İlkokul Öğrencileri için Bilimsel Tutum Ölçeği

Özet

İlkokul Öğrencileri için Bilimsel Tutum Ölçeği, mevcut bir bilimsel tutum ölçme aracının Türk kültürüne ve eğitim sistemine Uyarlama çalışması sonucunda ortaya çıkmıştır. Cemal Tosun ve Mehmet Genç tarafından 2015 yılında gerçekleştirilen bu çalışma, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin bilime yönelik duygusal ve bilişsel eğilimlerini, yani Bilimsel Tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle bilimsel süreçlere ilgi, merak ve bilimsel bilginin değerine ilişkin algıları değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu uyarlama sürecinde, ölçeğin yapısal Geçerlik ve iç tutarlılık Güvenirlik özellikleri detaylı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bilimsel Tutum, Tutum Ölçeği, İlkokul Öğrencileri, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Fen Eğitimi.

Yazarlar

Cemal Tosun, Mehmet Genç

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, İlkokul Öğrencileri arasında bilime karşı geliştirilen tutumları, ilgi düzeylerini ve bilimsel çalışmalara katılım istekliliklerini belirlemektir. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türkçe konuşan öğrenci popülasyonunda da korunduğunu göstermeyi hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki eğitimciler ve araştırmacılar için bilimsel tutumları ölçmede standart, geçerli ve kültürel açıdan uygun bir araç sunulmuştur.

Yapı

İlkokul Öğrencileri için Bilimsel Tutum Ölçeği, öğrencilerin bilime karşı beslediği genel tutumu ölçen çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı genellikle bilime ilgi ve merak, bilimsel yönteme değer verme, bilim derslerinden keyif alma ve bilimsel kariyerlere yönelik eğilim gibi alt boyutları içermektedir. Ölçek, tutumun hem duygusal (sevgi, ilgi) hem de davranışsal (katılım, yapma isteği) bileşenlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışması, yapısal geçerliği kanıtlamaya odaklanmıştır. Uyarlama çalışmasında genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de uygun model uyumu sergileyip sergilemediği araştırılmıştır. İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin ilkokul öğrencileri için bilimsel tutum yapısını yeterince temsil edip etmediği konusunda uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik incelemesi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama makalesinde belirtilen bulgulara göre, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyin üzerinde olduğu varsayılmaktadır (genellikle .70 ve üzeri). Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde, ölçeğin Türkçeye çevrilen maddelerinin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının korunup korunmadığını veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeniden yapılandırılması gerekip gerekmediğini belirlemek için kritik öneme sahiptir. Elde edilen faktör yükleri ve uyum indeksleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünü destekler nitelikte olmalıdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Ölçeği tipi derecelendirme formatı (Genellikle 3 veya 5 seçenekli bir derecelendirme kullanılır).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: İlkokul öğrencileri (Genellikle 7-11 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilkokulların çeşitli sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Öğrencilerden, bilimsel tutumlarına ilişkin maddelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Bilimsel Tutum, İlgi, Merak, Fen Bilimleri, İlkokul Öğrencileri, Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle orijinal yayıncı ve yazarların iznine tabidir. Kullanım ücreti bilgisi mevcut değildir, ancak akademik ölçekler genellikle araştırmacılar için ücretsizdir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: science-attitude-scale-developed-for-elementary-school-students-toad.pdf

Kaynaklar

Tosun, C. & Genç, M. (2015). Adaptation of Science Attitude Scale Developed for Elementary School Students to Turkish: Validity and reliability study. Elementary Education Online, 14(3), 946-960. DOI: 10.17051/io.2015.08787

[quads id=5]

İlkokul Öğrencileri için Bilimsel Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için ilgili referans makaleye (Tosun & Genç, 2015) başvurulması gerekmektedir.