Kademeli Puanlama Ölçeği

Özet

Kademeli Puanlama Ölçeği, 2017 yılında Arıcı, Sallabaş ve Başaran tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak, özellikle B2 seviyesindeki konuşma becerilerini nesnel ve sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Geleneksel sınav yöntemlerindeki sübjektifliği azaltmayı hedefleyen bu araç, dil yeterliliğinin farklı boyutlarını (akıcılık, dil bilgisi, telaffuz vb.) kademeli bir puanlama sistemiyle ölçmek üzere tasarlanmıştır. Çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında standartlaştırılmış ve güvenilir bir değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kademeli Puanlama Ölçeği, Konuşma Becerisi, Yabancı Dil Olarak Türkçe, B2 Seviyesi, Dereceli Puanlama Anahtarı, Ölçek Geliştirme, Dil Değerlendirme.

Yazarlar

Ali Fuat ARICI, Mustafa Erşen SALLABAŞ, Mehmet BAŞARAN

Amaç

Bu ölçeğin geliştirilmesindeki birincil amaç, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin konuşma yeteneklerini Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) standartlarına uygun olarak B2 düzeyinde ölçebilecek, geçerli ve güvenilir bir dereceli puanlama anahtarı oluşturmaktır. Çalışma, özellikle konuşma sınavlarında ortaya çıkan değerlendirme tutarsızlıklarını en aza indirmeyi ve değerlendiriciler arası güvenirliği artırmayı amaçlamıştır. Bu sayede, yabancı dil eğitimindeki ölçme ve değerlendirme süreçlerine standart bir yaklaşım kazandırılması hedeflenmiştir.

Yapı

Kademeli Puanlama Ölçeği, yabancı dil öğreniminde kritik bir beceri olan konuşma becerisi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle Akıcılık (Fluency), Doğruluk (Accuracy – Dil Bilgisi ve Sözcük Dağarcığı), Telaffuz (Pronunciation) ve Etkileşim (Interaction/Coherence) gibi alt boyutlardan oluşur. Ölçek, B2 seviyesinin gerektirdiği karmaşık ve spontane konuşma yeteneğini değerlendirirken, öğrencinin hedef dildeki yeterliliğini detaylı kriterler üzerinden kategorize etmektedir.

Ölçek, dil yeterliliği düzeylerini tanımlayan CEFR standartlarını temel almakta ve bu standartları konuşma eyleminin farklı bileşenlerine uygulamaktadır. Bu bağlamda, ölçek sadece dilin biçimsel yönlerini değil, aynı zamanda dilin iletişimsel ve işlevsel kullanımını da kapsamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisine dair spesifik bir katsayı belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışması bağlamında geçerlik çalışmalarının yürütüldüğü varsayılmaktadır. Bu tür bir çalışmada genellikle içerik geçerliği, uzman görüşleri alınarak ve ölçek maddelerinin B2 seviyesi konuşma becerisi kriterlerini temsil edip etmediği incelenerek sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise, ölçeğin konuşma becerisinin teorik olarak beklenen boyutlarını (faktörlerini) doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında güvenilirliğin sağlanması esastır. Bu ölçek için güvenirlik çalışmalarının, değerlendiriciler arası tutarlılık (inter-rater reliability) ve iç tutarlılık (internal consistency) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirildiği düşünülmektedir. Özellikle kademeli puanlama ölçeklerinde, farklı değerlendiricilerin aynı öğrenciye benzer puanları vermesi, yani değerlendiriciler arası güvenirliğin yüksek olması, ölçeğin kalitesi açısından kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, konuşma becerisinin temel bileşenlerini ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirleyerek, konuşma becerisi yapısının çok boyutlu doğasını doğrulamaya yardımcı olmuştur. Bu analiz, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu ve B2 düzeyindeki konuşma performansını oluşturan farklı becerileri ayırt edebildiğini göstermeyi hedeflemiştir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme çalışması sonucunda oluşturulmuş, dereceli puanlama (rubric) temelli bir başarı testi.

Format: Değerlendiricinin, öğrencinin konuşma performansını belirli kriterler (kademeler) üzerinden puanladığı analitik veya bütüncül bir puanlama formatı.

Mevcut Diller: Türkçe (Ölçme dili: Türkçe).

Popülasyon Grubu: Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite veya yetişkin eğitimi düzeyindeki dil öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ve dil yeterlilik düzeyi B2 seviyesinde olan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öğrencinin belirlenen bir konuda veya görevde konuşma performansı sergilemesi ve bu performansın, önceden tanımlanmış kriterler ve kademeler üzerinden uzman değerlendiriciler tarafından puanlanması.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Konuşma Becerisi Değerlendirmesi, B2 Düzeyi, Yabancı Dil Öğretimi, Akademik Değerlendirme, Puanlama Rubriği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir. Sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya telif hakkı detayları kaynakta belirtilmemiştir. Kullanım için sorumlu yazar Ali Fuat ARICI ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2017 (Ölçeğin yayınlandığı yıl).

Kaynaklar

1. Arıcı, A.F., Sallabaş, M.E., & Başaran, M. (2017). Speaking Skills of The Learners Who Learned Turkish as a Foreign Language at B2 Level: A Study on Developing the Graded Scoring Scale. International Online Journal of Educational Sciences, 9 (2), 516 – 526. DOI: https://doi.org/10.15345/iojes.2017.02.016

Ek Bilgi: Bu ölçeğin geliştirildiği çalışmanın orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
speaking-skills-of-the-learners-who-learned-turkish-as-a-foreign-language-at-b2-level-a-study-on.pdf

Kademeli Puanlama Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.