Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği

Özet

Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği, Tuğba Deniz tarafından 2019 yılında Muğla Sıtkı Kocaman Üniversitesi’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında Türkçe’ye uyarlanan (adaptasyon) 29 maddelik bir psikometrik araçtır. Ölçek, sadece eş tarafından uygulanan şiddetin farklı türlerini (fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel) ölçmekle kalmaz, aynı zamanda şiddet mağdurunun bu duruma karşı geliştirdiği bilişsel ve sosyal tepkileri de değerlendirir. Ölçek, 5’li Likert ölçeği formatında derecelendirilmiştir ve yapı geçerliği analizleri sonucunda üç temel faktörden oluştuğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Eş şiddeti, Kadına yönelik şiddet, Sosyal destek algısı, Şiddet inanışları, Psikolojik ölçüm, Uyarlama, Psikometrik araç.

Yazarlar

Tuğba DENİZ

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, kadınların eşlerinden gördükleri şiddetin kapsamını ve düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, şiddeti sadece fiziksel bir olgu olarak değil, aynı zamanda psikolojik, ekonomik ve cinsel boyutlarıyla da ele alarak çok boyutlu bir değerlendirme sunar.

Uyarlama çalışması, Türkiye bağlamında şiddet mağdurlarının deneyimlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeye yardımcı olacak, şiddet karşısındaki sosyal destek algısı gibi koruyucu faktörleri ve şiddete ilişkin yaygın inanışları da inceleyen güçlü bir psikometrik araç sunmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, karmaşık bir sosyal ve psikolojik yapı olan kadına yönelik eş şiddeti olgusunu üç temel alt boyut üzerinden incelemektedir. Bu boyutlar, şiddet deneyiminin hem doğrudan etkilerini hem de mağdurun bu duruma karşı gösterdiği bilişsel ve sosyal tepkileri kapsamaktadır.

• Kadına Yönelik Eş Şiddeti: Fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet biçimlerini içeren doğrudan şiddet eylemlerini ölçer (Maddeler: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 19, 24, 25, 26, 27).
• Şiddet Mağdurunun Sosyal Destek Algısı: Şiddet karşısında bireyin çevresinden aldığı veya algıladığı sosyal desteği değerlendirir (Maddeler: 15, 16, 17, 18, 29).
• Şiddet Mağdurunun Şiddete İlişkin Yaygın İnanışları: Mağdurun şiddeti normalleştirme, içselleştirme veya kabullenme eğilimindeki bilişsel çarpıtmaları ölçer (Maddeler: 20, 21, 22, 23, 29).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analizde, 29 maddenin beklenen teorik çerçeveye uygun olarak üç farklı faktörde toplandığı saptanmıştır. Bu sonuç, Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği’nin ölçmeyi amaçladığı farklı yapısal boyutları (şiddet türleri, sosyal destek ve inanışlar) başarıyla ayırt edebildiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmasına ait spesifik katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa değeri) kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçek bir yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmış olup, ölçeğin iç tutarlılığını sağlamak üzere gerekli psikometrik analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapma yeteneğini desteklemelidir.

Faktör Analizi

Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği’nin faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamıştır. Analiz sonuçlarına göre, toplam 29 madde, teorik yapıyı temsil eden üç ana faktör altında kümelenmiştir. Bu faktörler, şiddet deneyiminin hem uygulanan biçimlerini hem de mağdurun psikolojik tepkilerini eş zamanlı olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Toplam 29 madde içeren öz bildirim ölçeği. Derecelendirme, 5’li Likert ölçeği tipindedir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Evli veya eşi olan kadınlar.

Yaş Grubu: Yetişkin.

Popülasyon Detayları: Muğla Sıtkı Kocaman Üniversitesi bünyesinde yapılan yüksek lisans tezi örneklemi.

Test Metodolojisi: Bilişsel ve davranışsal tepkileri ölçen öz bildirim yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Aile içi şiddet, Kadına yönelik eş şiddeti, Psikolojik şiddet, Ekonomik şiddet, Cinsel şiddet, Psikometrik özellikler.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Muğla Sıtkı Kocaman Üniversitesi, Muğla, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

Derecelendirme Şekli: 5’li Likert tipi (1: “Hiç katılmıyorum”, 2: “Biraz katılıyorum”, 3: “Kararsızım”, 4: “Çok katılıyorum”, 5: “Tamamen katılıyorum”).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı, telif hakları ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Tuğba Deniz ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Deniz, T. (2019). Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Muğla Sıtkı Kocaman Üniversitesi, Muğla.
• Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kadina-yonelik-es-şiddet-olcegi-toad.pdf
• Tez çalışmasının YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Kadına Yönelik Eş Şiddet Ölçeği Maddeleri

Ölçek Alt Boyutları ve Madde Dağılımı:

• Kadına Yönelik Eş Şiddeti (Fiziksel, Psikolojik, Ekonomik ve Cinsel): Maddeler 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 19, 24, 25, 26, 27.
• Şiddet Mağdurunun Şiddet Karşısındaki Sosyal Destek Algısı: Maddeler 15, 16, 17, 18, 29.
• Şiddet Mağdurunun Şiddete İlişkin Yaygın İnanışları: Maddeler 20, 21, 22, 23, 29.

Örnek Maddeler:

• Kocam beni bilgisizlik ve görgüsüzlükle suçlar.
• Şiddette uğradığımda sessiz kalırım, içime atarım.