İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği

Özet

İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği, 2002 yılında Melike Gül Şahinel tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin İngilizce dersine ve bu ders kapsamında uygulanan öğretim yöntemlerine yönelik tutumlarını ve duygusal tepkilerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci, özellikle Etkin Öğrenme Modeline dayalı öğretimin İngilizce tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesine etkisinin incelendiği büyük bir araştırmanın metodolojik bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, ölçülen tutumlar genellikle dil öğrenimine, derse katılım motivasyonuna ve kullanılan pedagojik yaklaşımlara odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, İngilizce Eğitimi, Dil Becerileri, Etkin Öğrenme, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Melike Gül Şahinel

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin İngilizce dersine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin İngilizce öğrenmeye yönelik iç motivasyonlarını, ders içeriğine olan ilgilerini ve öğretim yöntemlerine karşı gösterdikleri genel pozitif veya negatif yönelimleri tespit etmeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkiyi anlamalarına ve öğretim stratejilerini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre ayarlamalarına yardımcı olmayı amaçlamıştır.

Ölçek, özellikle Etkin Öğrenme Modeli gibi yenilikçi öğretim yaklaşımlarının uygulanmasının öğrenci tutumları üzerindeki etkilerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek sadece genel tutumu değil, aynı zamanda belirli öğrenme ortamlarına adaptasyonu ve tepkileri de ölçme işlevi görmüştür.

Yapı

İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği, psikolojideki tutum yapısını temel alarak geliştirilmiştir. Tutum, genellikle üç temel bileşenden oluşur: bilişsel (inançlar), duygusal (hissedilenler) ve davranışsal (eylem eğilimi). Bu ölçek, öğrencilerin İngilizce dersine yönelik bu üç bileşeni kapsayan genel eğilimlerini ölçmektedir. Ölçeğin alt boyutları (eğer mevcutsa), muhtemelen İngilizce dersine yönelik ilgi, zorluk algısı, fayda algısı ve öğrenmeye yönelik motivasyon gibi alanları kapsamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin yabancı dil öğrenimine yönelik kaygı düzeyleri, öz yeterlilik inançları ve dersin gelecekteki kariyerleri için önemi hakkındaki değerlendirmelerini de dolaylı olarak yansıtan maddeler içerecek şekilde yapılandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarının standardı olarak, bu ölçeğin geçerlik (validity) çalışmaları doktora tezi kapsamında yürütülmüştür. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinde genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile), Yapı Geçerliği (Faktör Analizi ile) ve Kriter Geçerliği (ilgili diğer ölçütlerle korelasyon) yöntemleri kullanılmıştır.

Güvenirlik

Güvenirlik (reliability) testleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için esastır. Kaynakta spesifik bir veri belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme tezinde muhtemelen iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Yabancı dil tutum ölçeklerinde genellikle .80 ve üzeri Cronbach Alfa değerleri yüksek güvenirlik olarak kabul edilir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik analizleri de ölçeğin zaman içindeki kararlılığını belirlemek amacıyla kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek ve temel tutum boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, İngilizce dersine yönelik tutumun tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koyar. Faktör analizi sonuçları, ölçek maddelerinin hangi yapısal bileşenlere yüklendiğini göstererek ölçeğin teorik yapısını destekler. Analizlerde genellikle Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett Sphericity testlerinin sonuçları rapor edilmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatında düzenlenmiştir (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler (Lise veya Üniversite seviyesinde İngilizce dersi alanlar).

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi sonu ve genç yetişkinlik (15-25 yaş aralığı tahmin edilmektedir).

Popülasyon Detayları: Şahinel’in doktora tezinin örneklem grubunu oluşturan, Etkin Öğrenme Modelini kullanan sınıflarda İngilizce eğitimi alan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli (Self-Report) bir tutum ölçeği olup, katılımcıların İngilizce dersiyle ilgili ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir. Puanlama, genellikle pozitif ve negatif maddelerin ters puanlanmasıyla yapılır ve toplam puan, tutumun genel düzeyini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Güvenilirlik, Geçerlik, Tutum Ölçümü, Yabancı Dil Öğrenimi, Ölçek Maddesi Analizi, Hacettepe Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Melike Gül Şahinel (2002 yılında Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara’ya bağlıdır).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir (2002). Ticari amaç gütmeyen akademik araştırmalarda kullanılması için genellikle tez yazarından ve/veya tezin yayınlandığı kurumdan (Hacettepe Üniversitesi) izin alınması gereklidir. Ölçeğin orijinal kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir. Ölçeğin kullanımına dair herhangi bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

  • Şahinel, M. G. (2002). Etkin öğrenme modeline dayalı öğretimin İngilizce tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesine etkisi. ( Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

  • Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği’nin orijinal maddelerine yer verilmemiştir. Maddelere ulaşmak için Melike Gül Şahinel’in 2002 tarihli doktora tezinin ilgili bölümlerine (Ekler veya Metodoloji) başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dersiyle-ilgili-tutum-olcegi/

memjavad. "İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dersiyle-ilgili-tutum-olcegi/.

memjavad. "İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dersiyle-ilgili-tutum-olcegi/.

memjavad (2026) 'İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dersiyle-ilgili-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.

memjavad. İngilizce Dersiyle İlgili Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF