Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İklimi Ölçeği

Özet

Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İklimi Ölçeği (MGDOİ), orijinal olarak ABD’de geliştirilmiş olan bir ölçme aracının Türk kültürüne uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, öğrencilerin okullarını ne kadar güvenli ve destekleyici algıladıklarını ölçmeyi amaçlar. Ölçek, özellikle okuldaki güvenlik algısı, öğretmen-öğrenci ilişkileri, akran ilişkileri ve veli katılımı gibi kritik boyutları değerlendirerek, okul iklimi kalitesine dair kapsamlı bir profil sunar. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk eğitim sistemi ve kültürel bağlamı içerisinde geçerli ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Okul iklimi, güvenlik, destekleyici çevre, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, psikometrik özellikler, zorbalık.

Yazarlar

Halil Ekşi, T. Türk, A. Avcu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin okullarındaki güvenlik ve destekleyici ortam algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçüm, eğitim yöneticilerine, okul psikologlarına ve araştırmacılara, okul ortamının iyileştirilmesi gereken alanlarını belirlemede ve olumlu bir okul kültürü oluşturmaya yönelik stratejiler geliştirmede rehberlik eder. Orijinal ölçeğin Türkçeye uyarlanması, ulusal düzeyde okul iklimi araştırmalarının karşılaştırmalı ve güvenilir verilerle desteklenmesini sağlamıştır.

Yapı

Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İklimi Ölçeği, çok boyutlu bir yapı olan okul iklimi kavramını ele alır. Bu yapı, genellikle dört ana bileşen etrafında şekillenir:

• Fiziksel ve Duygusal Güvenlik: Öğrencilerin kendilerini okulda tehdit altında hissetmeme durumu.
• Akademik ve Sosyal Destek: Öğretmenlerin ve personelin öğrencilere akademik başarı ve kişisel sorun çözme konularında sağladığı yardım.
• Akran İlişkileri: Öğrenciler arasındaki olumlu etkileşimler ve zorbalık karşıtı tutumlar.
• Veli ve Toplum Katılımı: Okulun, velileri eğitim süreçlerine aktif olarak dahil etme çabaları.

Ölçek, bu bileşenlerin bir araya gelerek okulun genel atmosferini nasıl şekillendirdiğini belirlemeyi hedefler.

Geçerlik

Ekşi, Türk ve Avcu (2017) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemiştir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin orijinal yapısını Türk kültürü bağlamında da koruduğunu ve ölçtüğü teorik yapıya uygun olduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçülen maddelerin gerçekten de okul ikliminin ilgili alt boyutlarını temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ayrıca benzer yapılarla ilişkisini inceleyen kriter geçerliği ve farklı gruplar arasında ayrım yapabilme yeteneğini gösteren ölçüt geçerliği analizlerini de içermektedir. Genel olarak, geçerlik bulguları, ölçeğin Türk popülasyonunda kullanıma uygunluğunu destekler niteliktedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yüksek iç tutarlılık, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğü anlamına gelmektedir.

Güvenirlik çalışmalarının bir parçası olarak, test-tekrar test güvenilirliği gibi zamana bağlı tutarlılık yöntemleri de incelenmiş olabilir. Bu tür analizler, ölçekten elde edilen puanların zaman içinde istikrarlı olduğunu ve rastgele hatalardan minimum düzeyde etkilendiğini ortaya koyarak ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu teyit eder.

Faktör Analizi

Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İklimi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama sürecinde, yapısal uygunluğun belirlenmesi amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, orijinal ölçeğin hipotez edilen faktör yapısının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını test etmeye yarar.

Araştırma sonuçları, orijinal ölçekteki çok faktörlü yapının (Örneğin, Güvenlik, Destek, İlişkiler) Türk örnekleminde de kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu faktörler, ölçeğin maddelerinin hangi psikolojik boyutları temsil ettiğini açıkça ortaya koymaktadır ve araştırmacıların bu alt boyutları ayrı ayrı analiz etmesine olanak tanır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Kaynakta belirtilmemekle birlikte, psikometrik ölçeklerin standart formatıdır).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal (İngilizce)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: İlkokul, ortaokul ve lise öğrencileri (Uyarlama çalışmasının detaylarına bağlı olarak kesin yaş aralığı belirlenir).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli okul türlerinden ve bölgelerden seçilmiş öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Öğrencilerden, okullarındaki deneyim ve algılarına ilişkin maddeleri derecelendirmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Okul güvenliği, öğrenci algısı, öğretmen desteği, veli katılımı, psikometrik test, eğitim araştırmaları, MGDOİ.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Halil EKŞİ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazarın bağlı olduğu kurumun adresi (Kaynakta belirtilmemiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazar Halil Ekşi ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: maryland-guvenli-ve-destekleyici-okul-iklimi-olcegi-toad.pdf

Ayrıca DOCX formatındaki dosyaya buradan ulaşılabilir: maryland-guvenli-ve-destekleyici-okul-iklimi-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

1. Ekşi, H., Türk, T. ve Avcu, A. (2017). Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İlkimi Ölçeği (MGDOİ)’nın Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (4), 1882-1899.

Maryland Güvenli ve Destekleyici Okul İklimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Okulda kendimi güvende hissediyorum.
• Okuldaki öğretmenler, öğrencilere sorunlarını çözmede yardımcı olur.
• Okul velimi eğitim süreçlerine dahil etmeye çalışır.
• Okulda öğrenciler, birbirini severler..
• Okulda, öğrenciler zorbalığı durdurmaya çalışırlar.
• Öğretmenlerim, her zaman yapabileceğimin en iyisini yapmamı ister.