İlköğretimde Fen ve Teknoloj Dersinde Yapılan Proje Çalışmalarıyla İlgili Öğrenci Görüşleri Anketi

Özet

Bu ölçek, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersi kapsamında yürütülen proje çalışmaları hakkındaki görüşlerini ve deneyimlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, Melek Şahin tarafından 2009 yılında hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında bir geliştirme çalışması olarak ortaya çıkmıştır. Toplamda 30 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan bu anket, öğrencilerin projeye yönelik tutumlarını, öğretmen desteğini ve proje sürecine katılımlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçeğin psikometrik özellikleri, faktör analizi ve Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı kullanılarak incelenmiştir.

Ölçek, özellikle proje tabanlı öğrenme yönteminin ilköğretim düzeyindeki uygulamalarının etkinliğini öğrenci perspektifinden anlamak için önemli bir araç sağlamaktadır. Elde edilen güvenirlik ve geçerlik bulguları, ölçeğin genel olarak kabul edilebilir düzeyde psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Görüşleri, Proje Tabanlı Öğrenme, Fen ve Teknoloji Dersi, İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Likert Ölçeği, Faktör Analizi.

Yazarlar

Melek Şahin

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim öğrencileri tarafından Fen ve Teknoloji dersinde gerçekleştirilen proje çalışmalarına ilişkin algı, tutum ve görüşleri nicel olarak belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin proje tabanlı öğrenme sürecindeki rollerini (rehberlik, materyal sağlama, bilgilendirme) ve öğrencilerin bu süreçten duydukları memnuniyeti ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçek, proje tabanlı öğrenme yönteminin eğitim ortamlarına entegrasyonu hakkında geri bildirim sağlamak ve bu pedagojik yaklaşımın etkinliğini öğrenci bakış açısıyla değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve öğretmen uygulamalarının iyileştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

“İlköğretimde Fen ve Teknoloj Dersinde Yapılan Proje Çalışmalarıyla İlgili Öğrenci Görüşleri Anketi”, öğrencilerin proje tabanlı öğrenme deneyimlerine dair üç temel boyutu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu faktörler, öğrencilerin projeye yönelik motivasyonları, öğretmenin projeye rehberliği ve projenin uygulama süreçlerine ilişkin görüşlerini kapsamaktadır.

Ölçek, toplamda 30 madde ile bu üç faktörü (boyutu) ölçmektedir. Faktörlerin madde dağılımı 1. faktörde 19 madde, 2. faktörde 8 madde ve 3. faktörde 3 madde şeklindedir. Madde sayısının faktörler arasındaki dengesizliği, özellikle üçüncü faktörün psikometrik analizlerinde dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz öncesinde veri setinin faktörleştirme için uygunluğunu kontrol etmek amacıyla KMO Testi ve Bartlett’s Testi sonuçlarına bakılmıştır.

Uygulanan faktör analizinde, faktör yük değerlerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu tespit edilmiştir. Faktör yük değerleri: 1. faktörde 0.41 ile 0.73; 2. faktörde 0.49 ile 0.62 ve 3. faktörde 0.49 ile 0.76 arasında değişmektedir. Ayrıca, her bir maddenin kendi faktörü ile faktör toplam puanı arasındaki korelasyonlar incelenmiştir: 1. faktörde 0.51 ile 0.71; 2. faktörde 0.55 ile 0.61 ve 3. faktörde 0.66 ile 0.72 arasında değişmektedir. Bu bulgular, maddelerin ait oldukları alt boyutlarla güçlü bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğini tespit etmek amacıyla hem ölçeğin geneli hem de alt boyutlar için Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin genel güvenirlik katsayısı 0.80 olarak bulunmuştur, bu değer ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Alt boyutların güvenirlik katsayıları ise şöyledir: 1. faktör için 0.89, 2. faktör için 0.71 ve 3. faktör için 0.47. Birinci ve ikinci faktörlerin güvenirlik katsayıları kabul edilebilir sınırlar içerisindeyken, üçüncü faktörün katsayısının düşük olması dikkat çekicidir. Bu düşüklüğün temel nedeni, bu alt boyutta bulunan madde sayısının (sadece 3 madde) oldukça az olması olarak belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak amacıyla yürütülen faktör analizinde, veri azaltma yöntemi olarak Temel Bileşenler Analizi kullanılmıştır. Faktörlerin daha net yorumlanabilmesi için döndürme yöntemi olarak ise dik döndürme tekniklerinden Varimax Rotasyonu tercih edilmiştir.

Analiz sonucunda ölçeğin, toplam 30 madde ile üç ayrı faktöre ayrıldığı belirlenmiştir. Faktörlerin madde dağılımı aşağıdaki gibidir:

• 1. Faktör: 19 madde
• 2. Faktör: 8 madde
• 3. Faktör: 3 madde

Faktör yük değerleri ve madde-toplam puan korelasyonları, maddelerin yapısal bütünlüğünü destekler niteliktedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim Öğrencileri

Age Group: İlköğretim Düzeyi (Özellikle 4.-8. Sınıflar arası olduğu varsayılabilir, Fen ve Teknoloji dersinin uygulandığı yaş grubu)

Population Details: İlköğretim okullarında Fen ve Teknoloji dersinde proje tabanlı öğrenme deneyimi olan öğrenciler.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama anketi (Self-report questionnaire).

Anahtar Kelimeler

Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Yükü, Varimax, Temel Bileşenler Analizi, Öğrenci Algıları, Fen Eğitimi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez Yılı: 2009)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Melek Şahin’in 2009 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik kullanımı genellikle tezin referans gösterilmesi şartıyla serbesttir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için yazarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Tezin orijinal kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr.

Kaynaklar

Şahin, M. (2009). İlköğretim fen ve teknoloji dersinde proje tabanlı öğrenme yönteminin uygulanması ile ilgili öğretmen ve öğrenci görüşleri. (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ilkogretimde-fen-ve-teknoloj-dersinde-yapilan-proje-calismalariyla-ilgili-ogrenci-gorusleri-anketi.pdf

Ölçek Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Öğretmenimiz projelerde gerekli olan malzemeleri belirler (5. madde)
• Proje konusunun seçiminden sonra öğretmenimiz bizi proje konusuyla ilgili bilgilendirir (8. madde)