Karar Vermede Çatışma Ölçeği

Özet

Karar Vermede Çatışma Ölçeği (KVÇÖ), bireylerin bir karar verme süreci sırasında yaşadıkları içsel çatışma düzeyini ve karardan emin olma durumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması 2019 yılında Yeşilçınar ve Güvenç tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türk toplumunun kültürel ve dilsel yapısına uygunluğunu test ederek, psikometrik özelliklerini incelemiştir. KVÇÖ, özellikle sağlık alanında ve genel psikoloji araştırmalarında, bireylerin zorlu kararlar karşısındaki tutumlarını ve yaşadıkları tereddütleri değerlendirmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Karar Verme Çatışması, Karardan Emin Olma, Psikometrik Uyarlama, Geçerlik, Güvenilirlik, Hemşirelik Araştırmaları, Ölçek Geliştirme

Yazarlar

İlknur Yeşilçınar, Gülay Güvenç

Amaç

Karar Vermede Çatışma Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin önemli bir karar alırken yaşadıkları duygusal ve bilişsel çalkantıları, tereddütleri ve belirsizlik hislerini nicel olarak ölçmektir. Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, Türk kültüründeki bireylerin karar verme süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları, özellikle de sağlık kararları gibi kritik alanlarda, güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirebilmeyi hedeflemiştir.

Uyarlama çalışması, sadece Karar Vermede Çatışma Ölçeği’ni değil, aynı zamanda Karardan Emin Olma Ölçeği’ni de Türk toplumuna kazandırmayı amaçlamıştır. Bu çift amaçlı çalışma, karar sürecinin hem olumsuz (çatışma) hem de olumlu (emin olma) yönlerini eş zamanlı olarak inceleme imkanı sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, literatürde “Decision Conflict” olarak bilinen karar verme çatışması psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle, bireyin bir karar hakkında yeterli bilgiye sahip olmama, değer çatışmaları yaşama, destek eksikliği hissetme veya karar verildikten sonra pişmanlık duyma ihtimali gibi bileşenleri içerir. Yüksek puan, karar verme sürecinde yüksek düzeyde çatışma veya zorluk yaşandığını gösterir.

Uyarlama çalışmasının temel aldığı orijinal yapı, karar verme sürecinin karmaşıklığını ve bireyin bu süreçteki içsel direncini ortaya koymayı amaçlar. Ölçek maddeleri, genellikle alternatiflerin değerlendirilmesi, risklerin algılanması ve kişisel değerlerin karara etkisi gibi alanlara odaklanır.

Geçerlik

Karar Vermede Çatışma ve Karardan Emin Olma Ölçeklerinin Türk toplumuna uyarlanması çalışmasında, ölçeklerin yapısal geçerliği ve ilgili diğer geçerlik analizleri detaylı olarak incelenmiştir. Uyarlama çalışmalarında genellikle faktör analizi (açımlayıcı ve doğrulayıcı) kullanılarak ölçeğin orijinal yapıyı koruyup korumadığı test edilir.

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları bu özet kapsamında yer almamış olsa da, bir uyarlama çalışmasının başarısı, ölçeğin kavramsal yapısının Türk örnekleminde de anlamlı ve tutarlı olduğunu gösteren yüksek yapı geçerliğine bağlıdır. Detaylı geçerlik bulguları için okuyucuların Yeşilçınar ve Güvenç (2019) makalesine başvurmaları gerekmektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, maddelerin iç tutarlılığı (genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile) ve zaman içindeki kararlılığı (test-tekrar test güvenilirliği) analiz edilerek belirlenir. Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme kapasitesi, kullanılan örneklem üzerinden değerlendirilmiştir.

Güvenilirlik analiz sonuçları, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermelidir. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçekteki tüm maddelerin aynı temel yapıyı, yani karar verme çatışmasını, ölçtüğünü işaret eder. Spesifik güvenilirlik değerleri için lütfen orijinal makaleyi inceleyiniz.

Faktör Analizi

Karar Vermede Çatışma Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların orijinal ölçek yapısıyla ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koyar.

Uyarlama çalışması, Türk örnekleminde ölçeğin orijinal faktör yapısının doğrulandığını veya kültürel farklılıklar nedeniyle küçük modifikasyonlar gerektirip gerektirmediğini açıklamaktadır. Faktör yükleri ve alt boyutların ilişkileri, ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak desteklenip desteklenmediğini gösteren kritik bilgilerdir.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi Olması Muhtemel)

Language Available: Türkçe

Population Group: Türk Toplumu (Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya sağlık çalışanları üzerinde yapılmıştır.)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle yetişkin veya ileri ergenlik dönemi)

Population Details: Uyarlama çalışmasının yapıldığı örneklem detayları için orijinal makaleye bakılmalıdır.

Test Methodology: Psikometrik Uyarlama Çalışması (Çeviri, geri çeviri, uzman görüşü ve istatistiksel geçerlik/güvenilirlik analizleri)

Anahtar Kelimeler

Karar Çatışması, Psikoloji, Hemşirelik, Ölçek, İstatistik, Uyum

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar İlknur Yeşilçınar için iletişim adresi mevcuttur.

Correspondence Address: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında Türkçe literatürüne kazandırılmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme koşulları için sorumlu yazar İlknur Yeşilçınar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Orijinal makaleye ve PDF dosyasına erişim bilgileri aşağıda sunulmuştur.

• Makalenin yayımlandığı dergi linki: journalagent.com
• Ölçeğin orijinal PDF belgesi bu adresten indirilebilir: karar-vermede-catisma-ve-karardan-emin-olma-olcekleri-toad.pdf

Kaynaklar

Yeşilçınar, İ. ve Güvenç, G. (2019). Karar Vermede Çatışma ve Karardan Emin Olma Ölçeklerinin Türk toplumuna uyarlanması. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 16(2), 87-95. doi:10.5222/HEAD.2019.087

Karar Vermede Çatışma Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri, bu kaynak özetinde yer almamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen referans makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir.