Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutum Ölçeği (TOAD), öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarları (rubrikler) kullanımına ve bu araçların eğitimdeki etkinliğine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir tutum ölçeğidir. Ömer Kutlu, Ömer Yıldırım ve Savaş Bilican tarafından 2009 yılında geliştirilen bu ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahiptir ve 39 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin psikometrik özellikleri yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik kanıtları sunmaktadır. Özellikle öğretmenlerin değerlendirme süreçlerinde rubriklerin kullanımına ne kadar olumlu veya olumsuz yaklaştığını belirlemek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Dereceli Puanlama Anahtarları, Rubrik, Tutum Ölçeği, Ölçme ve Değerlendirme, Öğretmen Tutumları, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Ömer Kutlu, Ömer Yıldırım, Savaş Bilican

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının ve görev yapan öğretmenlerin, öğrenci performanslarını değerlendirmede yaygın olarak kullanılan dereceli puanlama anahtarlarına (rubriklere) yönelik inançlarını, duygularını ve davranışsal eğilimlerini kapsayan tutum düzeylerini nicel olarak belirlemektir.

Bu araç, eğitim araştırmacılarına, öğretmenlerin değerlendirme yeniliklerine adaptasyon süreçlerini inceleme ve mesleki gelişim ihtiyaçlarını tespit etme konusunda önemli veriler sağlamaktadır. Ölçek, öğretmenlerin rubriklerin objektiflik, şeffaflık ve öğrenci geri bildirimi sağlama potansiyeline ne ölçüde değer verdiğini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Yapı

Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutum Ölçeği, tek boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu tek boyut, bireylerin dereceli puanlama anahtarlarına yönelik genel olumlu veya olumsuz tutumunu temsil etmektedir.

Ölçek, toplam 39 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler, rubriklerin kullanımı, faydaları, zorlukları ve değerlendirme sürecindeki rolüne dair çeşitli ifadeleri içermektedir. Tek faktörlü yapının elde edilmesi, ölçeğin homojen bir yapıyı ölçtüğünü ve tutumun tek bir temel faktör etrafında toplandığını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğine ilişkin kanıt elde etmek amacıyla döndürülmüş temel bileşenler analizi kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda, 39 maddelik ölçeğin beklenen tek faktörlü yapıyı ortaya koyduğu belirlenmiştir.

Madde geçerliğine kanıt olarak ise madde test korelasyonları hesaplanmıştır. Bu korelasyon değerleri 0.32 ile 0.74 arasında değişmektedir. Bu aralık, maddelerin ölçülmek istenen genel yapı (tutum) ile yeterli düzeyde ilişkili olduğunu ve ölçek bütünlüğüne katkı sağladığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliğine kanıt sağlamak amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan analizler sonucunda Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.95 olarak bulunmuştur. Bu değer, psikometrik açıdan oldukça yüksek kabul edilir ve ölçeğin maddelerinin tutarlı bir biçimde aynı yapıyı ölçtüğünü, dolayısıyla yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için Temel Bileşenler Analizi (TBA) tekniği kullanılmıştır. Bu analizde, maddelerin faktör yükleri incelenmiş ve döndürülmüş çözümlerde tek bir anlamlı faktörün ortaya çıktığı görülmüştür.

Analiz, 39 maddenin tamamının tek bir temel faktör altında toplandığını doğrulamıştır. Bu sonuç, Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutumun tek bir latent yapı olarak ele alınabileceğini desteklemekte ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü güçlendirmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışması)

Format: 39 maddelik, tek boyutlu tutum ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitimciler)

Popülasyon Detayları: Çalışma, öğretmenler ve eğitim alanında çalışan profesyoneller üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmıştır (1= Hiç katılmıyorum – 5= Tamamen katılıyorum). Yüksek puanlar, dereceli puanlama anahtarlarına yönelik daha olumlu tutumu ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alfa, Temel Bileşenler Analizi, Likert Tipi Ölçek, Psikometri, Eğitimsel Değerlendirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcıları: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Ömer Kutlu: [email protected]

Yazışma Adresi: Ömer Kutlu, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı: 2009

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı genellikle sorumlu yazar (Ömer Kutlu) ile iletişime geçilerek sağlanabilir. Ticari kullanım için izin alınması gerekmektedir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik raporları aşağıdaki bağlantılarda mevcuttur.

• Makale Linki: efdergi.yyu.edu.tr
• Orijinal PDF, aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: dereceli-puanlama-anahtarlarina-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Kutlu, Ö., Yıldırım, Ö. ve Bilican, S. (2009, Aralık). Öğretmenler İçin Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutum Ölçeği geliştirme çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 76-88.

Dereceli Puanlama Anahtarlarına İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik kaynaktan sağlanan orijinal içerik, ölçek maddelerini içermemektedir. Maddeler için yayımlanan makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.