İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği

Özet

İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği, öğrencilerin eğitim süreçlerinde sıklıkla karşılaştıkları işbirlikli öğrenme yöntemlerine yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal bir yapının Türkçeye adaptasyonu (uyarlaması) olarak Aydın Kiper tarafından 2016 yılında gerçekleştirilen bir çalışma ile bilimsel alana sunulmuştur. Ölçeğin temel amacı, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin bu pedagojik yaklaşıma karşı ne ölçüde olumlu veya olumsuz bir bakış açısına sahip olduğunu belirleme imkanı sağlamaktır.

Ölçek, adaptasyon sürecinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülerek, Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun hale getirilmiştir. Bu sayede, işbirlikli öğrenme ortamlarının etkililiğini değerlendirmede ve öğrencilerin bu tür çalışmalara katılım motivasyonlarını anlamada önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşbirlikli Öğrenme, Tutum Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Adaptasyon, Öğrenci Tutumları, Faktör Analizi.

Yazarlar

Aydın Kiper

[quads id=5]

Amaç

İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin işbirlikli öğrenme stratejilerine yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini nicel olarak saptamaktır. Bu tür bir ölçüm, eğitim programlarının ve müfredatın etkinliğini değerlendirmek, öğrencilerin işbirliğine dayalı görevlere ne kadar istekli yaklaştığını belirlemek ve potansiyel direnç noktalarını tespit etmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmenlere ve eğitim bilimcilere, öğrencilerin işbirliğine dayalı çalışma etiğine, grup içi sorumluluk algısına ve ortak hedeflere ulaşma istekliliğine dair derinlemesine bir bakış açısı sunar. Bu veriler, sınıf içi uygulamaların kişiselleştirilmesi ve işbirlikli öğrenmenin faydalarının maksimize edilmesi için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojik bir yapı olarak “tutum”u (attitude) ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı gösterdiği değerlendirici, göreceli ve kalıcı eğilimdir. Bu özel ölçek bağlamında yapı, öğrencilerin işbirlikli öğrenme metodolojisine karşı geliştirdikleri üç temel bileşeni içerir:

• Bilişsel Bileşen: İşbirlikli öğrenmenin faydaları ve zorlukları hakkındaki inançlar ve düşünceler.
• Duygusal (Affektif) Bileşen: İşbirlikli öğrenme ortamlarında hissedilen keyif, kaygı veya memnuniyet gibi duygusal tepkiler.
• Davranışsal Bileşen: İşbirlikli öğrenme faaliyetlerine katılma veya kaçınma eğilimi.

Ölçek, bu bileşenleri kapsayarak, öğrencilerin işbirliği yapma konusundaki genel eğilimlerini ve motivasyonlarını kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı hedefler.

Geçerlik

Kiper (2016) tarafından yapılan adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk kültüründe ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla geçerlik analizlerine odaklanmıştır. Geçerlik, bir ölçme aracının amaçlandığı özelliği ne derece doğru ölçtüğünün kanıtlanması sürecidir.

Adaptasyon çalışmalarında genellikle yapı geçerliği (Construct Validity) temel alınmıştır. Bu kapsamda, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formda da korunup korunmadığını incelemek üzere Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktörler altında toplandığını göstererek ölçeğin yapısal uygunluğunu desteklemiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılık ve istikrarlılık derecesini ifade eder. Kiper (2016), İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği’nin güvenilirliğini saptamak amacıyla iç tutarlılık analizlerini kullanmıştır.

Genellikle bu tür tutum ölçeklerinde, iç tutarlılığı değerlendirmek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde birbiriyle uyumlu olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir kabul edildiğini gösterir. Bu adaptasyon çalışmasında da ölçeğin güvenirlik katsayısının kabul edilebilir düzeylerde olduğu rapor edilmiştir.

Faktör Analizi

İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği’nin adaptasyon sürecinde, ölçeğin faktör yapısını belirlemek ve doğrulamak amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır.

Yapılan analizlerde, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin Türkçe örneklemde hangi faktörler altında toplandığı incelenmiş, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modele uygunluğu test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını veya tek bir genel tutum faktöründen mi oluştuğunu belirlemede temel rol oynamıştır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim gören öğrenciler (K-12 veya Yükseköğretim)

Age Group: Genellikle ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki öğrenciler (12 yaş ve üzeri).

Population Details: Kiper (2016) çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirdiği örneklem grubunu detaylandırmaktadır.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-report inventory). Bireylerin kendi tutumlarını beyan etmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stratejileri, Eğitim Bilimleri, Psikometri, Cronbach Alfa, Öz Bildirim, Yapı Geçerliği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Çalışmada belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin adaptasyon ve ilk yayın yılı 2016’dır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına ilişkin izinler için sorumlu yazar Aydın Kiper ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genellikle akademik adaptasyon ölçekleri ticari olmayan amaçlar için ücretsiz sunulmaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: isbirlikli-ogrenme-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kiper, A. (2016). Cooperative Learning Scale : Validity and reliability study. International Journal of Educational Research Review, 1(2), 42-48.

[quads id=5]

İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri sunulmamıştır. Maddeler için Kiper (2016) çalışmasına başvurulması gerekmektedir.