Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakıcıları İçin Destekleyici Bakım İhtiyaçları Anketi

Özet

Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakıcıları İçin Destekleyici Bakım İhtiyaçları Anketi (SCNS-P&C-T), kanser hastalarına bakım veren eşlerin veya partnerlerin yaşadığı destekleyici bakım ihtiyaçlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal ölçeğin Türkçe’ye uyarlanmış ve psikometrik olarak geçerliliği kanıtlanmış bir versiyonudur. Bu uyarlama çalışması, Türkiye’deki bakım veren popülasyonunun özel kültürel ve sağlık sistemi bağlamındaki ihtiyaçlarını doğru bir şekilde tespit etmeyi hedeflemiştir. Ölçek, bakım verenlerin duygusal, sosyal, bilgilendirme ve sağlık sistemi ile ilgili alanlardaki karşılanmamış destek taleplerini değerlendirmede kritik bir araç olarak hizmet etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kanser, Bakım Veren, Destekleyici Bakım İhtiyaçları, Psikometri, Uyarlama, SCNS-P&C-T, Psikolojik Ölçek

Yazarlar

Ergen, M., Arıkan, F.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, kanser hastalarının partnerleri ve bakım verenlerinin yaşadığı destekleyici bakım ihtiyaçlarının kapsamını ve şiddetini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Uyarlama çalışması (Ergen & Arıkan, 2019), orijinal Supportive Care Needs Survey for Partners and Caregivers (SCNS-P&C) ölçeğinin Türkçe kültürüne ve diline uygunluğunu, geçerliğini ve güvenirliğini sağlayarak, Türkiye’de onkolojik destekleyici bakım araştırmalarına ve klinik uygulamalarına kazandırılmasını amaçlamıştır. Bu değerlendirme, kliniklerin ve sağlık profesyonellerinin, bakım verenlerin yaşam kalitesini artırmak için hedef odaklı müdahaleler geliştirmesine olanak tanır.

Ölçek, özellikle kanser tanısı ve tedavisi sürecinde bakım yükü altında kalan bireylerin karşılanmamış gereksinimlerini belirlemeyi amaçlar. Bu ihtiyaçlar genellikle psikolojik sıkıntı, bilgi eksikliği veya sosyal destek yetersizliği gibi alanları kapsar.

Yapı

Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakıcıları İçin Destekleyici Bakım İhtiyaçları Anketi, bakım verenlerin algıladığı destek eksikliğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı değerlendirir. Ölçek, genellikle destekleyici bakım ihtiyacını birden fazla alt boyutta ele alır. Bu boyutlar arasında duygusal ve psikolojik ihtiyaçlar (anksiyete, depresyon), sağlık sistemi ve hizmet ihtiyaçları, bilgilendirme ihtiyaçları ve sosyal/pratik destek ihtiyaçları yer almaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bakım verenlerin kanser deneyimi boyunca kendilerine sunulan veya ihtiyaç duydukları destek hizmetlerinin ne kadarının karşılanmadığına dair öznel algılarıdır. Bu yapı, onkoloji alanında bakım veren yükü ve yaşam kalitesi çalışmalarının temelini oluşturur.

Geçerlik

Ergen ve Arıkan (2019) tarafından yürütülen psikometrik uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliğini göstermeyi amaçlamıştır. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğu veya kültürel farklılıklara uygun olarak yeniden yapılandırıldığı doğrulanmıştır.

Çalışma, genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gibi ileri istatistiksel yöntemler kullanarak ölçeğin iç tutarlılığını ve yapısal geçerlik kanıtlarını sunmuştur. Bu süreç, ölçek maddelerinin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakıcıları İçin Destekleyici Bakım İhtiyaçları Anketinin (SCNS-P&C-T) güvenilirliği detaylıca incelenmiştir. Güvenirlik analizleri tipik olarak iç tutarlılık katsayısı, yani Cronbach’s Alpha değerleri üzerinden rapor edilmiştir. Yüksek Alpha değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Psikometrik standartlara uygun bir uyarlama çalışmasında, alt ölçekler ve toplam ölçek puanı için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik katsayılarının elde edilmiş olması beklenir. Bu veriler, ölçeğin farklı zamanlarda ve farklı örneklemlerde istikrarlı sonuçlar verebileceğinin göstergesidir.

Faktör Analizi

SCNS-P&C-T’nin uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısını Türkçe kültüründe test etmek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekte yer alan maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların kanser hastası bakım verenlerin destek ihtiyaçlarını ne şekilde yansıttığını ortaya koyar.

Çalışmanın sonuçları, genellikle orijinal SCNS-P&C ölçeğinin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu veya minimal modifikasyonlarla doğrulandığını gösterir. Faktör analizi, ölçeğin yapısal geçerliğinin temel dayanağını oluşturur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kendini Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire). Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiş olsa da, benzer destek ihtiyaçları ölçekleri genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakım Verenleri

Age Group: Yetişkinler (Kanser hastalarına bakım verebilecek yaş grubu)

Population Details: Kanser tanısı almış bireylere günlük yaşamlarında destek sağlayan resmi veya gayri resmi bakım verenler.

Test Methodology: Psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışması ile Türkçe’ye uyarlanmış, standardize edilmiş ankettir.

Anahtar Kelimeler

Onkoloji, Bakım Yükü, Yaşam Kalitesi, Psikososyal Destek, Sağlık Hizmetleri İhtiyaçları, Likert Ölçeği, Duygusal İhtiyaçlar

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Fatma Arıkan)

Correspondence Address: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin yayın yılı 2019’dur. Kullanım izinleri ve telif hakları ile ilgili detaylı bilgi için Sorumlu Yazar Fatma Arıkan ile e-posta yoluyla ([email protected]) iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik veya klinik kullanım için ücret politikası yazar tarafından belirlenmektedir.

Kaynaklar

Ergen, M., & Arikan, F. (2019). Psychometric validation of the Turkish version of the Supportive Care Needs Survey for Partners and Caregivers (SCNS‐P&C‐T) of Cancer Patients. European Journal of Cancer Care, 29, 1-18. https://doi.org/10.1111/ecc.13177

Makalenin tam metnine erişim linki: onlinelibrary.wiley.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: kanser-hastalarinin-partnerleri-ve-bakicilari-icin-destekleyici-bakim-ihtiyaclari-anketi-toad.pdf

Kanser Hastalarının Partnerleri ve Bakıcıları İçin Destekleyici Bakım İhtiyaçları Anketinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçek maddelerine dair bilgi sağlanmamıştır.