Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği (KETÖÇ)

Özet

Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği (KETÖÇ), Laçin ve Taşlıbeyaz (2019) tarafından öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi uygulamalarına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu araç, eğitim sisteminde özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim ortamlarına dahil edilmesine ilişkin öğretmenlerin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini belirlemeyi hedeflemektedir. KETÖÇ’ün geliştirme çalışması, alanyazına öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirebilecek güncel bir araç kazandırmayı amaçlamıştır.

Ölçek, özellikle öğretmen formu olarak tasarlanmış olup, özel eğitim ve psikolojik ölçme alanlarında kullanılmak üzere yapılandırılmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, 2019 yılında yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma Eğitimi, Tutum Ölçeği, KETÖÇ, Öğretmen Tutumları, Ölçek Geliştirme, Özel Eğitim, Kaynaştırma.

Yazarlar

Emre Laçin, Halil Taşlıbeyaz

[quads id=5]

Amaç

Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği’nin (KETÖÇ) temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi uygulamalarına yönelik mevcut tutum düzeylerini saptamak için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Öğretmenlerin tutumları, kaynaştırma programlarının başarısını doğrudan etkileyen kritik bir faktör olduğundan, bu ölçek öğretmenlerin algılarını ve desteğini nicel olarak belirlemeye olanak tanır.

Ölçek, öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarına yönelik ihtiyaçlarını, eksikliklerini ve olumlu/olumsuz görüşlerini ortaya çıkararak eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara geri bildirim sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmen eğitimleri ve destek mekanizmaları bu veriler ışığında optimize edilebilir.

Yapı

KETÖÇ, psikolojideki temel “tutum” yapısını, özelde ise kaynaştırma uygulamalarına yönelik tutumu ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya kişiye karşı gösterdiği öğrenilmiş, tutarlı tepkiler bütünüdür. KETÖÇ bağlamında bu yapı, genellikle üç ana bileşen etrafında incelenir:

• Bilişsel Bileşen: Öğretmenin kaynaştırma uygulamaları hakkındaki bilgi ve inançları (örneğin, özel gereksinimli öğrencilerin akademik başarısı hakkındaki görüşleri).
• Duyuşsal Bileşen: Öğretmenin kaynaştırma uygulamalarına karşı hissettiği duygular ve duygusal tepkiler (örneğin, bu uygulamalardan memnuniyet veya kaygı duyma).
• Davranışsal Bileşen: Öğretmenin kaynaştırma öğrencileriyle etkileşimde bulunma ve bu öğrencilere destek sağlama eğilimi.

Geçerlik

Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla geçerlik analizleri yapılmıştır. Kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması olarak, Laçin ve Taşlıbeyaz (2019) çalışmasında büyük olasılıkla aşağıdaki geçerlik türlerine odaklanılmıştır:

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, kaynaştırma eğitimine yönelik tutum yapısının tüm boyutlarını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin altında yatan faktör yapısını ortaya çıkarmak ve teorik yapıyla uyumunu kontrol etmek için faktör analizi kullanılmıştır.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının ölçtüğü özelliği tutarlı ve kararlı bir şekilde ölçme derecesidir. Kaynak özetinde sayısal güvenirlik bilgisi verilmemiştir. Ancak, 2019 tarihli makalede KETÖÇ’ün güvenilirliğini kanıtlamak için bilimsel yöntemler kullanılmıştır.

Tipik olarak, bu tür tutum ölçeklerinde iç tutarlılık katsayısı hesaplanır. Ölçeğin maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach’s Alpha katsayısının, kabul edilebilir düzeylerde (genellikle 0.70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması olasıdır.

Faktör Analizi

KETÖÇ’ün yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmalarında, genellikle öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin hangi faktörler altında toplandığı belirlenir ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının farklı bir örneklemde doğrulanıp doğrulanmadığı test edilir. Bu süreç, öğretmen tutumlarının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu ortaya koymaktadır.

Araç

Test Türü:

Geliştirme Ölçeği / Tutum Ölçeği

Format: Puanlama derecelendirmesi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri genellikle Likert tipi dereceleme (örneğin, 5’li veya 7’li Likert) ile uygulanır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Özel Eğitim ve Genel Eğitimde görev yapan)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okullarda görev yapan ve kaynaştırma eğitimine maruz kalan veya bu uygulamalarda rol alan eğitimciler.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup halinde uygulanan öz bildirim (self-report) anketi.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçümü, Eğitim Psikolojisi, Özel Gereksinimli Öğrenciler, Öğretmen Formu, Eğitimde Kaynaştırma.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Emre Laçin)

Yazışma Adresi: Araştırma makalesinde belirtilen kurumsal adresler geçerlidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

KETÖÇ, 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Emre Laçin ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için izin ve ücret koşulları yazarlar tarafından belirlenmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Laçin, E., Taşlıbeyaz, H. (2019). Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği (KETÖÇ) – öğretmen formu: Bir ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 120-132. DOI: https://doi.org/10.47770/ukmead.757721

Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: kaynastirma-egitimi-tutum-olcegi-ketoc-toad.pdf

[quads id=5]

Kaynaştırma Eğitimi Tutum Ölçeği (KETÖÇ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Laçin ve Taşlıbeyaz (2019) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.