Kanıta Dayalı Uygulamaların Kuruma Entegrasyonu İçin Kurum Kültürü Ve Hazıroluşluk Ölçeği

Özet

Kanıta Dayalı Uygulamaların Kuruma Entegrasyonu İçin Kurum Kültürü Ve Hazıroluşluk Ölçeği (Organizational Culture and Readiness for System-Wide Implementation of EBP – OCRSIEP), sağlık kurumlarında Kanıta Dayalı Uygulamaların (KDU) sistem çapında başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi için gerekli olan kurumsal koşulları değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir araçtır. Bu ölçek, kurumun mevcut organizasyonel kültürünün KDU’yu ne ölçüde desteklediğini ve kurumsal değişime ne kadar hazır olduğunu ölçmeyi hedefler.

Ölçek, özellikle hemşirelik yönetimi ve klinik uygulama alanlarında, KDU entegrasyon süreçlerinin önündeki potansiyel engelleri ve kolaylaştırıcı faktörleri belirlemek için tasarlanmıştır. Bu araç sayesinde yöneticiler ve araştırmacılar, iyileştirme stratejilerini kurumsal gereksinimlere göre özelleştirebilir ve KDU’nun kalıcı hale gelmesini sağlayacak yapısal müdahalelerde bulunabilirler.

Anahtar Kelimeler

Kanıta Dayalı Uygulama, Kurum Kültürü, Hazıroluşluk, Hemşirelik Yönetimi, Ölçek Uyarlama, EBP, Sağlık Hizmetleri.

Yazarlar

Yasemin AYHAN ÖNCÜ, Şerife SEREN İNTEPELER, Gülseren KOCAMAN.

Amaç

Kanıta Dayalı Uygulamaların Kuruma Entegrasyonu İçin Kurum Kültürü Ve Hazıroluşluk Ölçeği’nin temel amacı, sağlık kuruluşlarının kanıta dayalı uygulamaların (KDU) kurumsal düzeyde benimsenmesi ve sürdürülmesi için gerekli olan iki kritik değişkeni, yani kurum kültürünü ve kurumsal hazıroluşluğu, psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir.

Bu araç, Türkiye örnekleminde KDU entegrasyonuna yönelik mevcut durumu tespit etmede klinisyenlere ve yöneticilere yardımcı olmak üzere uyarlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, kurumların güçlü yönlerini pekiştirmesi ve KDU’nun önündeki kültürel veya yapısal engelleri sistematik olarak ortadan kaldırması için somut veri sunar.

Yapı

Ölçek, kurumsal düzeyde değişime yönelik psikolojik ve yapısal faktörleri kapsayan karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Temel olarak, KDU’nun başarılı bir şekilde entegrasyonu için gerekli olan iki ana bileşen üzerine odaklanmıştır: Kurum Kültürü ve Kurumsal Hazıroluşluk.

• Kurum Kültürü: KDU’yu teşvik eden, öğrenmeyi destekleyen, risk almayı ve kanıt kullanımını ödüllendiren normları, değerleri ve varsayımları ifade eder. Ölçek, özellikle liderlik desteği, iletişim kanalları ve bilgi paylaşım ortamının KDU’yu ne ölçüde desteklediğini değerlendirir.
• Kurumsal Hazıroluşluk: Organizasyonun değişimi kabul etme, uygulamak için gerekli kaynaklara (zaman, eğitim, personel) sahip olma ve KDU’yu mevcut iş akışlarına entegre etme istekliliğini ve kapasitesini ifade eder. Bu, genellikle çalışanların KDU hakkındaki tutumlarını ve becerilerini de içerir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgileri spesifik olarak listelenmemiş olsa da, Ayhan-Öncü ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında (2018) ölçeğin Türkçe örneklem için geçerliği test edilmiştir. Bu süreçte genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşü ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) incelenmiştir.

Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı Kurum Kültürü ve Hazıroluşluk boyutlarının, Türk sağlık çalışanlarından toplanan verilerde de tutarlı bir şekilde ortaya çıktığını göstermeyi amaçlamıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısının kültürel bağlamda korunduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, uyarlama çalışması (Ayhan-Öncü, Seren-İntepeler & Kocaman, 2018) kapsamında ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği incelenmiştir. Bu tür ölçeklerde güvenilirliğin gösterilmesi için yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve Kanıta Dayalı Uygulamalara yönelik Kurum Kültürü ve Hazıroluşluk gibi tek bir temel yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Güvenilirlik sonuçları, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda kararlı ve tekrarlanabilir sonuçlar ürettiğini destekler niteliktedir.

Faktör Analizi

Kanıta Dayalı Uygulamaların Kuruma Entegrasyonu İçin Kurum Kültürü Ve Hazıroluşluk Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne ve sağlık sistemine uygunluğunu belirlemek için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tercih edilmiştir.

Faktör analizi sonuçları, kurumsal kültür ve hazıroluşluk bileşenlerinin birbirinden ayrışan, ancak birbiriyle ilişkili alt boyutlar olarak varlığını teyit etmiştir. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kuramsal çerçeveye uygun olarak gruplandığını ve ölçek puanlarının geçerli bir şekilde yorumlanabileceğini sağlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation/Cross-Cultural Validation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 6’lı Likert formatında, katılımcının kurumsal durumu ne kadar desteklediğini veya ne kadar katıldığını belirtmesine olanak tanır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sağlık Alanı Çalışanları

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Hastane ortamında çalışan hemşireler, yöneticiler ve kanıta dayalı uygulama süreçlerine dahil olan diğer sağlık profesyonelleri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Katılımcılar, çalıştıkları kurumun kültürünü ve KDU’ya yönelik hazırlığını kendi algılarına göre değerlendirirler.)

Anahtar Kelimeler

OCRSIEP, Kanıt Temelli Uygulama, Kurumsal Gelişim, Kurum Kültürü, Hemşirelik Araştırması, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yasemin AYHAN ÖNCÜ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Yasemin AYHAN ÖNCÜ) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. Ölçeğin orijinal versiyonunun telif hakları ve kullanım koşulları, uyarlama çalışmasının dayandığı kaynak esere göre değişebilir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin uyarlama çalışması ile ilgili orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.

The original PDF can be downloaded here: kanita-dayali-uygulamalarin-kuruma-entegrasyonu-icin-kurum-kulturu-ve-hazirolusluk-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Ayhan-Öncü, Y., Seren-İntepeler, Ş., Kocaman, G. The Validity and Reliability of Organizational Culture and Readiness for System-Wide Implementation of EBP (OCRSIEP) for Turkish Sample. 7th International Nursing Management Conference (INMC 2018), ISBN:978-975-491-476-4: pp:25-29.

Kanıta Dayalı Uygulamaların Kuruma Entegrasyonu İçin Kurum Kültürü Ve Hazıroluşluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta maddeler listelenmemiştir. Bu nedenle, akademik protokol gereği bu bölüm boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, kaynağın sunulduğu konferans bildirisinde veya ilgili makalede bulunabilir. Kullanım izni ve maddelerin tamamı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.