İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği (İÖYTÖ), öğrencilerin işbirlikli öğrenme yöntemlerine karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. 2017 yılında Şahin ve arkadaşları tarafından geliştirilen bu ölçek, yüksek düzeyde geçerlik ve güvenilirliğe sahiptir. Ölçeğin yapı geçerliği, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleriyle incelenmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği ise 0.95 gibi oldukça yüksek bir Cronbach Alfa Katsayısı ile desteklenmektedir. Ölçek, öğrencilerin işbirlikli öğrenme süreçlerine katılım motivasyonlarını ve genel algılarını tespit etmek için beşli Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşbirlikli Öğrenme, Tutum, Tutum Ölçeği, Geçerlik, Güvenilirlik, Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Şeyma Şahin, Zeynep Arseven, Betül Ökmen, Hasan Eriş, Abdullah İlğan.

[quads id=5]

Amaç

İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, eğitim ortamlarında öğrencilerin işbirlikli öğrenme yöntemlerine karşı geliştirdikleri tutumları nicel olarak belirlemektir. Bu tutumlar, öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılım düzeylerini, grup çalışmalarına olan istekliliklerini ve işbirliği yapmaya yönelik olumlu veya olumsuz eğilimlerini yansıtmaktadır.

Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin işbirlikli öğrenme stratejilerine yönelik algılarını detaylı bir şekilde analiz etmelerine olanak tanır. Elde edilen veriler, öğrencilerin tutumlarını iyileştirmeye yönelik pedagojik müdahalelerin ve eğitim programlarının geliştirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan tutum yapısını ölçmektedir. Bu bağlamda, işbirlikli öğrenmeye yönelik tutum, bireyin bu öğrenme biçimine karşı geliştirdiği üç temel bileşeni kapsar:

• Bilişsel Bileşen: İşbirlikli öğrenmenin faydaları ve zorlukları hakkındaki inançlar ve düşünceler.
• Duygusal Bileşen: İşbirlikli öğrenme faaliyetlerine yönelik hissedilen keyif, kaygı veya motivasyon gibi duygusal tepkiler.
• Davranışsal Bileşen: İşbirlikli grup çalışmalarına katılma veya kaçınma eğilimi gibi gözlemlenebilir davranışsal niyetler.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler yürütülmüştür. İlk aşamada, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik yapısını destekleyen faktör yapısının ortaya çıkarılmasını sağlamıştır.

AFA sonucunda belirlenen faktör yapısının veri setiyle uyumunu test etmek ve yapının doğruluğunu kanıtlamak için ikinci aşamada Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin öngörülen teorik yapısının empirik verilerle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir. Ayrıca, düzeltilmiş madde toplam korelasyonu analizi yapılarak her bir maddenin toplam ölçek puanına katkısı incelenmiş ve yapısal bütünlük sağlanmıştır.

Güvenilirlik

İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılık güvenilirliğine sahiptir. Ölçeğin iç tutarlılığını hesaplamak için kullanılan Cronbach Alfa Katsayısı 0.95 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve mükemmel bir güvenilirlik düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin güvenilirliği iki yarı güvenirliği yöntemiyle de test edilmiş ve katsayı 0.90 olarak hesaplanmıştır. Madde analizi kapsamında yapılan düzeltilmiş madde toplam korelasyonu incelemesinde, 28 maddenin tamamının ölçek puanlarıyla anlamlı ve yüksek düzeyde korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. En düşük madde korelasyon katsayısı 0.50 olup, tüm maddelerin kabul edilen 0.30 eşiğinin oldukça üzerinde olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye ilişkin tutumlarını ölçmede hem geçerli hem de son derece güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirleme süreci iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk olarak, ölçeğin altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, maddelerin faktör yüklerini inceleyerek ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır.

İkinci aşamada, AFA ile elde edilen faktör yapısının teorik beklentileri ve verilerle uyumunu kesinleştirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, yapısal eşitlik modellemesi prensiplerine dayanarak, belirlenen faktör modelinin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu kanıtlamış ve ölçeğin yapısal geçerliğini kesinleştirmiştir.

Ölçme Aracı

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Genellikle eğitim çağındaki öğrenciler)

Popülasyon Detayları: Çalışma, öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli, 5 dereceli Likert ölçeği. Derecelendirme seçenekleri şunlardır:

• 1. Kesinlikle katılmıyorum
• 2. Katılmıyorum
• 3. Kararsızım
• 4. Katılıyorum
• 5. Kesinlikle katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, İşbirliği, Öğrenci Tutumları, Psikometri, Güvenilirlik Analizi, Madde Analizi, Ölçek Geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şeyma Şahin

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

Kullanım İzinleri ve Ücret: Akademik çalışmalarda kullanım için ilgili yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları içeren PDF dosyasına erişim sağlanabilmektedir. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: isbirlikli-ogrenmeye-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Şahin, Ş., Arseven, Z., Ökmen, B., Eriş, H. ve İlğan, A. (2017). İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1), 73-88.

[quads id=5]

İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ancak güvenilirlik analizi, ölçeğin toplam 28 maddeden oluştuğunu göstermektedir. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.