Delaware Okul İklimi Ölçeği

Özet

Okul İklimi kavramını öğrenci bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla geliştirilen Delaware Okul İklimi Ölçeği’nin (DOİÖ) öğrenci versiyonunun, Türk kültürü bağlamına uyarlama çalışması Durnalı ve Filiz (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, Türkiye’deki eğitim araştırmalarında kullanılabilirliğini sağlamayı hedeflemiştir. Ölçek, özellikle öğrencilerin öğretmenleri ve diğer okul personeli ile ilişkileri, okulda kendilerini ne kadar önemsenmiş hissettikleri gibi sosyal ve duygusal boyutları ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

Delaware Okul İklimi Ölçeği, Okul İklimi, Öğrenci Algısı, Ölçek Uyarlaması, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Mehmet Durnalı, Büşra Filiz

[quads id=5]

Amaç

Delaware Okul İklimi Ölçeği’nin temel amacı, lise öğrencilerinin okullarının sosyal, duygusal ve pedagojik ortamına dair algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, uluslararası alanda kabul görmüş bu aracın Türkiye’deki eğitim kurumlarında okul iklimi kalitesini ölçmek ve bu iklimi iyileştirmeye yönelik müdahaleleri planlamak için kullanılabilmesini sağlamıştır.

Bu uyarlama çalışması ile, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerinin Türk öğrenci popülasyonunda da korunduğu ve kültürel geçerliğe sahip olduğu bilimsel yöntemlerle kanıtlanmıştır. Bu sayede, Türk eğitim sistemi içindeki okul iklimi araştırmaları için standart ve güvenilir bir ölçme aracı literatüre kazandırılmıştır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin okul iklimine dair algılarını temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Temel olarak ölçülen yapı, Okul İklimi olup, bu yapı genellikle öğrenci-öğretmen ilişkileri, sosyal destek, güvenlik hissi ve okul personelinin öğrencilere gösterdiği ilgi gibi alt boyutları içerir. Ölçek maddeleri, öğrencilerin okul ortamındaki kişisel deneyimlerini ve duygusal tepkilerini yansıtmaktadır.

DOİÖ, öğrencilerin okulda kendilerini ne kadar değerli ve desteklenmiş hissettiklerini değerlendirmeye odaklanır. Bu, akademik başarıyı ve öğrencilerin psikososyal gelişimini doğrudan etkileyen kritik bir psikolojik yapıdır.

Geçerlik

Ölçeğin Türk kültürüne uyarlama çalışmasında (2019), yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla çeşitli istatistiksel analizler kullanılmıştır. Genellikle bu tür çalışmalarda, ölçeğin teorik yapısının verilerle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemine başvurulur. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe formda da geçerli olduğunu göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçtüğü yapıyı temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla içerik geçerliği de uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Elde edilen istatistiksel bulgular, Delaware Okul İklimi Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Delaware Okul İklimi Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Çalışmada, ölçeğin tamamı ve potansiyel alt boyutları için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Bu, ölçeğin zaman içinde ve farklı öğrenci gruplarında kararlı sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının kilit aşamalarından biri olan Faktör Analizi, ölçeğin yapısal bütünlüğünü test etmek için kullanılmıştır. Araştırmacılar, ölçeğin 17 maddeden oluşan yapısının Türk örnekleminde kaç faktöre ayrıldığını incelemişlerdir.

Genellikle, uyarlama çalışmalarında Doğrulayıcı Faktör Analizi tercih edilir. Bu analiz, orijinal ölçekteki faktör modelinin Türkçe veriye ne kadar uyum sağladığını gösteren uyum indekslerini (RMSEA, CFI, TLI vb.) sunar. Elde edilen yüksek uyum değerleri, DOİÖ’nün tek faktörlü ya da çok faktörlü yapısının Türk kültürü için de geçerli ve sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik ölçeklerde standart Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Lise öğrencileri)

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Lise öğrencisi yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki lise öğrencileri örneklemi üzerinde test edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Okul Ortamı, Öğrenci-Öğretmen İlişkisi, Geçerlik Çalışması, Güvenirlik Analizi, Lise.

[quads id=5]

Yazarlar ve İletişim

Sorumlu Yazar: Mehmet DURNALI

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma adresi bilgisi kaynakta mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayınlanan uyarlama çalışması kapsamında sunulmuştur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

• Test Yılı (Uyarlama): 2019
• İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin gereklidir; ücret bilgisi için yazarla iletişime geçilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: lise-ogrencileri-icin-okul-iklimi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Durnalı, M. ve Filiz, B. (2019). Delaware Okul İklimi Ölçeği öğrenci versiyonunun Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 27(6), 2651-2661. doi:10.24106/kefdergi.3513

Makalenin tam metnine DergiPark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Delaware Okul İklimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, toplam 17 maddeden oluşmaktadır.

Örnek maddeler:

• Öğretmenler öğrencilerini önemser.
• Öğretmenlerimi seviyorum.
• Çalışan diğer personel öğrencileri önemser.