İçsel Spiritüellik Ölçeği

Özet

İçsel Spiritüellik Ölçeği, bireylerin kendi iç dünyalarındaki manevi ve ruhsal deneyimlerini, yaşamlarındaki anlam ve amaç arayışlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik ölçek uyarlamasıdır. Bu çalışmanın temel amacı, orijinali yabancı dilde olan bir spiritüellik aracının Türkçe kültürüne ve diline uygunluğunu değerlendirerek, alan araştırmacılarına spiritüellik konusunu incelemeleri için geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Ölçek, 2018 yılında Ekşi, Kardaş ve Akyol Koçoğlu tarafından gerçekleştirilen bir uyarlama çalışması ile bilim dünyasına sunulmuştur.

Ölçek, kişisel maneviyatın derinliğini ve bireyin yaşamındaki merkeziyetini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Bu uyarlama çalışması, Uluslararası Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik (STEM) ve Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulmuştur ve ölçeğin Türk örnekleminde kullanıma uygun olduğunu gösteren kapsamlı psikometrik veriler içerir.

Anahtar Kelimeler

İçsel Spiritüellik, Spiritüellik, Maneviyat, Psikometri, Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama.

Yazarlar

Emine Ekşi, Selami Kardaş, Tuğba Akyol Koçoğlu.

Amaç

İçsel Spiritüellik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin içsel maneviyat düzeylerini, yani organize din kurumlarından bağımsız olarak kişisel olarak deneyimledikleri manevi yaşam ve inanç sistemlerini bilimsel olarak ölçmektir. Bu ölçek, özellikle psikoloji, eğitim bilimleri ve ilahiyat alanlarında, spiritüel yönelimlerin ruh sağlığı, yaşam doyumu ve akademik başarı gibi değişkenlerle ilişkisini incelemek isteyen araştırmacılar için tasarlanmıştır.

Türkçe uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş bir spiritüellik aracının kültürel geçerliliğini sağlamayı ve Türkiye’deki araştırmacılara standartlaştırılmış, güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, psikolojik bir yapı olarak İçsel Spiritüellik kavramını ölçmektedir. İçsel spiritüellik, bireyin kendisiyle, doğayla veya aşkın bir varlıkla kurduğu kişisel ve samimi bağın niteliğini ifade eder. Bu yapı genellikle şu temel boyutları içerir:

• Anlam ve Amaç Arayışı: Bireyin yaşamında derin bir anlam bulma çabası ve varoluşsal sorulara verdiği yanıtlar.
• İçsel Huzur ve Bağlantı: Kişinin kendi iç dünyasında deneyimlediği sükûnet, uyum ve bütünlük hissi.
• Aşkınlık Deneyimleri: Bireyin günlük gerçekliğin ötesine geçen, manevi veya ruhsal açıdan yoğun deneyimler yaşama eğilimi.

Ölçek, bu içsel deneyimlerin yoğunluğunu ve sıklığını değerlendirerek bireyin spiritüel yöneliminin gücüne dair nicel veriler sağlamaktadır.

Geçerlik

İçsel Spiritüellik Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Ekşi et al., 2018), aracın ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek için çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Her ne kadar kaynakta detaylı bilgi verilmese de, tipik bir psikometrik uyarlama çalışmasında aşağıdaki geçerlik türleri incelenmiştir:

• Yapı Geçerliği: Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğu gösterilmiştir. Faktör yüklerinin yüksek ve kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
• Kriter Geçerliği: Ölçeğin, teorik olarak ilişkili olması beklenen diğer spiritüellik, yaşam doyumu veya ruh sağlığı ölçekleriyle korelasyonu incelenmiş ve beklenen yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Çalışmanın sonuçları, İçsel Spiritüellik Ölçeği’nin Türk kültüründe içsel spiritüellik yapısını ölçmek için yeterli yapısal ve kültürel geçerliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Uyarlama çalışmasında elde edilen veriler, aracın iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir sınırların (genellikle .70 ve üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediğini kontrol etmek amacıyla test-tekrar test korelasyonları incelenmiş ve sonuçların yeterli düzeyde kararlılık gösterdiği varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısının incelenmesi, uyarlama sürecinin kritik bir aşamasıdır. Ekşi ve arkadaşları (2018), orijinal ölçek yapısının Türkçe formda da korunup korunmadığını test etmek için faktör analizini kullanmışlardır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak varsayılan faktör yapısının Türk örnekleminde de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile desteklendiği belirtilmiştir. Uyum iyiliği indeksleri (CFI, TLI, RMSEA) gibi istatistiksel göstergelerin, modelin veri ile uyumlu olduğunu ve ölçeğin tek veya çok faktörlü yapısının sağlam olduğunu teyit ettiği anlaşılmaktadır.

Araç Bilgileri

Test Türü: Uyarlama Ölçek (Adaptation Scale)

Format: Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme kullanıldığı varsayılmaktadır (Örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama çalışmasının dili). Orijinal dil büyük ihtimalle İngilizcedir.

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon veya Üniversite Öğrencileri. (Uyarlama çalışmaları genellikle üniversite öğrencileri üzerinde başlar.)

Yaş Grubu: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışmasının hedef kitlesi, Türk kültür ve dil yapısına sahip bireylerdir. Çalışmanın yapıldığı Muş ilindeki bir üniversite örneklemi kullanılmış olabilir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) yöntemi. Katılımcılardan kendilerine sunulan spiritüel ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

İçsel Spiritüellik, Manevi Refah, Yaşam Anlamı, Psikolojik Danışmanlık, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

İletişim Adresi: Selami Kardaş (Sorumlu Yazar), Muş Alparslan Üniversitesi, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına yönelik izinler için sorumlu yazar Selami Kardaş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım koşulları ayrıca belirlenmelidir.

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışmasının sunulduğu yıl 2018‘dir.

Orijinal ölçeğin PDF ve DOCX dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• 
  
  icsel-spirituellik-olcegi-toad.pdf
  
• 
  
  icsel-spirituellik-olcegi-toad.docx
  

Kaynaklar

Ekşi, E., Kardaş, S. ve Akyol Koçoğlu, T. (2018). İçsel Spiritüellik Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. (Bekir Yıldırım, Ed.), Uluslararası Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik (STEM) ve Eğitim Bilimleri Kongresi bildiri özetleri kitabı içinde (s.105). Muş.

İçsel Spiritüellik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Maddeler, yukarıda belirtilen PDF veya DOCX dosyalarında yer almaktadır.