İnönü Evlilik Tutum Ölçeği

Özet

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği (İETÖ), bireylerin evliliğe yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. 21 maddeden oluşan bu tek boyutlu ölçek, Bayoğlu ve Atli (2014) tarafından Türkiye bağlamında evlilik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, evliliğin bireye sağladığı huzur, güvenlik ve toplumsal kabul gibi olumlu algıları temel alarak tutumun gücünü belirlemektedir. Yapılan psikometrik çalışmalar, İETÖ’nün yüksek iç tutarlılığa ve sağlam bir yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Evlilik Tutumu, Ölçek Geliştirme, Likert Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Türkiye.

Yazarlar

Ferhat Bayoğlu, Ali Atli

Amaç

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu başta olmak üzere bireylerin evliliğe yönelik genel tutumlarını ve eğilimlerini belirlemektir. Ölçek, özellikle evlilik kurumuna karşı olan olumlu veya olumsuz yaklaşımları, bu tutumların altında yatan inançları ve değerleri ölçmeyi hedefler. Bu sayede, evlilik danışmanlığı, aile eğitimi programları ve sosyal psikoloji araştırmaları için güvenilir veri sağlamaktadır.

Yapısal Kapsam

Ölçek, evlilik kurumuna dair genel tutumu ölçen tek bir yapısal kapsam etrafında şekillenmiştir. Bu yapı, evliliğin sağlayacağı kişisel güvenlik, mutluluk, toplumsal destek ve geleceğe yönelik beklentiler gibi temel boyutları içermektedir. Ölçeğin tek boyutlu yapısı, bireyin evliliğe dair bütüncül bir pozitif ya da negatif tutuma sahip olduğunu varsayar. Bu yapı, 21 madde ile detaylı bir şekilde incelenmektedir.

Geçerlik

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini saptamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin beklenen tek faktörlü yapıyı doğruladığını göstermiştir. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin toplam varyansının %36 gibi anlamlı bir oranını açıklamaktadır. Bu bulgular, İETÖ’nün evliliğe yönelik tutum yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyini belirlemek amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu yöntemler arasında iç tutarlılık analizi (Cronbach Alfa), kararlılık analizi (Test-Tekrar Test) ve yarıya bölme yöntemi (Testi Yarılama) bulunmaktadır.

• Cronbach Alfa Güvenirliği: Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı, .90 değeri ile oldukça yüksek bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçen test-tekrar test güvenirliği katsayısı ise .87 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği (İETÖ) için yürütülen faktör analizi çalışmaları, ölçeğin tek boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu analizler, evlilik tutumunun karmaşık alt boyutlar yerine, genel ve bütüncül bir eğilim olarak ele alınabileceğini desteklemektedir. Tek faktörlü yapının toplam varyansın %36’sını açıklaması, ölçeğin yapısal sadeleşme ile güçlü bir ölçüm sağladığını göstermektedir. Bu yapı, özellikle uygulamalı araştırmalar için ölçek skorlarının yorumlanmasını kolaylaştırmaktadır.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme seçenekleri şunlardır:

1. Hiç katılmıyorum
2. Nadiren katılıyorum
3. Biraz katılıyorum
4. Katılıyorum
5. Kesinlikle katılıyorum

Maddeler: Ölçek, tek boyut altında toplanmış 21 maddeden oluşmaktadır.

Dil Seçeneği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle üniversite öğrencileri ve genç yetişkinler (Ölçek geliştirme çalışması genellikle bu gruplar üzerinde yoğunlaşmıştır).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, farklı sosyo-ekonomik ve eğitim seviyelerinden bireyler.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kağıt-kalem ya da dijital ortamda uygulanabilir öz bildirim aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Evlilik, Tutum Ölçeği, Psikometri, Tek Boyutlu Yapı, Güvenilirlik Analizi, Faktör Yapısı, Sosyal Psikoloji.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ferhat Bayoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini Kurum Bilgisi).

İzinler, Ücretler ve Uygulama Yılı

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği, 2014 yılında yayınlanan akademik çalışma ile tanıtılmıştır. Ölçeğin akademik ve klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ferhat Bayoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım ve telif hakları hakkında kesin bir bilgi olmamakla birlikte, standart akademik uygulamalar çerçevesinde yazardan izin alınması önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi ve detaylı bilgiye aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: inonu-evlilik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Bayoğlu, F., & Atli, A. (2014). İnönü Evlilik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik analizleri. Ege Eğitim Dergisi, 15(2), 397-415.

İnönü Evlilik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 21 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda örnek teşkil eden bazı maddeler verilmiştir. Derecelendirme 5’li Likert tipindedir.

• Madde 16: Evlilik, toplum içinde kendimi güvende hissetmemi sağlar.
• Madde 9: Evliliğin, bana huzur getireceğine inanırım.