Table of Contents
Özet
Bu ölçek, Kazu, Özdemir ve Erten (2016) tarafından geliştirilmiş olup, yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin İşletim Sistemleri ve Uygulamaları dersine yönelik motivasyon düzeylerini ölçmeyi amaçlayan spesifik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin bu teknik derse karşı gösterdikleri tutum, ilgi ve çabayı sistematik bir şekilde değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.
Geliştirme çalışması, öğrencilerin teknik derslere yönelik öğrenme süreçlerini ve güdülenme kaynaklarını (içsel ve dışsal) daha iyi anlamayı hedeflemektedir. Bu ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, zorlayıcı olarak algılanabilen bu tür derslerdeki öğrenci başarısızlıklarını önlemeye yönelik müdahale stratejileri geliştirmesine bilimsel dayanak sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Motivasyon, İşletim Sistemleri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Uygulamalı Dersler, Yükseköğretim.
Yazarlar
İsmail Hakkı Kazu, Özcan Özdemir, Pınar Erten.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin İşletim Sistemleri ve Uygulamaları dersine karşı duydukları spesifik motivasyon seviyesini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ders, genellikle teknik bölümlerin temel müfredatında yer almakta olup, öğrencilerin algılanan zorluk düzeyi nedeniyle motivasyonlarının düşük olabildiği gözlemlenmiştir.
Ölçek, dersin içeriğine yönelik ilgiyi, akademik başarı beklentisini ve dersin mesleki gelecekle olan ilişkisine dair algıları ölçerek, motivasyonu oluşturan temel bileşenleri ayırmayı amaçlamıştır. Elde edilen veriler, öğretim yöntemlerinin ve materyallerinin öğrenci güdülenmesini artıracak şekilde yeniden düzenlenmesi için kritik bilgiler sunar.
Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)
Ölçek, öğrenme bağlamında Motivasyon yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin bir hedefe ulaşmak için gösterdiği çabanın yönünü, yoğunluğunu ve süresini belirleyen içsel ve dışsal süreçleri kapsar. Ölçek, bu motivasyonu genel bir yapı yerine, spesifik bir ders (İşletim Sistemleri) bağlamına odaklayarak ölçer.
Ölçülen psikolojik yapı, büyük olasılıkla, öğrencinin derse yönelik öz yeterliliğini, dersin değerini algılamasını ve öğrenme ortamından kaynaklanan güdülenme faktörlerini içeren alt boyutlardan oluşmaktadır.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışması (Kazu, Özdemir ve Erten, 2016), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizlerini içermiştir. Orijinal makalede detaylı geçerlik bilgileri sunulmasına rağmen, bu özet bilgide spesifik katsayılara yer verilmemiştir.
Yapı geçerliği analizlerinde, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen motivasyon alt boyutlarını ne ölçüde temsil ettiğini gösteren istatistiksel kanıtlar sunulmuştur. Detaylı geçerlik sonuçlarına, makalenin yayınlandığı derginin web sitesinden ulaşılabilir: efdergi.ibu.edu.tr.
Güvenirlik
Ölçek geliştirme çalışmalarının bir parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini belirlemek için istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Geliştirme çalışmalarında tipik olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.
Bu ölçek için spesifik güvenirlik katsayıları bu özet bilgi içerisinde mevcut değildir. Ancak, akademik bir dergide yayınlanan geçerli bir geliştirme çalışması olduğu için, kabul edilebilir düzeyde yüksek güvenirlik katsayılarına sahip olduğu varsayılmaktadır. Ölçeğin farklı alt boyutlarının güvenirlik düzeyleri, orijinal makalede ayrı ayrı raporlanmıştır.
Faktör Analizi
Motivasyonun alt boyutlarını belirlemek ve ölçeğin yapısal modelini doğrulamak amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, İşletim Sistemleri ve Uygulamaları dersine yönelik motivasyon yapısının çok boyutlu olup olmadığını test etmiştir.
Elde edilen faktör yapısı, öğrencilerin motivasyonunun sadece genel bir ilgi seviyesinden ibaret olmadığını, aynı zamanda dersin zorluğuyla başa çıkma inancı ve gelecekteki faydasına yönelik algı gibi farklı bileşenleri içerdiğini ortaya koymuştur. Bu faktör yapısı, ölçeğin nihai madde sayısını ve puanlama sistematiğini belirlemiştir.
Ölçme Aracı
Test Türü: Geliştirme çalışması sonucu ortaya çıkan, öz bildirimli tutum ve motivasyon ölçeği.
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak motivasyon ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Örn: “Hiç katılmıyorum”dan “Tamamen katılıyorum”a).
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri.
Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı).
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin, Bilgisayar Bilimleri, Öğretmenlik veya ilgili mühendislik bölümlerinde İşletim Sistemleri ve Uygulamaları dersini alan öğrenciler.
Test Metodolojisi: Uygulama, katılımcıların kendilerine sunulan maddelere yönelik katılma düzeylerini işaretlemeleri esasına dayanır.
Anahtar Kelimeler
Öz bildirim, Yükseköğretim, Teknik Eğitim, Güdülenme, Psikometri, Kazu, Özdemir, Erten.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal makalede açıkça belirtilmemiştir. Ayrıntılı bilgi için ilgili üniversite/kurum veri tabanları incelenmelidir.
İletişim E-posta Adresleri: Orijinal makalede belirtilmemiştir.
Yazışma Adresi: Yazarların makalenin yayınlandığı dönemdeki kurumsal adresleri (Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin eğitim veya araştırma amaçlı kullanımı genellikle akademik referans gösterilerek mümkün olsa da, ticari amaçlı veya geniş çaplı uygulamalar için yazarlardan resmi izin alınması tavsiye edilir. Kullanım ücretine dair bilgi, doğrudan yazarların kendilerinden veya ilgili yayıncı kuruluştan (Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi) talep edilmelidir.
Kaynaklar
- Kazu, İ. Y., Özdemir, O. ve Erten, P. (2016). İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeğinin geliştirilmesi çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 534-546.
Makalenin tam metnine erişim linki: efdergi.ibu.edu.tr
Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: isletim-sistemleri-ve-uygulamalari-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Bu akademik özetin kaynak içeriğinde, ölçeğin orijinal maddeleri (soru listesi) yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen orijinal makaleye ve sağlanan PDF bağlantısına başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2026). İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/isletim-sistemleri-ve-uygulamalari-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi/
memjavad. "İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 28 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/isletim-sistemleri-ve-uygulamalari-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi/.
memjavad. "İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/isletim-sistemleri-ve-uygulamalari-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi/.
memjavad (2026) 'İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/isletim-sistemleri-ve-uygulamalari-dersine-yonelik-motivasyon-olcegi/.
[1] memjavad, "İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.
memjavad. İşletim Sistemleri ve Uygulamaları Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.