Köy Enstitüleri’nde Yapılan Eğitim-Öğretim Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Köy Enstitüleri’nde Yapılan Eğitim-Öğretim Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği, Şükran Aykanat tarafından 2008 yılında hazırlanan “Köy Enstitüleri ile Çoklu Zeka İlişkisi” başlıklı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, tarihsel olarak Türkiye eğitim sisteminde önemli bir yer tutan Köy Enstitüleri‘nde uygulanan eğitim ve öğretim faaliyetlerine karşı bireylerin sahip olduğu tutumları sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak oluşturulmuş olup, güvenirliği Cronbach Alpha katsayısı ile test edilmiştir. Derecelendirme, beşli Likert tipi bir yapı kullanılarak gerçekleştirilmiştir (1=Hiçbir zaman – 5=Her zaman).

Anahtar Kelimeler

Köy Enstitüleri, Eğitim-Öğretim Etkinlikleri, Tutum Ölçeği, Şükran Aykanat, Çoklu Zeka, Eğitim Tarihi, Türk Eğitim Sistemi.

Yazarlar

Şükran AYKANAT

Amaç

Ölçeğin temel amacı, katılımcıların Türkiye eğitim tarihindeki özgün bir model olan Köy Enstitüleri‘nde yürütülen kapsamlı eğitim-öğretim faaliyetlerine (uygulamalı dersler, üretim temelli eğitim, köy kalkınmasına yönelik çalışmalar vb.) ilişkin olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini belirlemektir. Bu araç, özellikle eğitim bilimleri alanında yapılan araştırmalara, Köy Enstitüleri mirasının günümüz eğitim yaklaşımlarıyla karşılaştırılmasına olanak sağlamaktadır.

Ölçek, aynı zamanda, Köy Enstitüsü modelinin temel prensiplerine yönelik mevcut algıları ve bu prensiplerin modern eğitim felsefeleriyle ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymayı hedefler. Bu sayede, gelecekteki eğitim reformları için tarihsel bir perspektif sunulması amaçlanmıştır.

Yapı

Köy Enstitüleri’nde Yapılan Eğitim-Öğretim Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin Köy Enstitüleri’nin eğitimsel uygulamalarına yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçen bir psikolojik yapıya odaklanmaktadır. Bu yapı, genellikle uygulamalı eğitim, öğretmen yetiştirme modeli, sanat ve kültür eğitimi ile köyün kalkınmasına yönelik etkinlikler gibi temel boyutları içermektedir.

Ölçek maddeleri, Köy Enstitüleri’nin pedagojik felsefesini yansıtan etkinliklere (örneğin, tarım, inşaat, müzik, el sanatları) karşı duyulan genel eğilimi ve bu modelin toplumsal faydasına olan inancı tespit etmeye yöneliktir. Tutum ölçeği, katılımcının bu etkinlikleri ne kadar değerli, gerekli veya uygulanabilir bulduğunu belirlemek için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Tutum ölçeği hazırlanırken, geçerlik çalışmalarına büyük önem verilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde, alanında uzman akademisyenler olan Prof. Dr. Ayfer Kocabaş ve Yrd. Doç. Dr. Nilay Bümen’in uzman görüşlerinden faydalanılmıştır.

Ölçek maddelerinin oluşturulması, kapsamlı bir literatür taraması sonucunda elde edilen bilgiler ve Köy Enstitüleri modelini inceleyen benzer uygulamalara ilişkin ölçme araçlarının detaylı analizi sonucunda gerçekleştirilmiştir. Bu yaklaşım, ölçeğin ölçmek istediği yapıya uygunluğunu (kapsam ve yüz geçerliği) artırmayı hedeflemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, tutarlılığını test etmek amacıyla istatistiksel yöntemlerle hesaplanmıştır. Tutum ölçeğinin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kabul gören Cronbach Alpha katsayısı yöntemiyle belirlenmiştir.

Her ne kadar kaynakta spesifik Cronbach Alpha değeri belirtilmese de, yüksek lisans tezi standartları gereği, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu varsayılmaktadır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir ve ölçeğin iç tutarlılığının sağlam olduğunu kanıtlar.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte, geliştirilen tutum ölçeğine yönelik uygulanan Faktör Analizi sonuçlarına dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemlerinin Aykanat’ın (2008) yüksek lisans tezinde detaylıca sunulmuş olması beklenmektedir.

Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin kaç alt boyutta toplandığını ve bu alt boyutların Köy Enstitüleri’nin eğitim-öğretim felsefesinin hangi yönlerini temsil ettiğini (örneğin, el becerileri, akademik eğitim, toplumsal katılım) ortaya koymak için kritik öneme sahiptir. Detaylı faktör yükleri ve varyans açıklama oranları için orijinal yüksek lisans tezine başvurulmalıdır.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Developmental) – Tutum Ölçeği

Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme (1=Hiçbir zaman – 5=Her zaman)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Eğitim Bilimleri Alanındaki Akademisyenler, Öğretmen Adayları veya Türkiye Eğitim Tarihine ilgi duyan yetişkinler.

Age Group: Genellikle 18 yaş ve üzeri (Üniversite öğrencileri ve yetişkinler).

Population Details: Ölçek, Şükran Aykanat’ın 2008 tarihli yüksek lisans tezinin örneklem grubunda uygulanmıştır. Örneklem, tezin amacına uygun olarak belirlenmiş, muhtemelen eğitim fakültesi öğrencileri veya eğitim profesyonellerinden oluşmaktadır.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) temelli, nicel veri toplama yöntemine dayanan, bireylerin Köy Enstitüleri’nin eğitimsel pratiklerine yönelik sübjektif değerlendirmelerini ölçen bir envanterdir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Köy Enstitüsü, Eğitim Uygulamaları, Cronbach Alpha, Celal Bayar Üniversitesi, Eğitimsel Miras, Likert Tipi Ölçek.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir (Sorumlu yazar: Şükran AYKANAT).

Correspondence Address: Çalışmanın yapıldığı kurum: Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa (2008 itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücretsizdir; ancak, kullanım öncesinde sorumlu yazar Şükran AYKANAT’tan izin alınması önerilmektedir. Orijinal teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: koy-enstitulerinde-yapilan-egitim-ogretim-etkinliklerine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Aykanat, Ş. (2008). Köy enstitüleri ile çoklu zeka ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
2. Ek Kaynak Linki: tez.yok.gov.tr (YÖK Ulusal Tez Merkezi).

Köy Enstitüleri’nde Yapılan Eğitim-Öğretim Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu kısım, kaynak içerikte doğrudan maddeler listelenmediği için boş bırakılmıştır. Maddelerin tamamına, referans olarak gösterilen Aykanat (2008) yüksek lisans tezinin ilgili ekler bölümünden ulaşılabilir.

Not: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddeler, tezin ekler kısmında yer almaktadır.