Table of Contents
Özet
İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği (İÜRSMÖ), bireylerin çevrimiçi platformlar aracılığıyla gerçekleştirdiği yeniden satış faaliyetlerinin altında yatan psikolojik ve ekonomik güdüleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Zeki Yüksekbilgili tarafından 2020 yılında Türkçeye uyarlanan bu ölçek, özellikle e-ticaret ve tüketici davranışları alanındaki araştırmacılara, bireyleri internet üzerinden satış yapmaya iten motivasyon kaynaklarını derinlemesine inceleme imkanı sunmaktadır. Ölçeğin uyarlama çalışması, psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve diline uygunluğunu ortaya koymayı hedeflemiştir.
Bu ölçek, motivasyonun farklı boyutlarını (örneğin, finansal kazanç, boş zaman değerlendirme, sosyal etkileşim) ele alarak, dijital ekonomideki yeniden satış eğilimlerini anlamlandırmada önemli bir rol oynamaktadır.
Anahtar Kelimeler
İnternet, Yeniden Satış, Motivasyon, Tüketici Davranışı, E-ticaret, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Zeki Yüksekbilgili.
Yazarlar
Zeki YÜKSEKBİLGİLİ
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, orijinal yapısını koruyarak İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeğini Türkçeye kazandırmak ve bu uyarlamanın geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirmektir. Çalışma, Türkiye’deki internet kullanıcılarının veya yeniden satış yapan bireylerin motivasyonel yapılarını geçerli ve güvenilir bir araçla ölçebilmeyi sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu araç, akademik çalışmalarda ve pazar araştırmalarında, çevrimiçi platformlardaki kullanıcı katılımını ve satış stratejilerini optimize etmeye yönelik bilgilerin elde edilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Uyarlama süreci, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini titizlikle sağlamıştır.
Yapı
İÜRSMÖ, bireyleri internet üzerinden yeniden satış yapmaya iten çeşitli içsel ve dışsal motivasyon faktörlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle finansal motivasyonlar (ek gelir elde etme), hedonik motivasyonlar (eğlence, zaman geçirme) ve sosyal motivasyonlar (toplulukla etkileşim) gibi alt boyutlardan oluşmaktadır.
Ölçek, katılımcıların yeniden satış aktivitesine duydukları isteklilik düzeyini ve bu istekliliğin kaynağını belirleyerek, bireysel farklılıkların çevrimiçi satış performansı üzerindeki etkisini araştırmaya olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (2020), psikometrik özelliklerin belirlenmesi amacıyla geçerlik analizleri yürütülmüştür. Uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği (construct validity) ve kapsam geçerliği (content validity) incelenir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü göstermektedir.
Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması kapsamında, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gibi ileri istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin kavramsal bütünlüğünü sağlamıştır.
Güvenirlik
İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği’nin güvenilirliği, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. Uyarlama çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntemlerden biri iç tutarlılık (internal consistency) katsayısı olan Cronbach Alfa değeridir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir uyum gösterdiğini, dolayısıyla ölçeğin yüksek iç güvenirlik sunduğunu gösterir.
Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik değerleri sunulmamış olsa da, yayımlanan akademik makale, ölçeğin Türk kültüründe de kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Bu, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceği anlamına gelir.
Faktör Analizi
Uyarlama sürecinin temel adımlarından biri, ölçeğin faktör yapısını doğrulamaktır. Zeki Yüksekbilgili (2020) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formunda da geçerli olup olmadığını test etmek amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır.
Bu analiz, ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve her bir boyutun yeniden satış motivasyonunun belirli bir yönünü temsil ettiğini göstermiştir. Başarılı bir Faktör Analizi sonucu, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyerek araştırmacıların verileri güvenle yorumlamasına olanak tanır.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, muhtemelen 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır. (Kaynakta belirtilmemiştir.)
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yetişkinler, özellikle çevrimiçi platformlar üzerinden yeniden satış yapan veya yapma potansiyeli olan internet kullanıcıları.
Age Group: Genellikle 18 yaş ve üzeri (Yetişkin popülasyonu).
Population Details: Türkiye’de yaşayan, internet ve e-ticaret platformlarını kullanan bireyler.
Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle, çevrimiçi veya basılı anketler aracılığıyla uygulanır.
Anahtar Kelimeler
Motivasyonel Faktörler, Psikometri, Ölçek, Adaptasyon, Online Satış, Tüketici Psikolojisi, Cronbach Alfa, Geçerlik, Güvenirlik.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: İletişim için sorumlu yazarın e-posta adresi kullanılmalıdır.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2020 yılında Zeki Yüksekbilgili tarafından Türkçeye uyarlanmış ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve potansiyel ücretlendirme bilgileri hakkında en doğru bilgiye ulaşmak için sorumlu yazar Zeki Yüksekbilgili ([email protected]) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.
Kaynaklar
Yüksekbilgili, Z. (2020). İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik Ve güvenirlik çalışması, Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(8), 1-12.
Bu uyarlama çalışmasının orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
[quads id=5]
İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/internet-uzerinden-yeniden-satis-motivasyonu-olcegi/
memjavad. "İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 1 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/internet-uzerinden-yeniden-satis-motivasyonu-olcegi/.
memjavad. "İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/internet-uzerinden-yeniden-satis-motivasyonu-olcegi/.
memjavad (2026) 'İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/internet-uzerinden-yeniden-satis-motivasyonu-olcegi/.
[1] memjavad, "İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İnternet Üzerinden Yeniden Satış Motivasyonu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.