Table of Contents
Özet
Tiyatro ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği (TUDTÖ), Türkçe öğretmeni adaylarının üniversite müfredatında yer alan “Tiyatro ve Drama Uygulamaları” dersine yönelik genel tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin dersin pedagojik faydalarına, kişisel gelişim üzerindeki etkilerine (empati, iletişim, yaratıcılık) ve derse karşı gösterdikleri ilgi düzeyine dair algılarını ölçmeyi hedeflemektedir. 2013 yılında Bahar Doğan ve H. E. Özberk tarafından geliştirilen bu araç, tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermektedir.
Ölçeğin nihai formu, hem olumlu hem de olumsuz ifadeler içeren toplam 35 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme, 4’lü Likert tipi bir sistemle yapılmakta olup, öğretmen adaylarının bu dersin mesleki yeterliklerine katkısına dair görüşlerini kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, Drama Eğitimi, Tiyatro Uygulamaları, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi
Yazarlar
Bahar DOĞAN, H. E. ÖZBERK
Amaç
Tiyatro ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği’nin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören Türkçe öğretmeni adaylarının, müfredatlarında bulunan “Tiyatro ve Drama Uygulamaları” dersine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri (tutumları) geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu dersin, öğretmen adaylarının mesleki gelişimleri ve kişisel yetkinlikleri üzerindeki algılanan etkilerini saptamak, ölçeğin başlıca hedefini oluşturur.
Ölçek, elde edilen verilerle öğretmen eğitimi programlarının ve ilgili ders içeriklerinin etkinliğini değerlendirmeye yardımcı olmayı, ayrıca öğretmen adaylarının drama ve tiyatro gibi sanatsal ve pedagojik yöntemlere olan yaklaşımlarını anlamayı amaçlamaktadır.
Yapı
TUDTÖ, psikolojideki tutum yapılarını ölçmektedir. Bu yapı, öğretmen adaylarının Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersine ilişkin inançlarını, duygularını ve davranışsal niyetlerini yansıtır. Ölçek, bu tutumu tek bir genel faktör altında toplamaktadır.
Ölçülen temel bileşenler arasında şunlar bulunmaktadır: derse yönelik ilgi ve motivasyon, dersin empati ve iletişim becerilerini geliştirme potansiyeline olan inanç, yaratıcılığa sağladığı katkı ve ders kapsamındaki rol canlandırma gibi uygulamalara karşı gösterilen isteklilik veya isteksizlik. Ölçek, tutumu hem olumlu hem de olumsuz ifadelerle çok boyutlu bir şekilde sorgulamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem yapısal hem de içeriksel yeterliliğini destekler niteliktedir. Kapsam Geçerliği için, maddelerin ilgili alanı temsil edip etmediği konusunda uzman görüşlerine başvurulmuştur. Ölçek maddeleri, alanında yetkin uzman kişiler tarafından detaylıca incelenmiş ve bu incelemeler sonucunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır.
Yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen **Faktör Analizi** çalışmaları, Tiyatro ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği’nin (TUDTÖ) güçlü bir şekilde tek faktörlü bir yapıyı temsil ettiğini göstermiştir. Bu bulgu, ölçeğin tutum yapısını bütüncül bir şekilde ölçtüğünü teyit etmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı olan **Cronbach Alfa** kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin genel güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur.
Elde edilen **Cronbach Alfa** güvenirlik katsayısı 0,98 olarak rapor edilmiştir. Psikometrik standartlara göre bu değer, ölçeğin maddeleri arasındaki iç tutarlılığın ve dolayısıyla ölçüm aracının güvenilirliğinin mükemmel düzeyde olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
TUDTÖ’nün yapı geçerliğini incelemek üzere yürütülen **Faktör Analizi** çalışmaları, ölçeğin beklenildiği gibi sade ve tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu tek faktörlü yapı, öğretmen adaylarının drama dersine olan tutumlarının tek bir ana değişken altında toplandığını ve ölçeğin bu genel tutumu etkili bir şekilde yakaladığını göstermektedir.
Bu sonuç, ölçekten elde edilen toplam puanın, ölçülmek istenen psikolojik yapı (derse yönelik tutum) hakkında tutarlı ve anlamlı bir bilgi sağladığını desteklemektedir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Kendi kendine raporlama (Self-Report) / Tutum Ölçeği
Language Available: Türkçe
Population Group: Üniversite Öğrencileri (Öğretmen Adayları)
Age Group: Genç Yetişkinler (Üniversite Çağı)
Population Details: Türkçe Öğretmeni Adayları
Test Methodology: 4’lü Likert Tipi Derecelendirme. (1=hiç katılmıyorum, 4= tamamen katılıyorum). Ölçek toplam 35 madde içermektedir (24 olumlu, 11 olumsuz).
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Drama Eğitimi, Öğretmen Yetiştirme
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişimi)
Correspondence Address: Bahar DOĞAN
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, akademik bir çalışma kapsamında 2013 yılında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ticari amaçlı kullanım koşulları için sorumlu yazar Bahar DOĞAN ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için kaynak gösterimi zorunludur.
Kaynaklar
Doğan, B. ve Özberk H. E. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının tiyatro ve drama uygulamaları dersine ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi (JRET), 2(1), 253-263.
Makalenin orijinal bağlantısı için: jret.org
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: tiyatro-ve-drama-uygulamalari-dersine-ait-tutum-olcegi-toad.pdf
Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
- Ölçeğin nihai formunda 24’ü olumlu, 11’i olumsuz olmak üzere 35 madde bulunmaktadır.
- Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersini aldığımdan beri tiyatroya karşı ilgim arttı.
- Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersi kapsamında bir rolü canlandırmaktan nefret ediyorum.
- Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersinin empati yeteneğimi geliştireceğine inanıyorum.
- Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersi sayesinde iletişim becerilerimin gelişeceğine inanıyorum.
- Tiyatro ve Drama Uygulamaları dersinin yaratıcılığıma olumlu yönde etki edeceğini düşünüyorum.
Cite this article
memjavad (2025). Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/tiyatro-ve-drama-uygulamalari-dersine-ait-tutum-olcegi/
memjavad. "Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/tiyatro-ve-drama-uygulamalari-dersine-ait-tutum-olcegi/.
memjavad. "Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/tiyatro-ve-drama-uygulamalari-dersine-ait-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/tiyatro-ve-drama-uygulamalari-dersine-ait-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Tiyatro Ve Drama Uygulamaları Dersine Ait Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.