İşbirlikli Karar Alma Sürecine Katılım İstekliliği Ölçeği

Öz

İşbirlikli Karar Alma Sürecine Katılım İstekliliği Ölçeği, bireylerin ortaklaşa alınan kararlara katılma düzeylerini ve bu süreçlere gönüllü olarak dahil olma eğilimlerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış bir psikolojik araçtır. Ölçeğin uyarlama çalışması 2012 yılında Derya Kıcı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu ölçek, özellikle eğitim ve organizasyonel psikoloji bağlamlarında, işbirlikli karar alma süreçlerine katılım motivasyonunun ve istekliliğinin değerlendirilmesi için önemli bir potansiyel taşımaktadır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve dili bağlamında incelemiş ve yüksek düzeyde iç tutarlılık güvenilirliği tespit etmiştir. Ölçek, karar alma mekanizmalarında bireysel inisiyatif ve katılım eğilimini belirlemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşbirlikli Karar Alma, Katılım İstekliliği, Psikolojik Ölçek, Uyarlama Çalışması, Derya Kıcı, Güvenirlik, İç Tutarlılık, Eğitim Araştırmaları.

Yazarlar

Derya Kıcı

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin işbirliğine dayalı karar alma mekanizmalarına ne ölçüde katılmaya istekli olduklarını belirlemektir. Bu istekli olma durumunun ölçülmesi, özellikle eğitim kurumları, işyerleri ve sosyal çevrelerdeki katılımcı yönetim modellerinin etkinliğini değerlendirmede kritik rol oynamaktadır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve dili bağlamında doğrulamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türk örneklemi üzerinde işbirliğine yatkınlık düzeylerinin bilimsel yöntemlerle ölçülmesine olanak sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, temel olarak “İşbirlikli Karar Alma Sürecine Katılım İstekliliği” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin sadece karar alma sürecine dahil olma yeteneğiyle değil, aynı zamanda bu sürece proaktif ve gönüllü bir şekilde katılma motivasyonuyla ilgilidir. Kavramsal olarak, bireyin ortak bir hedefe ulaşmak için diğerleriyle fikir alışverişinde bulunma, sorumluluk alma ve uzlaşma çabasına girme eğilimini yansıtır.

Bu istekli olma durumu, örgütsel bağlılık, motivasyon ve performans gibi daha geniş psikolojik değişkenlerle yakından ilişkilidir ve bireysel düzeyde işbirlikli davranışın temelini oluşturur.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasının geçerlik analizlerine dair detaylı sonuçlar kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçek uyarlama sürecinde, genellikle yapı geçerliği (faktör analizi) ve kapsam geçerliği (uzman görüşü) çalışmaları yürütülür. Geçerlik çalışmaları, çeviri eşdeğerliğinin sağlanması ve maddelerin Türk kültürü bağlamında ölçülmek istenen yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğinin kontrol edilmesini içerir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) 0.803 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, psikometrik standartlara göre ölçeğin güvenilirliğinin yüksek düzeyde olduğunu ve maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu göstermektedir.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin birbirleriyle güçlü bir korelasyon içinde olduğunu ve ölçeğin kararlı ölçümler sağladığını işaret eder, bu da elde edilen sonuçların güvenilirliğini artırır.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının Türkçeye aktarılırken kaç faktörlü bir yapı sergilediğine dair spesifik bir faktör analizi sonucu (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) uyarlama özetinde sunulmamıştır. Tipik bir uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin faktör yapısını koruyup korumadığını kontrol etmek için faktör analizleri kullanır. Bu analizler, ölçeğin kuramsal yapısının kültürel bağlamda da geçerli olup olmadığını anlamak için hayati önem taşır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kaynakta kesin bir derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Ancak, bu tür psikolojik eğilim ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan ve katılımcıların maddelere katılma düzeylerini belirlediği çok seçenekli bir Likert tipi derecelendirme sistemi kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama çalışması bu dilde yapılmıştır).

Popülasyon Grubu: Belirtilmemiştir. Ölçeğin doğası gereği, karar alma süreçlerinin önemli olduğu eğitim ve örgütsel bağlamdaki bireyler üzerinde kullanılması uygundur.

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir.

Popülasyon Detayları: Popülasyonun demografik veya örneklem büyüklüğü bilgisi kaynakta yer almamaktadır.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların kendi beyanlarına dayanan (Self-report) bir ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alfa, İç Tutarlılık Katsayısı, Psikometri, Karar Verme, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Uyarlama.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için gerekli olan resmi izinler ve telif ücretleri hakkında kesin bilgi mevcut değildir. Kullanım öncesinde sorumlu yazar Derya Kıcı ile iletişim kurulması tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

• Kıcı, D. (2012). İş Birlikli Karar Alma Sürecine Katılım İstekliliği Ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(3).

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: is-birlikli-karar-alma-surecine-katilim-istekliligi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

İşbirlikli Karar Alma Sürecine Katılım İstekliliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sunulmamıştır. Maddelere erişim için yayımlanmış makalenin incelenmesi veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.