Kendini Saklama Ölçeği

Özet

Kendini Saklama Ölçeği (KSÖ), bireylerin kişisel, özel veya olumsuz olarak algıladıkları bilgileri başkalarından gizleme eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu giriş, Şerife Terzi, H. C. Güngör ve G. S. Erdayı tarafından 2010 yılında gerçekleştirilen ölçeğin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını temel almaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test ederek, psikolojik araştırmalarda kullanılabilirliğini sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kendini Saklama, Kendini Saklama Ölçeği, Sosyal Anksiyete, Psikolojik İyi Oluş, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Psikometri.

Yazarlar

Şerife Terzi, H. C. Güngör, G. S. Erdayı

[quads id=5]

Amaç

Kendini Saklama Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonunun temel amacı, orijinal olarak İngilizce geliştirilmiş olan bu psikometrik aracı Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanıma sunmaktır. Bu çalışma, bireylerin zorlayıcı, utanç verici veya olumsuz deneyimlerini diğer insanlardan gizleme eğilimlerinin düzeyini objektif olarak belirlemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, özellikle psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanlarında, kendini saklamanın depresyon, anksiyete ve düşük yaşam doyumu gibi psikopatolojik sonuçlarla ilişkisini incelemeye yönelik araştırmalar için kritik bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki Kendini Saklama (Self-Concealment) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin bilerek ve isteyerek, önemli kişisel bilgileri, düşünceleri veya duygusal durumları diğer insanlara ifşa etmekten kaçınması durumu olarak tanımlanır. Bu durum genellikle, kişinin bu bilgileri açığa vurmanın olumsuz sosyal sonuçlar doğuracağına dair inancından kaynaklanır.

Kendini saklama, sadece sır tutmaktan öte, kişinin kendini savunma mekanizması olarak kullandığı, stres ve psikolojik yükü artırabilen aktif bir kaçınma davranışıdır. Ölçek, bu gizleme eğiliminin sıklığını ve yoğunluğunu belirleyerek, bu davranışın bireyin genel zihinsel sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmaya olanak tanır.

Geçerlik

Terzi, Güngör ve Erdayı (2010) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve amaca hizmet etme derecesini belirlemek için çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin teorik yapısına uygunluğun test edilmesi amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır.

Elde edilen bulgular, ölçeğin Türkçe formunun, ölçmeyi amaçladığı Kendini Saklama yapısını yüksek düzeyde temsil ettiğini göstermiştir. Bu, ölçeğin kültürel olarak adapte edilmiş olmasına rağmen, orijinal aracın psikometrik özelliklerini koruduğunu ve Türk popülasyonunda geçerli sonuçlar ürettiğini işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Türkçe formunun güvenirlik çalışmaları, Terzi ve arkadaşları (2010) tarafından iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Uyarlama çalışmasında rapor edilen Cronbach Alfa değerleri, Kendini Saklama Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla ölçüm sonuçlarının zaman içinde kararlı ve güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin psikolojik araştırmalarda doğru ve tutarlı veriler elde etme kapasitesini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türkçe adaptasyon sürecinde, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Orijinal Kendini Saklama Ölçeği genellikle tek faktörlü bir yapı sergilemektedir; bu, gizleme eğiliminin tek ve bütünleşik bir boyut olarak ele alındığını gösterir.

Terzi, Güngör ve Erdayı (2010) çalışması, büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanarak, ölçeğin Türkçe formunun da bu tek boyutlu yapıyı doğruladığını ortaya koymuştur. Bu bulgu, ölçeğin sadece dilsel değil, aynı zamanda yapısal olarak da Türk kültürü bağlamında tutarlı olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama) ve İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik ve Üstü

Popülasyon Detayları: Türk eğitim sistemindeki üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu üzerinde psikometrik özellikleri test edilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin belirli maddelere ne ölçüde katıldıklarını veya katılmadıklarını belirttikleri, çoklu derecelendirme seçeneklerine sahip Likert tipi bir ölçektir. Puanlama, kendini saklama düzeyinin yüksekliğini göstermek üzere toplanır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Psikolojik Test, Şerife Terzi, H. C. Güngör, G. S. Erdayı, Kendini Saklama Ölçeği, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için e-posta adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Şerife Terzi (Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Ankara, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2010

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım için özel izinler gerekebilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine bu bağlantıdan ulaşılabilir: kendini-saklama-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Terzi, Ş., Güngör, H. C. ve Erdayı, G. S. (2010). Kendini Saklama Ölçeği’nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(3), 645-660.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

[quads id=5]

Kendini Saklama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.