Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği

Özet

Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği, eğitim profesyonellerinin ve öğretmen adaylarının kaynaştırma eğitimi süreçlerine yönelik psikolojik tepkilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, bireylerin özel gereksinimli öğrencilere karşı duygu durumlarını, kaynaştırma uygulamalarına dair bilişsel tutumlarını ve bu süreçteki potansiyel iş yükü veya yeterlilik endişelerini (kaygı) değerlendiren üç temel faktörden oluşmaktadır. Toplam 15 madde içeren bu ölçek, dörtlü Likert ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Ölçeğin Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması 2015 yılında Bayar, Özaşkın ve Bardak tarafından gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma Eğitimi, Duygular, Tutumlar, Kaygı, Özel Eğitim, Öğretmen Adayları, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Adem Bayar, A. Gülten Özaşkın, Şerife Bardak

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim alanında çalışan veya çalışacak olan bireylerin, kaynaştırma eğitimi uygulamalarına yönelik sahip oldukları duygusal tepkileri, bilişsel tutumları ve deneyimledikleri kaygı düzeylerini belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının kaynaştırma sınıflarında başarılı bir şekilde görev yapma konusundaki hazırlık düzeylerini ve psikolojik engellerini ortaya çıkarmayı hedefler. Elde edilen veriler, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarının özel gereksinimli öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun olarak yeniden yapılandırılması için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, özellikle öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarına yönelik tutumlarındaki olumlu veya olumsuz eğilimleri ve bu durumun kaynağında yatan endişe faktörlerini (iş yükü, yetersizlik hissi vb.) saptamak için tasarlanmıştır. Bu sayede, eğitim politikaları ve destek mekanizmaları daha hedef odaklı hale getirilebilir.

Yapı

Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği, kaynaştırma eğitiminin farklı psikolojik boyutlarını temsil eden üç ana faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, bireylerin özel gereksinimli öğrencilere karşı gösterdikleri karmaşık tepkilerin ayrıştırılmasını sağlar:

• Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular: Bireyin engelli bireylerle etkileşim kurarken yaşadığı ilk duygusal tepkileri ve zorlukları ölçer. (Örn: Şok, rahatsızlık).
• Kaynaştırma Eğitimi Hakkındaki Tutumlar: Kaynaştırma uygulamalarının etik, sosyal ve akademik faydalarına dair bilişsel inançları ve kabullenme düzeyini değerlendirir. (Örn: Bu öğrencilerin normal sınıflarda bulunması gerektiği inancı).
• Kaynaştırma Eğitiminde Kaygı: Kaynaştırma öğrencisine sahip olmanın getireceği algılanan zorluklar, iş yükü artışı, yeterli olamama veya sınıf yönetiminde yaşanacak problemlere dair duyulan endişe düzeyini ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile incelenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeği oluşturan üç faktörün, ölçülen yapıya ait toplam varyansın önemli bir bölümünü, yani %61.454’ünü açıkladığını göstermektedir. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin teorik olarak öngörülen yapıları güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktörlerin varyansa katkıları detaylı olarak incelendiğinde, birinci faktörün en büyük paya sahip olduğu görülmüştür, bu da Duygular boyutunun ölçülen yapıda en baskın etkiye sahip olduğunu düşündürmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak Cronbach Alfa katsayısı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin alt boyutlarının tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.

• Birinci Boyut (Duygular) için iç tutarlık katsayısı: .86
• İkinci Boyut (Tutumlar) için iç tutarlık katsayısı: .88
• Üçüncü ve Son Boyut (Kaygı) için iç tutarlık katsayısı: .85

Tüm alt boyutlar için elde edilen Alfa değerlerinin .85 ve üzerinde olması, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu ve tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği, toplam 15 madde ve üç alt boyuttan oluşan psikometrik bir araçtır. Faktör analizi sonuçlarına göre, bu üç faktörün toplam varyansa katkısı şu şekildedir:

1. Birinci Faktör (Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular): Toplam varyansın % 27.860’ını açıklamaktadır.
2. İkinci Faktör (Kaynaştırma Eğitimi Hakkındaki Tutumlar): Toplam varyansın % 18.481’ini açıklamaktadır.
3. Üçüncü Faktör (Kaynaştırma Eğitiminde Kaygı): Toplam varyansın % 15.113’ünü açıklamaktadır.

Bu dağılım, ölçek maddelerinin üç farklı ancak ilişkili yapıyı ölçmek üzere başarılı bir şekilde gruplandığını ve ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması)

Format: 3 Faktör, 15 Madde

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Eğitim Fakültesi öğrencileri veya Özel Eğitim ve Kaynaştırma sınıflarında görev yapacak/yapan eğitimciler.

Test Metodolojisi: Dörtlü Likert Tipi Derecelendirme (1= kesinlikle katılmıyorum – 4= kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, ilgili faktördeki (duygu, tutum veya kaygı) yoğunluğun yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Özel Gereksinimli Bireyler, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Tutumları, Psikometri, Okul Ortamı, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Adem Bayar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2015 yılında Bayar, Özaşkın ve Bardak tarafından yayımlanmıştır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gerekebilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Adem Bayar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Bayar, A., Özaşkın, A. G. ve Bardak, Ş. (2015). Kaynaştırma eğitimi ile ilgili duygular, tutumlar ve kaygılar ölçeğinin Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Electronic Turkish Studies, 10(3), 175-186.

İlgili akademik makaleye şu bağlantıdan ulaşılabilir: turkishstudies.net

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-duygular-tutumlar-ve-kaygilar-olcegi-toad.pdf

Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular:

  “Ciddi fiziksel engeli olan insanlarla karşılaştığımda yaşadığım ilk şoku atlatmakta zorlanırım.”

• Kaynaştırma Eğitimi Hakkındaki Tutumlar:

  “Sınavlarda sıkça başarısız olan öğrenciler normal sınıf ortamında bulunmalıdır.”

• Kaynaştırma Eğitiminde Kaygı:

  “Sınıfımda kaynaştırma öğrencisi olması durumunda iş yükümün artacağını düşünürüm.”