Askeri Öğrenci Duyuşsal Nitelikler Tutum Ölçeği

Özet

Askeri Öğrenci Duyuşsal Nitelikler Tutum Ölçeği (AÖDNÖ), Özgür Can Kaygısız tarafından 2004 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, askeri öğrencilerin sahip olduğu mesleki başarıyı etkileyecek olan Duyuşsal Nitelikler düzeylerini belirlemektir. Ölçek, özellikle Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu’na kabul edilen, Deniz Astsubay Hazırlama Okulu (DAHO) mezunu öğrenciler ile sivil kaynaklı öğrencilerin bu nitelikler açısından karşılaştırılması ihtiyacına yanıt vermek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, geliştirme türünde bir çalışma olup, askeri eğitim bağlamında tutumların ölçülmesine odaklanmıştır.

Geliştirme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğu tespit edilmiş ve askeri öğrencilerin Tutum ve duyuşsal eğilimlerini değerlendirmede kullanılabilirliği kanıtlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Askeri Öğrenci, Duyuşsal Nitelikler, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Deniz Astsubay, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Özgür Can Kaygısız

[quads id=5]

Amaç

Askeri Öğrenci Duyuşsal Nitelikler Tutum Ölçeği’nin temel amacı, askeri eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, askeri disipline, mesleki sorumluluğa ve liderlik rollerine ilişkin duyuşsal niteliklerini ve tutumlarını objektif olarak ölçmek ve değerlendirmektir. Bu, öğrencilerin eğitim sürecindeki performanslarını ve gelecekteki mesleki yeterliliklerini öngörmek açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçeğin geliştirilmesindeki spesifik amaç, Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu’na farklı kaynaklardan (Deniz Astsubay Hazırlama Okulu ve sivil kaynak) gelen öğrencilerin duyuşsal nitelikler açısından herhangi bir anlamlı fark gösterip göstermediğini istatistiksel olarak karşılaştırmaktır. Bu karşılaştırma, askeri okulların öğrenci kabul süreçlerinin ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmeye yardımcı olmuştur.

Yapı

Ölçek, askeri öğrencilerin mesleki başarılarını doğrudan etkilediği düşünülen duyuşsal nitelikleri ölçmektedir. Bu yapı, genel olarak öğrencilerin motivasyon düzeyleri, sorumluluk alma eğilimleri, disipline uyumları, takım çalışmasına yatkınlıkları ve askeri değerlere olan bağlılıkları gibi bileşenleri içermektedir. AÖDNÖ, bu nitelikleri öğrencilerin belirli ifadelere karşı gösterdikleri Tutum düzeyleri üzerinden dolaylı olarak ölçmektedir.

Ölçek geliştirme çalışması, bu duyuşsal alanın askeri kariyer başarısı için ne kadar hayati olduğunu vurgulamakta ve ölçülen niteliklerin, öğrencilerin askeri yaşam tarzına adaptasyon yeteneklerini temsil ettiğini varsaymaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, madde analizi ve yapısal uygunluk testleri üzerinden yürütülmüştür. Başlangıçta oluşturulan madde havuzunda, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla titiz bir eleme süreci uygulanmıştır.

• Madde Test Korelasyonları: Geçerlik çalışmaları için hesaplanan madde-test korelasyonları neticesinde, ölçeğin bütünlüğüne katkıda bulunmayan ve yeterli ayırt ediciliği göstermeyen toplam 30 madde ölçekten çıkarılmıştır.

• Madde Düzenlemeleri: Ölçeğin son halini oluşturmak üzere, 19 madde ters çevrilerek kodlanmış ve 32 maddenin de ifade ediliş biçimleri, anlaşılırlık ve psikometrik uygunluk açısından yeniden düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler, ölçeğin ölçmek istediği duyuşsal yapıyı doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Askeri Öğrenci Duyuşsal Nitelikler Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve zamana bağlı tutarlılık (test-tekrar test) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

• İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): Ölçeğin ilk hali için hesaplanan Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuş ve .93 olarak raporlanmıştır. Madde çıkarma ve düzenleme işlemlerinden sonra elde edilen ikinci ve nihai halinde ise bu katsayının daha da yükselerek .94 olduğu görülmüştür. Bu değerler, ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve ölçülen yapıyı tutarlı bir şekilde yansıttığını göstermektedir.

• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamana karşı direncini ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği de hesaplanmıştır. Yapılan analizlerde, iki ölçüm arasında elde edilen puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bulunmadığı, bu durumun da ölçeğin kararlılığını desteklediği belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte ölçeğin faktör yapısına dair detaylı bilgi (faktör sayısı, varyans açıklama oranı veya faktör yükleri) açıkça belirtilmemiştir. Ancak, kapsamlı madde çıkarma ve düzenleme süreçleri, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla bir tür faktör analizinin veya benzer bir yapısal analizin uygulandığını düşündürmektedir. Geliştirme çalışması, duyuşsal nitelikleri ölçen temel boyutları ortaya çıkarmaya odaklanmıştır.

Enstrüman

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Askeri Öğrenciler (Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu öğrencileri)

Age Group: Genç Yetişkinlik dönemi (Lise sonrası askeri eğitim öğrencileri)

Population Details: Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu’na kabul edilen, Deniz Astsubay Hazırlama Okulu (DAHO) kaynaklı ve sivil kaynaklı öğrenciler.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği kullanılarak öz bildirim yoluyla veri toplama. Derecelendirme formatı şöyledir: (1=Hiç Katılmıyorum – 5=Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Askeri Disiplin, Mesleki Tutum, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test, Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu, Öz Bildirim Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın Yapıldığı Kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir (2004). Ölçeğin ticari kullanımı veya telif hakları hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır; ancak akademik çalışmalar için genellikle yazarın izni gerekmektedir. İletişim e-posta adresi, Özgür Can Kaygısız ile doğrudan iletişim kurmak için sağlanmıştır.

Ölçeğin orijinal tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır. İlgili bağlantı: tez.yok.gov.tr.

Kaynaklar

Kaygısız, Ö. C. (2004). Askeri öğrenci duyuşsal nitelikler ölçeğinin geliştirilmesi ve Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okuluna alınan Deniz Astsubay Hazırlama Okulu ve sivil kaynaklı öğrencilerin bu nitelikler bakımından karşılaştırılması. (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Ölçeğin orijinal PDF içeriği aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: askeri-ogrenci-duyussal-nitelikler-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ölçek Maddeleri

ÖNEMLİ: Askeri Öğrenci Duyuşsal Nitelikler Tutum Ölçeği’nin maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezi referansına başvurulması gerekmektedir.