Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri – Kısa Form

Özet

Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri – Kısa Form (KFT E-KF), Marsh ve arkadaşları tarafından geliştirilen orijinal Fiziksel Kendilik Tanımlama Envanteri’nin (PSDQ) kısaltılmış versiyonunun Türkçe’ye adaptasyonu olarak kullanılmıştır. Bu ölçek, özellikle ergenler popülasyonunda bireylerin fiziksel benlik kavramının çeşitli alt boyutlarını ölçmeyi amaçlamaktadır. KFT E-KF, bireyin fiziksel görünüşü, sportif yeterliliği ve kondisyon düzeyi hakkındaki öznel algılarını değerlendirmek için tasarlanmış bir öz bildirim aracıdır.

Türkiye’deki uyarlama çalışması, Urfa, Yıldızer ve diğerleri (2019) tarafından gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türk kültüründeki ergenler örnekleminde geçerliliğini ve güvenilirliğini araştırmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türk spor psikolojisi ve gelişim psikolojisi alanlarında kullanılmasına olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri, Kısa Form, Fiziksel Benlik Kavramı, Geçerlilik, Güvenilirlik, Uyarlama, Ergenler.

Yazarlar

Urfa, O., Yıldızer, G., Aşçı, F. H., Çağlar, E., Miçooğulları, B. O.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin fiziksel benlik kavramlarını, yani kendi bedenlerine, fiziksel yeteneklerine ve kondisyonlarına dair algılarını çok boyutlu bir perspektiften hızlı ve pratik bir şekilde değerlendirmektir. Orijinal uzun formun sunduğu detaylı ölçümü, daha az madde ile koruyarak uygulama kolaylığı sağlamak hedeflenmiştir.

KFT E-KF’nin Türkçe uyarlaması, özellikle spor bilimleri ve eğitim psikolojisi alanlarında çalışan araştırmacılara, Türk ergenler arasında fiziksel benlik algısı ile ilgili değişkenleri (örneğin, motivasyon, akademik başarı, fiziksel aktivite düzeyi) incelemede standart bir araç sunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki geniş kapsamlı benlik kavramı teorisi içinde yer alan fiziksel benlik yapısını ölçmektedir. Fiziksel benlik, genellikle hiyerarşik bir yapı olarak kabul edilir ve bireyin fiziksel görünüşüne ve fiziksel yeteneklerine ilişkin algısal değerlendirmelerini içerir.

Kısa form, orijinal PSDQ’nun ölçtüğü temel alt boyutları temsil eden maddelerden oluşur. Bu alt boyutlar tipik olarak Fiziksel Görünüş, Fiziksel Beceri (Spor Yeterliliği) ve Fiziksel Kondisyon gibi alanları kapsar. Ölçek, bireyin bu spesifik alanlardaki öz yeterlilik, memnuniyet ve değer algısını yansıtan ifadeleri kullanır.

Geçerlik

Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri – Kısa Formu’nun Türkçe uyarlama çalışmasında (Urfa vd., 2019), ölçeğin yapı geçerliliği detaylı olarak incelenmiştir. Yapı geçerliliğini test etmek amacıyla genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, kısa formun teorik olarak beklenen çok faktörlü yapısının Türk ergen örnekleminde istatistiksel olarak uygunluğunu doğrulamıştır.

Çalışmanın sonuçları, KFT E-KF’nin fiziksel benlik kavramının alt boyutlarını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla yeterli düzeyde geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir. Geçerlilik analizlerine dair detaylı istatistiksel bulgular, orijinal akademik makalede (Urfa vd., 2019) sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, maddelerin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Urfa ve arkadaşlarının çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutlar bazında iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu göstermiş ve kabul edilebilir düzeyin üzerinde bulunmuştur.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, KFT E-KF’nin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ve tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verme eğiliminde olduğunu işaret etmektedir. Spesifik güvenirlik katsayıları ve test-tekrar test uygulamalarına dair detaylar için referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Kısa Formun faktör yapısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin, orijinal PSDQ’daki gibi belirli fiziksel benlik alt boyutları altında gruplanıp gruplanmadığını araştırmıştır. DFA sonuçları, modelin Türk ergen örneklemi verileriyle uyumlu olduğunu ve ölçeğin çok boyutlu yapısının korunduğunu kanıtlamıştır.

Faktör analizinin başarılı olması, araştırmacıların KFT E-KF skorlarını sadece genel bir fiziksel benlik puanı olarak değil, aynı zamanda fiziksel görünüş veya sportif beceri gibi spesifik alt boyutlar bazında da yorumlamasına olanak tanımaktadır. Bu, fiziksel benlik kavramına yönelik daha derinlemesine ve ayrıştırılmış bir bakış açısı sağlar.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama

Format: Orijinal ölçek, bireylerin kendileri hakkındaki ifadelerle ne kadar uyuşup uyuşmadığını belirtmelerini sağlayan Likert tipi bir derecelendirme kullanmaktadır. (Kaynakta spesifik derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ergenler (Adolescents)

Age Group: Genellikle 12-18 yaş aralığı.

Population Details: Türkiye’deki çeşitli eğitim kurumlarında bulunan ergen öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri. Uygulama süresi kısa form olması nedeniyle oldukça kısadır.

Anahtar Kelimeler

Fiziksel Görünüş, Spor Yetenek, Fiziksel Kondisyon, Öz Algı, Spor Psikolojisi, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: ORCID bilgisi kaynakta sunulmamıştır.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar: Günay Yıldızer.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazar veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni ve olası telif ücretleri hakkında kesin bilgi için Günay Yıldızer ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Referanslar

Urfa, O., Yıldızer, G., Aşçı, F. H., Çağlar, E., ve Miçooğulları, B. O. (2019). Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri Kısa Formunun ergenlerde geçerlilik ve güvenirliliği. Turkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 153-163. DOI: 10.5336/sportsci.2019-66687

Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: kendini-fiziksel-tanimlama-envanteri-kisa-form-toad.pdf

Kendini Fiziksel Tanımlama Envanteri – Kısa Form Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi, puanlama yönergeleri ve derecelendirme formatı için Urfa vd. (2019) makalesine veya sorumlu yazar Günay Yıldızer’e başvurulmalıdır. Kısa form, orijinal Fiziksel Kendilik Tanımlama Envanteri’nin (PSDQ) fiziksel benlik alt boyutlarını temsil eden seçilmiş maddelerden oluşmaktadır.