Kendini Gizleme Ölçeği

Özet

Kendini Gizleme Ölçeği (KGO), bireylerin kişisel olarak sıkıntı veren veya utanç verici bilgileri başkalarından saklama eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu giriş, ölçeğin ergen popülasyonu için psikometrik nitelikleri ve Türkçe uyarlaması üzerine odaklanmaktadır. Ölçek, Metin Deniz ve Fatma Çok tarafından 2010 yılında Türk ergenler bağlamında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak kullanıma sunulmuştur. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal uygunluğunu ortaya koymak için hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizleri ile desteklenmiştir.

KGO, 10 maddeden oluşmakta olup, bireylerin kendini gizleme düzeylerini beşli Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanarak değerlendirmektedir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı yüksek bulunmuş, bu da ergen popülasyonunda güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kendini Gizleme Ölçeği, Kendini Gizleme, Ergenlik, Uyarlama, Psikometri, Faktör Analizi, Güvenirlik, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Deniz, M., Çok, F.

Amaç

Kendini Gizleme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kişisel sıkıntı yaratan veya olumsuz olarak algılanan bilgileri sosyal etkileşimlerde aktif olarak saklama ve ifşa etmekten kaçınma düzeylerini tespit etmektir. Bu ölçek, gizleme davranışının psikolojik sonuçlarını (örneğin, stres, yalnızlık, düşük benlik saygısı) araştırmada kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçeğin 2010 yılındaki uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin (Concealment Scale) Türk kültürüne ve özellikle ergen popülasyonunun gelişimsel özelliklerine uygunluğunu test etmek ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak alanyazına katkıda bulunmaktır.

Yapı

Ölçek, bireyin kendi hakkındaki önemli bilgileri başkalarından saklama eğilimi olan kendini gizleme (Self-Concealment) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireyin olumsuz duygusal durumlarla başa çıkma stratejileri ve sosyal destek algısıyla ilişkilidir. Yüksek kendini gizleme düzeyine sahip bireyler, genellikle iç dünyalarındaki çatışmaları ve sorunları paylaşmaktan kaçınırlar.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı ölçüp ölçmediği incelenmiştir. Kendini gizleme, psikolojik iyi oluşun önemli bir yordayıcısı olarak kabul edilir ve bu nedenle klinik ve gelişimsel psikoloji alanlarında önemli bir araştırma konusudur.

Geçerlik

Ölçeğin Türk ergenler için geçerliğini sağlamak amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü göstermektedir.

Yapı geçerliliğini değerlendirebilmek için hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen tek bir faktör altında toplandığını ve modelin veri setine uygun olduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ifade eder. Kendini Gizleme Ölçeği’nin güvenilirliğini belirlemek amacıyla iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .86 olarak bulunmuştur. Bu değer, psikometrik standartlara göre oldukça yüksek bir iç tutarlılığa işaret etmekte olup, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin ergen popülasyonunda güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek üzere ilk olarak açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı işaret ettiğini göstermiştir. Ardından, bu tek faktörlü yapının model uyumunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir.

DFA sonuçları, ölçeğin 10 maddesinin tek bir faktör altında toplandığını ve elde edilen uyum indekslerinin (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) kabul edilebilir sınırlarda olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin kuramsal olarak temel aldığı faktör yapısının Türk ergen örnekleminde de geçerli olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Ergenler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise öğrencileri (Uyarlama çalışması 2010 yılında İlköğretim Online dergisinde yayınlanmıştır, bu da ergenlik dönemini kapsayan öğrencileri işaret eder.)

Popülasyon Detayları: Uyarlama, Türk ergenler örnekleminde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 10 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılan bir araçtır:

• 1 = Bana Hiç Uygun Değil
• 2 = Bana Uygun Değil
• 3 = Kararsızım
• 4 = Bana Uygun
• 5 = Bana Tamamen Uygun

Anahtar Kelimeler

Kendini Saklama, Yapı Geçerliliği, Ergen Psikolojisi, Likert Ölçeği, Duygusal Gizleme, Metin Deniz, Fatma Çok.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Metin DENİZ

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2010 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Metin Deniz ile iletişim kurulması önerilir. Telif veya kullanım ücretleri hakkında spesifik bilgi mevcut değildir, ancak akademik yayınlarda yer alan ölçekler genellikle araştırma amaçlı kullanıma açıktır.

Makalenin orijinal tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.gov.tr. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: kendini-gizleme-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Deniz, M. ve Çok, F. (2010). Kendini Gizleme Ölçeğinin Ergenler İçin Uyarlanmasi Ve Psikometrik Nitelikleri. İlköğretim Online, 9(1), 424 – 432.

Kendini Gizleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

(Kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir; yalnızca madde sayısı (10 madde) belirtilmiştir. Maddeler, orijinal makaleden edinilmelidir.)