Jinekoloji ve Doğumda Vücut Mahremiyeti Ölçeği

Özet

Jinekoloji ve Doğumda Vücut Mahremiyeti Ölçeği, 2020 yılında Nuriye Değirmen ve Özlem Şaylıgil tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle jinekoloji ve obstetrik alanlarında sağlık hizmeti alan bireylerin vücut mahremiyetine ilişkin algılarını, haklarını ve etik beklentilerini sistematik bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, toplam 37 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. Ölçeğin genel geçerlik ve güvenirlik değerleri, bu hassas konunun bilimsel olarak değerlendirilmesi için sağlam bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Vücut Mahremiyeti, Jinekoloji ve Obstetrik, Etik, Hasta Hakları, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Sağlık Bakımı.

Yazarlar

Nuriye Değirmen, Özlem Şaylıgil.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, jinekoloji ve obstetrik gibi kişisel mahremiyetin en üst düzeyde olması gereken tıbbi alanlarda, bireylerin vücut mahremiyeti algılarını ve bu mahremiyetin korunmasına yönelik beklentilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu araç, sağlık profesyonellerinin mahremiyete yönelik uygulamalarını değerlendirmelerine ve etik standartları geliştirmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Ölçek geliştirme çalışması, sağlık hizmeti sunumunda mahremiyet kavramının çok boyutlu doğasını ortaya koymakta ve özellikle geleneklere saygı, hasta hakları ve klinik uygulamalar bağlamında mahremiyetin önemini vurgulamaktadır.

Yapısal Özellikler

Jinekoloji ve Doğumda Vücut Mahremiyeti Ölçeği, vücut mahremiyeti kavramının çok yönlü yapısını ölçmektedir. Ölçek, toplam 37 maddeden oluşmakta ve dört ana alt boyutta yapılandırılmıştır. Bu boyutlar, mahremiyetin sadece fiziksel bir durum olmaktan öte, etik, hukuki ve kültürel yönlerini de kapsadığını göstermektedir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapılar şunlardır:

• Genel Mahremiyet Boyutu: Bireyin genel mahremiyet algısını ve beklentilerini kapsar.
• Haklar ve Mahremiyet Boyutu: Hastanın tıbbi süreçlerdeki yasal hakları ve mahremiyetinin korunmasıyla ilgilidir.
• Etik ve Mahremiyet Boyutu: Sağlık profesyonellerinin etik sorumluluklarını ve mahremiyete yönelik tutumlarını değerlendirir.
• Klinik Mahremiyet Boyutu: Muayene ve tedavi süreçlerindeki doğrudan uygulamaların mahremiyete uygunluğunu ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapısal geçerliği kanıtlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam 37 maddelik nihai ölçeğin genel geçerliliğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Geçerlilik analizleri sonucunda, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğü belirlenmiştir.

Ölçeğin genel güvenirlik katsayısı olan Cronbach’s Alpha değeri 0,848 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin akademik standartlara uygun olarak yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Jinekoloji ve Doğumda Vücut Mahremiyeti Ölçeği’nin iç tutarlılığı (güvenirliği) boyutlar bazında ayrı ayrı incelenmiştir. Güvenirlik analizlerinde, ölçeğin alt boyutlarının da kabul edilebilir veya yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu saptanmıştır. Çalışma, 2159 katılımcı üzerinden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir.

Boyutlara göre hesaplanan Cronbach’s Alpha değerleri ve puan aralıkları aşağıdaki gibidir:

• Genel Mahremiyet Boyutu: Cronbach’s Alpha değeri 0,850 (Ortalama: 4,07; SS: 0,641).
• Haklar ve Mahremiyet Boyutu: Cronbach’s Alpha değeri 0,710 (Ortalama: 4,36; SS: 0,594).
• Etik ve Mahremiyet Boyutu: Cronbach’s Alpha değeri 0,625 (Ortalama: 4,27; SS: 0,650).
• Klinik Mahremiyet Boyutu: Cronbach’s Alpha değeri 0,922 (Ortalama: 4,47; SS: 0,464).

Klinik Mahremiyet Boyutu en yüksek iç tutarlılığa sahipken (0,922), Etik ve Mahremiyet Boyutu kabul edilebilir alt sınıra yakın bir değere (0,625) sahiptir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte doğrudan Faktör Analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) belirtilmese de, ölçeğin dört farklı alt boyuta ayrılması (Genel Mahremiyet, Haklar ve Mahremiyet, Etik ve Mahremiyet, Klinik Mahremiyet) bu boyutların yapısal bütünlüğünü kanıtlamak amacıyla kapsamlı bir faktör analizi çalışmasının yapıldığını işaret etmektedir. Bu analizler, vücut mahremiyeti kavramının jinekoloji ve obstetrik bağlamında çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır.

Enstrüman Bilgileri

Test Tipi: Ölçek Geliştirme (Development)

Format: 37 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme.

Dil: Türkçe (Orijinal Geliştirme Dili).

Popülasyon Grubu: Jinekoloji ve obstetrik alanında sağlık hizmeti alan bireyler (kadınlar).

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir, ancak genel olarak yetişkin popülasyon.

Popülasyon Detayları: Güvenirlik çalışması 2159 katılımcı üzerinden yürütülmüştür.

Test Metodolojisi:

• Derecelendirme: 1 (Kesinlikle Katılmıyorum) ile 5 (Tamamen Katılıyorum) arasında puanlama sistemi kullanılmaktadır.
• Puanlama: Yüksek puanlar, bireyin vücut mahremiyetine yönelik algısının ve beklentisinin yüksek olduğunu veya mahremiyetin önemli olduğunu düşündüğünü gösterir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

Sorumlu Yazar: Nuriye Değirmen

İletişim: Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Nuriye Değirmen ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Referanslar

Değirmen, N. & Şaylıgil, Ö. (2020). Body Prıvacy in Gynegcology Obstetrıcs. Acta Bioethica, 26(2), 225-235. http://dx.doi.org/10.4067/S1726-569X2020000200225

Dergi Linki: actabioethica.uchile.cl

Sorumlu Yazar İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: body-privacy-in-gynecology-obstetrics-toad.pdf

Jinekoloji ve Doğumda Vücut Mahremiyeti Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 37 maddeden oluşmaktadır.

1. Privacy is a concept that comprises various aspects.
2. Privacy is important because of the respect to traditions.