Kaynaştırmaya İlişkin Eğitimci Görüşleri Aracı (KİEGA)

Özet

Kaynaştırmaya İlişkin Eğitimci Görüşleri Aracı (KİEGA), 2015 yılında Cemile Kara tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olan psikometrik bir ölçektir. Bu aracın temel amacı, eğitimcilerin kaynaştırma eğitimi uygulamalarına yönelik mevcut görüşlerini, tutumlarını ve yeterlilik algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim ortamlarına entegrasyonu sürecinde öğretmenlerin karşılaştıkları zorlukları, inançları ve destek ihtiyaçlarını belirlemeye yardımcı olur. KİEGA, eğitim bilimleri ve özel eğitim alanında, öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik tutumlarının belirlenmesi ve bu doğrultuda hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesi için önemli bir veri toplama aracı olarak tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma Eğitimi, Öğretmen Görüşleri, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Özel Eğitim, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Cemile Kara

Amaç

KİEGA’nın birincil amacı, genel eğitim ortamlarında görev yapan öğretmenlerin ve eğitimcilerin, kaynaştırma uygulamalarına dair sahip oldukları bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri ölçmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin kaynaştırma sürecine yönelik olumlu ya da olumsuz tutumlarını, bu tutumların altında yatan sebepleri ve kaynaştırmanın başarılı uygulanabilirliğine dair inanç düzeylerini tespit etmek üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, aynı zamanda, eğitim politikalarını ve hizmet içi eğitim programlarını tasarlayan uzmanlara, öğretmenlerin hangi alanlarda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu gösteren güvenilir ve geçerli veriler sunmayı hedefler. Bu sayede, kaynaştırma uygulamalarının kalitesini artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahaleler planlanabilir.

Yapı

Kaynaştırmaya İlişkin Eğitimci Görüşleri Aracı (KİEGA), eğitimcilerin kaynaştırmaya yönelik tutumlarını çok boyutlu olarak ele alan psikolojik bir yapıyı ölçmektedir. Tipik olarak, bu tür tutum ölçekleri birden fazla alt boyuttan oluşur. Bu alt boyutlar, kaynaştırma uygulamalarının farklı yönlerini temsil eder.

• Yeterlilik Algısı: Öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere eğitim verme konusundaki kendi yeterliliklerine dair inançları.
• Duyuşsal Tutum: Kaynaştırma öğrencilerini kabul etme ve onlarla çalışma istekliliği gibi duygusal tepkileri.
• Faydacılık/Etkililik Algısı: Kaynaştırmanın hem özel gereksinimli öğrenciler hem de tipik gelişim gösteren öğrenciler üzerindeki potansiyel faydalarına dair görüşleri.
• Engeller ve Destek İhtiyaçları: Kaynaştırmayı başarılı bir şekilde uygulamayı zorlaştıran çevresel, yönetimsel veya pedagojik faktörlere dair algıları.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasının temel aşamalarından biri olan geçerlik çalışmaları, KİEGA’nın gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Kara’nın (2015) yüksek lisans tezi, ölçeğin geçerliğini sağlamak için çeşitli yöntemler kullanmıştır. Bu yöntemler arasında genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile madde uygunluğunun değerlendirilmesi) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi ile ölçek yapısının doğrulanması) bulunmaktadır.

Ölçeğin yapı geçerliğine dair detaylı istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri ve model uyum indeksleri) orijinal tez çalışmasında sunulmaktadır. Eğitim bilimlerinde geliştirilen bu tür araçlarda, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğu gösterilmelidir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. KİEGA’nın geliştirilmesi sürecinde, ölçme aracının iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. En sık kullanılan yöntem, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplanmasıdır.

Yüksek lisans tezinde, ölçeğin tamamı ve muhtemel alt boyutları için Cronbach Alfa değerleri rapor edilmiş olup, bu değerlerin kabul edilebilir veya yüksek düzeyde (genellikle 0.70 ve üzeri) olması beklenir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle benzer sonuçlar üretebilme kabiliyetini doğrulamıştır.

Faktör Analizi

KİEGA’nın yapı geçerliğini belirlemek ve ölçeğin alt boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Faktör Analizi (FA) kullanılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmalarında sıklıkla önce Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanır. Bu analiz, maddelerin hangi temel yapılar (faktörler) altında toplandığını gösterir ve ölçeğin çok boyutlu yapısını tanımlar.

AFA sonuçları, ölçek maddelerinin belirlenen alt boyutlara yüksek yüklerle dağıldığını göstermelidir. Ayrıca, ölçeğin son halinin faktör yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de uygulanmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin Kaynaştırmaya İlişkin Eğitimci Görüşleri yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini istatistiksel olarak kanıtlar.

Araç Bilgileri

Test Türü: Ölçek Geliştirme Çalışması (Tutum Ölçeği)

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Kesin derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri için standarttır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Eğitimciler (Öğretmenler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de görev yapan, kaynaştırma eğitimi uygulamalarının yapıldığı okullarda çalışan sınıf ve/veya branş öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) yöntemine dayanan, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen bir tutum ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Eğitimci Tutumu, Özel Gereksinimli Öğrenci, Entegrasyon, Okul Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Kullanım Hakkı: Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Cemile Kara ile iletişime geçilmesi önerilir. Orijinal teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak yazarın izni gereklidir.

Tezin bağlantısına buradan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Kaynaklar

1. Kara, C. (2015). Kaynaştırmaya ilişkin eğitimci görüşleri aracı: Bir ölçek geliştirme çalışması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.

Kaynaştırmaya İlişkin Eğitimci Görüşleri Aracı (KİEGA) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Cemile Kara’nın 2015 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.