İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II

Özet

İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II (CCC-2), çocuk ve ergenlerdeki iletişim yeteneklerini, özellikle de pragmatik dil ve sosyal iletişim becerilerindeki potansiyel güçlükleri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart bir ölçektir. Bu akademik giriş, ölçeğin 2014 yılında Şule Ünal tarafından Hacettepe Üniversitesi’nde gerçekleştirilen Türkçe uyarlama çalışmasına dayanmaktadır. Ölçek, iletişimin çeşitli boyutlarında (örneğin, sözdizimi, anlambilim ve sosyal uygunluk) detaylı bilgi sağlayarak, özellikle otizm spektrum bozukluğu veya diğer dil bozuklukları olan bireylerin değerlendirilmesinde önemli bir araç olarak kabul edilmektedir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü psikometrik özelliklerini incelemeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II, CCC-2, Pragmatik Dil, İletişim Becerileri, Psikometrik Uyarlama, Dil Gelişimi, Çocuk Değerlendirmesi.

Yazarlar

Şule Ünal (Uyarlayan Yazar), Dorothy V.M. Bishop (Orijinal Ölçek Yazarı).

[quads id=5]

Amaç

İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II’nin temel amacı, çocukların iletişim yeteneklerini standart ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle iletişimde sosyal kurallara uyma ve bağlama uygunluk gibi pragmatik alanlardaki eksiklikleri belirlemede kritik rol oynar.

Türkçeye uyarlama çalışmasının temel amacı ise, orijinal olarak İngiliz kültüründe geliştirilen bu geçerli ve yaygın kullanılan aracı, Türk popülasyonunda da kullanılabilir kılmak ve böylece uluslararası standartlarda iletişim bozukluklarının tespiti ve araştırmasına katkıda bulunmaktır. Ölçeğin kültürel adaptasyonu, maddelerin dilsel ve kültürel açıdan uygunluğunu sağlamayı gerektirmiştir.

Yapı

CCC-2, dilin ve iletişimin çok boyutlu yapısını değerlendiren bir araçtır. Ölçek, sadece yapısal dil becerilerini (sözdizimi ve anlambilim) değil, aynı zamanda sosyal etkileşim ve iletişimsel uygunluk gibi daha karmaşık pragmatik yetenekleri de ölçer. Orijinal CCC-2 genellikle 10 farklı alt ölçekten oluşur ve bu alt ölçekler, konuşma akıcılığı, jest kullanımı, inisiyatif alma ve bağlamdan bağımsızlık gibi iletişim alanlarını kapsar.

Uyarlama çalışması, bu karmaşık yapının Türkçe formda da sürdürülüp sürdürülmediğini araştırmıştır. Bu yapı, klinisyenlere ve araştırmacılara, iletişim güçlüklerinin doğasına dair kapsamlı bir profil sunarak, müdahale stratejilerinin belirlenmesine yardımcı olur.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak, uyarlama sürecinde ölçeğin geçerliğinin incelenmesi esastır. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı (iletişim becerilerini) ölçüp ölçmediğini gösterir. Bu kapsamda genellikle kapsam geçerliği (maddelerin ilgili alanı temsil etme derecesi) ve yapı geçerliği (faktör yapısının teorik modelle uyumu) incelenir.

Yapı geçerliğini test etmek için, Şule Ünal’ın tezinde büyük olasılıkla doğrulayıcı faktör analizi kullanılarak, Türkçe formun orijinal CCC-2’nin 10 faktörlü yapısını başarıyla replike edip etmediği araştırılmıştır. Bu analizler, ölçeğin Türk kültüründe de geçerli bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamayı hedefler.

Güvenirlik

Güvenirlik bilgileri kaynak içerikte spesifik olarak sunulmamıştır. Bir psikometrik aracın güvenilirliği, ölçüm sonuçlarının zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı olmasını ifade eder. Uyarlama çalışmalarında güvenirlik, genellikle iki temel yöntemle incelenir:

• İç Tutarlılık: Maddelerin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilir. Yüksek katsayılar, ölçeğin bütünüyle tek bir yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Aynı bireylere farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının kararlılığını ölçer.

Faktör Analizi

İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II’nin (CCC-2) psikolojik yapısı, karmaşık iletişim becerilerini temsil eden çok sayıda alt faktörden oluşur. Türkçe uyarlama çalışmasında, kültürel farklılıkların ölçek maddeleri üzerindeki etkisini değerlendirmek ve orijinal ölçek yapısının Türk popülasyonunda da korunduğunu doğrulamak amacıyla faktör analizi uygulanmıştır.

Bu analizler, özellikle doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin iletişim, dilbilgisi, sosyal ilişki ve pragmatik uygunluk gibi bileşenlerinin birbirinden bağımsız ve anlamlı faktörler olarak ayrışıp ayrışmadığını bilimsel olarak kanıtlar. Bu, ölçeğin klinik raporlama ve araştırma amaçları için yapısal bütünlüğünü sürdürdüğünü gösterir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Ebeveyn veya öğretmen tarafından doldurulan kontrol listesi formatı)

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuklar ve Ergenler

Age Group: Genellikle 4 ila 16 yaş aralığı (Orijinal ölçeğe dayanarak varsayılmıştır)

Population Details: Türk Popülasyonu üzerinde uyarlanmıştır.

Test Methodology: Bireyin günlük yaşamdaki iletişim davranışlarının gözlemine dayalı raporlama.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Çocuk Psikolojisi, Dil Bozuklukları, Uyum Çalışması, Hacettepe Üniversitesi, İletişim Becerileri Değerlendirmesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şule Ünal

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2014 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için gerekli izinlerin, uyarlama çalışmasını gerçekleştiren sorumlu yazar Şule Ünal ve orijinal ölçeğin telif hakkı sahibi olan kurum veya kişi (Dorothy Bishop) ile iletişime geçilerek alınması gerekmektedir. Yüksek lisans tezi olarak sunulması nedeniyle, tezin içeriği halka açık akademik kaynaklarda bulunabilir.

Kaynaklar

• Ünal, Ş. (2014). İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II’nin (CCC-2) Türkçeye uyarlama çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Tez bağlantısı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr.
• Ölçeğe ait orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: iletisim-becerileri-kontrol-listesi-ii-toad.pdf.

[quads id=5]

İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II’nin (CCC-2) maddeleri yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Şule Ünal’ın 2014 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.