Temel Eğitim II. Kademe Ögrencilerinin Müziğe İlişkin Tutumları Ölçeği

Özet

Temel Eğitim II. Kademe Ögrencilerinin Müziğe İlişkin Tutumları Ölçeği, 1999 yılında Ş. Tunalıoğlu tarafından hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında müzik eğitimi sürecinin ilköğretim ikinci kademe öğrencileri üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin müziğe yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini değerlendirerek, müzik derslerine ve müzik yaşantısına dair genel tutumlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu araç, özellikle 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin müzik derslerine olan ilgisini ve bu derslerin öğrencinin gelişimine katkısını nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme amacı, eğitim politikaları ve müfredat değerlendirmeleri için önemli veri sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Müzik tutumu, ilköğretim ikinci kademe, müzik eğitimi, tutum ölçeği, Ş. Tunalıoğlu, gelişimsel ölçek.

Yazarlar

Şennur Tunalıoğlu

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademe (genellikle 6., 7. ve 8. sınıflar) öğrencilerinin müzik derslerine, sanatsal aktivitelere ve genel olarak müzik yaşantısına yönelik sahip oldukları tutumları belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin müziksel biliş, tutum ve müzik yaşantısının oluşumu yönünden müzik eğitiminin etkisini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Böylece, uygulanan müzik müfredatının etkinliği ve öğrencilerin derse karşı motivasyon düzeyleri hakkında somut bilgiler elde edilmesi amaçlanmıştır.

Ölçek, aynı zamanda müzik öğretmenlerine ve eğitim planlamacılarına, öğrencilerin müzikle ilgili olumlu veya olumsuz eğilimlerini tespit etme imkanı sunarak, eğitim stratejilerini bu bulgular doğrultusunda revize etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, müzik derslerinin öğrencinin gelişimine olan katkısı maksimize edilmeye çalışılmaktadır.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, öğrencilerin müziğe ilişkin genel tutum yapısını ölçmektedir. Psikolojide tutum, bir bireyin belirli bir nesne, kişi veya duruma karşı gösterdiği değerlendirici (olumlu veya olumsuz) eğilim olarak tanımlanır. Bu ölçek özelinde, tutum, genellikle müziksel yaşantı ve müzik derslerine odaklanan üç temel bileşen üzerinden değerlendirilir:

• Bilişsel Bileşen: Öğrencinin müzik hakkındaki bilgi, inanç ve düşünceleri (Müziğin önemi, derslerin gerekliliği gibi).
• Duyuşsal Bileşen: Öğrencinin müzik dinlerken veya yaparken hissettiği duygular ve duygusal tepkiler (Müzik dersinden keyif alma, belli müzik türlerine ilgi duyma).
• Davranışsal Bileşen: Öğrencinin müzikle ilgili aktivitelere (derse katılım, enstrüman çalma, konser izleme) katılma eğilimi veya niyeti.

Ölçek, bu bileşenlerin ilköğretim ikinci kademe öğrencileri arasında nasıl şekillendiğini inceleyerek, öğrencilerin müziğe karşı geliştirdiği genel tutum profilini detaylıca ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu yapı, müzik eğitiminin duyuşsal hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmede kritik rol oynamaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta ölçeğin geçerliğine dair spesifik istatistiksel analiz sonuçları veya detaylı raporlar sunulmamıştır. Ölçek, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında “Geliştirme” türünde bir araç olarak belirtilmiştir. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği (uzman görüşü) ve yapı geçerliği (faktör analizi) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ancak, bu geçerlik çalışmalarına ait rakamsal veriler veya metodolojik detaylar mevcut kaynakta raporlanmamıştır.

Ölçeğin bilimsel standartlara uygunluğunu tam olarak teyit edebilmek için, gelecekteki araştırmacılar tarafından kapsamlı geçerlik çalışmalarının yürütülmesi ve sonuçların akademik yayınlar aracılığıyla paylaşılması önem arz etmektedir. Özellikle yapı geçerliğinin, ölçeğin alt boyutlarını netleştirmesi açısından kritik olduğu düşünülmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine ilişkin herhangi bir istatistiksel bilgi (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği veya eşdeğer formlar güvenirliği) kaynak referansta açıkça belirtilmemiştir. Bu durum, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemler üzerinde kullanıldığında tutarlı sonuçlar üretip üretmediği hakkında doğrudan yorum yapmayı kısıtlamaktadır.

Yüksek lisans tezinin orijinal metodoloji bölümünde güvenirlik hesaplamalarının yapılmış olması muhtemeldir. Bu hesaplamalar genellikle, bir tutum ölçeği için beklenen iç tutarlılık düzeyini gösterir. Mevcut kaynak bilgisi dahilinde, güvenirlik verisi “–” olarak raporlanmıştır ve bu nedenle ölçeğin kullanımından önce güvenirliğinin yeniden test edilmesi tavsiye edilmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısına dair detaylar (kaç faktörlü olduğu, faktörlerin açıkladığı varyans yüzdesi, madde yükleri) kaynakça özetinde bulunmamaktadır. Ölçek, müzik eğitiminin bilişsel ve duyuşsal etkilerini ölçmek üzere geliştirilmiş olduğundan, birden fazla alt boyutu içermesi beklenmektedir. Örneğin, “Müzik Dersine Yönelik İlgi”, “Müziksel Aktivitelere Katılım Eğilimi” gibi alt faktörler bulunabilir.

Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Keşfedici veya Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemlerinin kullanılıp kullanılmadığı veya sonuçlarının ne olduğu bilgisi eksiktir. Ölçeğin çok boyutlu yapısının netleştirilmesi için bu analiz sonuçlarının tezin orijinal metninden incelenmesi gerekmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Tipik bir psikometrik tutum ölçeği olması nedeniyle, genellikle 5’li Likert tipi derecelendirme formatında (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri (Ortaokul Öğrencileri)

Age Group: Yaklaşık 11-14 yaş grubu (6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri)

Population Details: Ölçek, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilköğretim okullarının ikinci kademesinde öğrenim gören ve zorunlu müzik dersi alan öğrenciler üzerine odaklanmıştır. Çalışma, bu öğrencilerin müziksel biliş, tutum ve müzik yaşantısının oluşumunu değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Uygulama, grup ortamında kalem-kağıt testi şeklinde gerçekleştirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, müziksel biliş, Marmara Üniversitesi, yüksek lisans tezi, öğrenci tutumları, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor.

Correspondence Address: Bilinmiyor. (Ş. Tunalıoğlu, 1999 yılında Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’ne bağlıdır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırmaya dayalı kullanımlar için genellikle yazar ve tezin referans gösterilmesi yeterlidir. Ticari veya geniş çaplı kurumsal kullanım için yazarından izin alınması gerekebilir.

Test Yılı: 1999

Kaynaklar

Ölçeğin geliştirilmesine esas teşkil eden temel referans aşağıdadır:

Tunalıoğlu, Ş. (1999). İlköğretim ikinci kademe okullarında yapılan müzik eğitiminin öğrenciye müziksel biliş, tutum ve müzik yaşantısının oluşumu yönünden etkisi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Orijinal PDF dökümanı kaynak referansta sağlanmamıştır.

Temel Eğitim II. Kademe Ögrencilerinin Müziğe İlişkin Tutumları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Ş. Tunalıoğlu (1999) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin ekler bölümünde yer almalıdır. Maddelerin tam ve orijinal listesine tezin kendisinden veya ilgili üniversite kütüphanesi arşivlerinden ulaşılabilir.