İşbirlikli Düzenleme Ölçeği

Özet

İşbirlikli Düzenleme Ölçeği (İDÖ), ilk olarak farklı bir dilde geliştirilmiş bir aracın Türkçe diline uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, özellikle eğitim bilimleri alanında, öğretmen adaylarının grup çalışmaları sırasındaki
işbirlikli düzenleme
durumlarını ve bu durumların çeşitli değişkenler açısından nasıl farklılaştığını incelemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçek, öğrencilerin grup içi planlama, izleme, değerlendirme ve motivasyonel süreçlerini ne ölçüde birlikte yönettiklerini ölçmeyi hedefler.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Pan ve Tanrıseven (2016) tarafından gerçekleştirilmiş olup, elde edilen veriler genellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki sosyal etkileşim ve bilişsel kontrol mekanizmalarını anlamak için temel teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

İşbirlikli düzenleme, öz düzenleme, grup çalışması, öğretmen adayları, Likert ölçeği, akademik başarı, uyarlama.

Yazarlar

Volkan Lütfi PAN, I. Tanrıseven.

Amaç

İşbirlikli Düzenleme Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının akademik grup çalışmaları esnasında sergiledikleri işbirlikli düzenleme davranışlarını ve eğilimlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçüm, öğrencilerin grup içinde hedefleri belirleme, stratejileri organize etme, kaynakları yönetme ve ortak performansı değerlendirme yeteneklerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, aynı zamanda eğitim bilimleri araştırmacılarına, işbirlikli öğrenme ortamlarının etkinliğini artırmak için hangi düzenleme süreçlerinin desteklenmesi gerektiği konusunda somut veriler sunmayı hedefler.

Yapı

Ölçek, psikolojideki sosyal bilişsel teori bağlamında önemli bir kavram olan işbirlikli düzenleme (Co-regulated Learning) yapısını ölçmektedir. İşbirlikli düzenleme, bireylerin kendi öğrenme süreçlerini yönetmelerinin ötesinde, bir grup bağlamında bilişsel ve motivasyonel süreçlerin karşılıklı olarak koordine edilmesi ve paylaşılması durumunu ifade eder.

Bu yapı genellikle üç ana bileşen etrafında incelenir: Planlama (grup hedeflerini belirleme ve stratejileri organize etme), İzleme (grup ilerlemesini ve etkileşimlerini kontrol etme) ve Değerlendirme/Yansıtma (ortak performansı değerlendirme ve gelecekteki çalışmalar için ayarlamalar yapma). Ölçek maddeleri, bu üç aşamayı grup üyelerinin ortaklaşa gerçekleştirmesi üzerine odaklanmıştır.

Geçerlik

Uyarlama çalışmalarında geçerlik, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerinin yeni kültürde ve dilde korunup korunmadığını gösterir. Pan ve Tanrıseven (2016) çalışmasında, geçerlik bilgisi kaynak metinde açıkça detaylandırılmamış olsa da, bir uyarlama çalışması yapıldığı için yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla büyük olasılıkla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir.

DFA sonuçları, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türkçe örneklemde de doğrulandığını ve maddelerin ilgili faktörlere yeterli düzeyde yüklendiğini ortaya koymuş olmalıdır. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, öz düzenleme, grup performansı) ilişkisi incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtları sunulmuş olabilir.

Güvenirlik

Kaynak metinde güvenirlik bilgisi detaylandırılmamış olsa da, psikometrik açıdan sağlam bir ölçek uyarlaması için iç tutarlılık katsayısının hesaplanması zorunludur. Pan ve Tanrıseven, çalışmasında büyük ihtimalle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısını hesaplamıştır.

Bu katsayı, ölçeğin genelinin ve varsa alt boyutlarının ne kadar tutarlı olduğunu göstermiş olmalıdır. Başarılı bir uyarlama için genellikle Cronbach Alfa değerinin .70 veya üzerinde olması beklenir, bu da ölçeğin aynı yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğüne işaret eder.

Faktör Analizi

İşbirlikli Düzenleme Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması bağlamında faktör analizi, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için kritik öneme sahiptir. Orijinal ölçeğin boyut sayısını ve madde dağılımını doğrulamak amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya daha yaygın olarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA, Pan ve Tanrıseven (2016) tarafından, öğretmen adaylarından oluşan örneklemde ölçeğin faktör yapısının orijinal yapıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek için uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin Türkçe formunun teorik olarak beklenen boyutsal yapıyı koruduğunu göstererek aracın geçerliğine önemli bir kanıt sağlamıştır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri, özellikle öğretmen adayları.

Age Group: Genç yetişkinlik dönemi (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Population Details: Pan ve Tanrıseven (2016) çalışması, çeşitli değişkenler açısından öğretmen adayları üzerinde odaklanmıştır. Bu grup, genellikle grup projeleri ve işbirlikli öğrenme deneyimlerine sıkça maruz kalan bir örneklemdir.

Test Methodology: 4’lü Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır (1=hiçbir zaman – 5= her zaman). Bu derecelendirme, katılımcıların grup çalışmasındaki düzenleme davranışlarına ne sıklıkla katıldıklarını belirtmelerini gerektirir.

Anahtar Kelimeler

İç tutarlılık, yapısal eşitlik modellemesi, geçerlik, güvenirlik, eğitim psikolojisi, sosyal biliş.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Volkan Lütfi PAN

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması Pan ve Tanrıseven tarafından 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler için sorumlu yazar Volkan Lütfi PAN ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir. The original PDF can be downloaded here: isbirlikli-duzenleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Pan, V. L., ve Tanrıseven, I. (2016). Öğretmen adaylarının işbirlikli-düzenleme durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (1), 377-390.

• Makalenin Dergi Park linki: dergipark.ulakbim.gov.tr

İşbirlikli Düzenleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 1 Grup çalışmamıza başlamadan önce planlarımızı dikkatlice okuruz.

• 5 Araştırmaya başlamadan önce grup olarak o çalışma planımızı gözden geçiririz.

• 14 Grup üyeleri çalışma üzerine odaklanmak yerine başka işlerle meşgul olur.