Karakter Güçleri Ölçeği

Özet

Karakter Güçleri Ölçeği, Pozitif Psikoloji alanının temel yapı taşlarından olan karakter güçlerini ölçmek amacıyla uyarlanan ve öncül geçerliği yapılan bir değerlendirme aracıdır. Bu ölçek, özellikle karakter güçlerinin algılanış biçimini ve değerlendirilmesini ölçmeyi hedefleyen, geleneksel maddeler yerine sıfat çiftleri üzerine kurulu bir Semantik Ayırıcı Ölçek (Semantic Differential Scale) formatını kullanmaktadır.

Cahit Kaya tarafından 2022 yılında geliştirilen bu araç, bireylerin kendi karakter özelliklerini nasıl algıladıklarına dair zengin ve farklılaştırılmış bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel literatüre özgün bir psikometrik araç kazandırma çabasının bir sonucudur.

Anahtar Kelimeler

Karakter Güçleri, Pozitif Psikoloji, Semantik Ayırıcı Ölçek, Ölçek Geliştirme, Karakter Güçleri Sınıflandırması, Cahit Kaya.

Yazarlar

Cahit Kaya

Amaç

Karakter Güçleri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sahip olduğu karakter güçlerini, özellikle de bu güçlerin duygusal ve değerlendirici anlamlarını yansıtan bir format olan Semantik Ayırıcı Ölçek aracılığıyla ölçmektir. Bu yaklaşım, sadece bir gücün varlığını değil, aynı zamanda o gücün birey tarafından ne kadar olumlu, aktif veya güçlü olarak algılandığını da belirlemeyi mümkün kılar.

Ölçek, literatürde yaygın olarak kullanılan öz bildirim envanterlerine alternatif bir değerlendirme yöntemi sunarak, karakter güçleri araştırmalarına metodolojik çeşitlilik katmayı hedeflemiştir. Bu geliştirme çalışması aynı zamanda ölçeğin Türkçe popülasyonunda geçerliğini ve güvenirliğini sağlamayı da amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, Karakter Güçleri ve Erdemler Sınıflandırması (Values in Action – VIA) çerçevesinde tanımlanan temel karakter güçleri üzerine odaklanmıştır. VIA Sınıflandırması, dünya çapında kabul görmüş, 6 erdem ve bu erdemlerin altında yer alan 24 karakter gücünü kapsayan bir taksonomidir. Bu ölçek, bu güçleri ölçerken, katılımcılardan her bir gücü zıt sıfat çiftleri (örneğin, zayıf-güçlü, pasif-aktif) arasında derecelendirmelerini istemektedir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bireylerin kendilerindeki karakter güçlerine yükledikleri anlamsal değerlendirmelerdir. Bu, geleneksel sıklık veya önem derecesi ölçümlerinden farklı olarak, güçlerin niteliksel algısını yakalamayı amaçlar.

Geçerlik

Karakter Güçleri Semantik Ayırıcı Ölçeği’nin geçerlik çalışması, Kaya (2022) tarafından yayımlanan makalede detaylıca sunulmuştur. Makalenin başlığı, çalışmanın bir öncül geçerlik (Preliminary Validation) süreci içerdiğini göstermektedir. Bu süreçte, ölçeğin yapı geçerliği, ilgili diğer ölçütlerle olan ilişkisi ve faktör yapısının doğrulanması gibi temel psikometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Spesifik geçerlik katsayıları ve yöntemleri (örneğin, yakınsak geçerlik, ayırt edici geçerlik) için orijinal akademik kaynağa başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, geçerlik çalışmalarıyla birlikte yürütülmüştür. Güvenirlik, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Kaya (2022) çalışmasında, muhtemelen iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılarak ölçeğin güvenilirliği değerlendirilmiştir. Güvenirlik değerlerinin detayları, yayımlanan makalenin metodoloji ve sonuçlar bölümlerinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, bir uyarlama ve öncül geçerlik çalışması kapsamında sunulduğundan, faktör analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Semantik Ayırıcı Ölçekler genellikle temel yapıları (örneğin, Değerlendirme, Güç, Aktivite) ortaya çıkarmak için faktör analizine tabi tutulur. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen boyutsal yapıyı ne ölçüde desteklediğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Faktör yükleri ve elde edilen faktör yapısına ilişkin bulgular, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamak adına orijinal makalede açıklanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme/Uyarlama (Semantik Ayırıcı Ölçek)

Format: Sıfat Çiftleri üzerine kurulu, derecelendirme temelli format.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve akademik popülasyonlar (İlk geçerlik çalışmasının üniversite öğrencileri üzerinde yapıldığı varsayılmaktadır).

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle 18+).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın örneklem detayları, Kaya (2022) makalesinde belirtilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılardan, karakter güçlerini temsil eden kavramları (örneğin, “Merak”), kendilerine sunulan zıt sıfat çiftleri (örneğin, “Kötü – İyi”) arasında belirli bir derecelendirme sistemi kullanarak işaretlemeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

VIA, Karakter Güçleri, Pozitif Psikoloji, Ölçek, Ölçme Aracı, Semantik Ayırıcı Ölçek, Psikometri.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Cahit Kaya

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazarın akademik bağlılık adresi veya iletişim e-postası kullanılabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları için sorumlu yazar Cahit Kaya ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2022 (Makale yayımlanma yılı).

İletişim: [email protected]

Kaynaklar

• Kaya, C. (2022). Adaptation and Preliminary Validation of a Positive Psychology Assessment Tool: Character Strengths Semantic Differential Scale. Journal of Psychoeducational Assessment. DOI: 10.1177/07342829211070404.

Makalenin bağlantısı: journals.sagepub.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: karakter-gucleri-olcegi-toad.pdf

Karakter Güçleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Karakter Güçleri Ölçeği’nin tam maddeleri (sıfat çiftleri) ve uygulama yönergeleri, yukarıda bağlantısı verilen orijinal akademik makalede ve PDF dokümanında yer almaktadır. Bu ölçek, geleneksel Likert tipi maddeler yerine, her bir karakter gücünü zıt sıfat çiftleri (örneğin, 7 noktalı bir derecelendirme sisteminde “Kötü”den “İyi”ye) kullanarak değerlendirmeyi gerektiren Semantik Ayırıcı Formatı kullanır.