Katılım Engelleri Ölçeği

Özet

Katılım Engelleri Ölçeği-Genel (KEÖ-G), bireylerin eğitim, kurs veya gelişim faaliyetlerine katılımını kısıtlayan ya da engelleyen algılanan faktörleri ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış (adaptasyon) psikometrik bir araçtır. Ölçeğin uyarlama çalışması ve psikometrik özellikleri 2016 yılında Boylu, Günay ve Doğan tarafından detaylı olarak incelenmiş ve raporlanmıştır. Bu ölçek, özellikle yetişkin eğitimi ve sürekli öğrenme alanlarında karşılaşılan katılım engellerinin dört ana boyutunu kapsamaktadır.

Ölçek, toplamda 34 maddeden oluşmakta olup, Kişisel Problemler, İlgi Eksikliği, Güven Eksikliği ve Zaman Kısıtları olarak adlandırılan dört alt boyuta sahiptir. Derecelendirme 5’li Likert tipi üzerinden yapılmaktadır (1= önemli değil – 5= çok önemli). Uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliği ve yüksek düzeydeki iç tutarlılığı kanıtlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Katılım Engelleri Ölçeği, KEÖ-G, Ölçek Uyarlama, Yetişkin Eğitimi, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik, Eğitim Engelleri.

Yazarlar

Ayfer AYDINER BOYLU, Gökçe GÜNAY, Nuray DOĞAN.

Amaç

Katılım Engelleri Ölçeği-Genel (KEÖ-G)’nin temel amacı, bireylerin mesleki gelişim, sürekli eğitim veya herhangi bir kursa katılma kararlarını olumsuz etkileyen algılanan engelleri sistematik ve nicel bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, eğitim planlayıcılarına, danışmanlara ve araştırmacılara, potansiyel katılımcıların karşılaştığı engellerin türünü ve şiddetini belirlemede yardımcı olur.

Ölçek, dört temel engel alanını ölçerek, bu engellerin türlerine göre farklılık gösteren hedef kitle ihtiyaçlarının daha iyi anlaşılmasını sağlar. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve politikalarının, katılımı düşüren spesifik engellere yönelik etkili müdahale stratejileri geliştirmesi için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Katılım Engelleri Ölçeği, bireylerin eğitime katılımını engelleyen faktörleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, toplam 34 maddeden oluşmakta ve dört ayrı alt boyutta gruplandırılmaktadır. Bu alt boyutlar, bireysel, durumsal ve psikolojik engellerin geniş bir yelpazesini kapsamaktadır:

• Kişisel Problemler: Finansal kısıtlamalar, kayıt veya kurs ücretlerini karşılayamama gibi maddi ve durumsal engelleri içerir.
• İlgi Eksikliği: Mevcut eğitim veya kurs seçeneklerinin bireyin ilgi alanlarına hitap etmemesi, dolayısıyla motivasyon eksikliği yaşanması durumunu ölçer.
• Güven Eksikliği: Bireyin, kursun gerekliliklerini yerine getirme veya kursu başarıyla tamamlama yeteneğine dair düşük öz yeterlilik inancını veya güvensizliğini kapsar.
• Zaman Kısıtları: İş, aile veya diğer kişisel taahhütler nedeniyle eğitime ayrılacak yeterli serbest zamanın bulunmaması durumunu ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak test edilmiştir. Modele ilişkin X2 değeri anlamlı bulunmakla birlikte, modele uyumun temel göstergelerinden olan X2/sd değerinin 3.9 olarak hesaplanması, modelin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğunu göstermektedir (önerilen sınır 5’in altındadır).

Modelin kabul edilebilir uyumunu destekleyen diğer önemli uyum indeksleri şunlardır:

• GFI (Goodness of Fit Index): .93
• AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index): .94
• CFI (Comparative Fit Index): 1.00
• SRMR (Standardized Root Mean Square Residual): .09

Bu değerler, modelin iyi veya kabul edilebilir uyum gösterdiğini kanıtlamaktadır. Ancak, RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) değeri .13 ve RMR (Root Mean Square Residual) değeri .16 olarak raporlanmıştır. Bu göstergeler, modelin mükemmel uyum düzeyine ulaşamadığını, ancak genel olarak modelin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

Katılım Engelleri Ölçeği-Genel’in güvenirlik analizinde, iç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach alfa kullanılmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçeğin dört alt boyutunun da yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Alt ölçeklere ait Cronbach alfa değerleri şöyledir:

• Kişisel Problemler: .90
• İlgi Eksikliği: .86
• Güven Eksikliği: .84
• Zaman Kısıtları: .88

Tüm katsayıların .80’in üzerinde olması, ölçeğin son derece güvenilir olduğunu teyit etmektedir. Ek olarak, alt ölçek puanları ile toplam ölçek puanı arasındaki korelasyonların anlamlı olduğu gözlemlenmiştir, bu da alt boyutların genel yapıyı güçlü bir şekilde desteklediğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin uyarlama çalışmasında, orijinal yapıyı doğrulayan bir faktör yapısı elde edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modellemesi sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört faktörlü yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu desteklemektedir. Bu dört faktör, ölçekteki 34 maddenin dağılımını başarıyla açıklamaktadır.

Faktör analizi sonuçları, Katılım Engelleri Ölçeği-Genel (KEÖ-G)‘nin yetişkinlerin eğitim katılımı önündeki engelleri Kişisel, İlgi, Güven ve Zaman kısıtları olmak üzere dört farklı boyutta etkili bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Bu ayrım, engellerin doğasına uygun olarak farklı müdahale stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama yapılmıştır.)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Genel Popülasyon, sürekli eğitim veya mesleki gelişim arayışında olan bireyler).

Yaş Grubu: Yetişkin Yaş Grubu (18+).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki yetişkin katılımcılar üzerinde psikometrik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Derecelendirme, 1 (önemli değil) ile 5 (çok önemli) arasında değişmektedir. Yüksek puanlar, ilgili engelin birey için katılım kararında daha büyük bir rol oynadığını gösterir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Katılımı, Öz Yeterlilik, Yapısal Geçerlik, Cronbach Alfa, Uyum İndeksleri, Kişisel Engeller, Zaman Yönetimi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayfer AYDINER BOYLU

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin raporlanması 2016 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Ayfer AYDINER BOYLU ile iletişime geçilerek resmi yollarla temin edilmelidir.

Makalenin tam metni aşağıdaki bağlantı üzerinden erişilebilir: itobiad.com

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı buradan indirilebilir: katilim-engelleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Boylu, A. A., Günay, G., & Doğan, N. (2016). Katılım engelleri ölçeği-genel (keö-g): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 9-27.

Katılım Engelleri Ölçeği Maddeleri

Ölçek 4 alt boyut ve toplamda 34 madde içermektedir. Alt boyutları temsil eden örnek maddeler aşağıdadır:

• Kişisel Problemler: ” Kayıt veya kurs ücretini karşılayamam.”
• İlgi Eksikliği: “Mevcut kurslar ilginç görünmüyor”
• Güven Eksikliği: ” Kursu bitirebileceğimi sanmıyorum.”
• Zaman Kısıtları: “Kursu bitirmek için yeterli zamanım yok.”