Table of Contents
Özet
Bu çalışma, İlkokul 4. Sınıf düzeyindeki öğrencilerin disiplinli zihin özelliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik ölçeğin tanıtımını yapmaktadır. Ölçek, özellikle bireylerin bilgi ve becerilerde derinlemesine ustalık kazanma yeteneğini, yani disiplinli düşünme kapasitesini değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, 2019 yılında düzenlenen III. Uluslararası Bilim ve Eğitim Kongresi’nde bildiri olarak sunulmuştur. Ölçek, Eğitim Psikolojisi alanında, öğrencilerin temel akademik disiplinlere yönelik tutum ve yeterliliklerini saptamak için önemli bir araç olarak konumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Disiplinli Zihin, İlkokul 4. Sınıf, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Howard Gardner, Eğitim, Bilişsel Gelişim.
Yazarlar
İ. Ocak, K. İçel
Amaç
Ölçeğin temel amacı, İlkokul 4. Sınıf düzeyindeki öğrencilerin sahip olduğu veya geliştirmekte olduğu disiplinli zihin özelliklerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu özellikler, öğrencilerin temel bilimsel disiplinlerdeki bilgiyi organize etme, kullanma ve derinlemesine anlama becerilerini içerir. Ölçek, eğitimcilere ve araştırmacılara, öğrencilerin hangi alanlarda daha fazla disiplinli düşünme becerisine ihtiyaç duyduğunu belirlemede tanılayıcı bir araç sunmayı amaçlamaktadır.
Yapı
Disiplinli Zihin Ölçeği, genellikle Howard Gardner’ın “Gelecek İçin Beş Zihin” (Five Minds for the Future) teorisindeki ilk zihin türü olan Disciplined Mind (Disiplinli Zihin) yapısına dayanmaktadır. Bu yapı, herhangi bir alanda ustalık kazanmak için gereken sürekli öğrenme, pratik yapma ve bilginin standart kurallarını ve yöntemlerini anlama yeteneğini ifade eder. Ölçek, öğrencilerin rutin görevlerdeki dikkatini, odaklanma süresini, bilgiyi sistematik olarak öğrenme ve uygulama becerilerini ölçen alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu disiplin, sadece ezberlemekten öte, bilginin derinlemesine anlaşılmasını ve transfer edilebilirliğini gerektirir.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme çalışması, III. Uluslararası Bilim ve Eğitim Kongresi’nde sunulan bildiriye dayanmaktadır. Kaynakta doğrudan nicel geçerlik (validity) verileri sunulmamış olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasının doğası gereği, yapı Geçerlik ve kapsam geçerliği çalışmalarının yürütüldüğü varsayılmaktadır. Yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar için çalışmanın tam metnine başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin kaynakçada belirtilen özetinde doğrudan güvenirlik (reliability) katsayılarına yer verilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme sürecinde, iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach’s Alpha) ve test-tekrar test Güvenirlik yöntemlerinin uygulandığı tahmin edilmektedir. Bu tür çalışmalar, ölçek maddelerinin tutarlılığını ve ölçüm sonuçlarının zaman içindeki istikrarını göstermek için kritik öneme sahiptir. Güvenirlik çalışmalarının detayları, kongre bildirisinin tam metninde bulunmaktadır.
Faktör Analizi
Geliştirme aşamasında, ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek için büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Disiplinli Zihin Ölçeği‘nin, teorik çerçeveye uygun olarak, öğrencilerin bilgi edinme süreçlerindeki farklı disiplin özelliklerini temsil eden birden fazla faktörden oluştuğu öngörülmektedir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçmek istediği temel psikolojik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymaktadır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü:
Geliştirme
Format:
Öz bildirim veya gözlem türünde derecelendirme ölçeği (Tam metinde belirtilmelidir, ancak genellikle bu yaş grubu için derecelendirme formatı kullanılır.)
Mevcut Dil:
Türkçe
Popülasyon Grubu:
İlkokul Öğrencileri
Yaş Grubu:
4. Sınıf Düzeyi (Yaklaşık 9-10 yaş)
Popülasyon Detayları:
Türkiye’deki ilkokul 4. sınıf öğrencileri örneklemi üzerinde geliştirilmiştir.
Test Metodolojisi:
Madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, pilot uygulama, yapı geçerliği (faktör analizi) ve güvenirlik analizleri (iç tutarlılık) yoluyla psikometrik olarak geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Disiplinli Zihin Özellikleri, Bilişsel Ustalık, İlkokul Eğitimi, Ölçekleme, Psikometri, Disciplined Mind.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı:
Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir)
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:
[email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)
Yazışma Adresi:
III. Uluslararası Bilim ve Eğitim Kongresi, Afyonkarahisar, Türkiye (Bildirinin sunulduğu yer)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret:
Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Kerem İçel ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım ve araştırma amaçlı kullanım şartları için yazardan izin alınmalıdır.
Test Yılı:
2019 (Geliştirme çalışmasının sunulduğu yıl)
Referanslar
- Ocak, İ. ve İçel, K. (2019). İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Özellikleri Ölçeği geliştirme çalışması. III. Uluslararası Bilim ve Eğitim Kongresi’nde sunulan bildiri. Afyonkarahisar, Türkiye.
- Bildirinin sunulduğu kongre özeti linki: ubek-icse.com
- Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]
Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:
- ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-ozellikleri-olcegi-toad.pdf
- ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-olcegi-toad.pdf
Items of the İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Detaylı maddeler için yukarıda belirtilen PDF dosyalarına veya kongre bildirisi tam metnine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-olcegi/
memjavad. "İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-olcegi/.
memjavad. "İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-olcegi/.
memjavad (2026) 'İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-4-sinif-duzeyinde-disiplinli-zihin-olcegi/.
[1] memjavad, "İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İlkokul 4. Sınıf Düzeyinde Disiplinli Zihin Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.