İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı Ölçeği

Özet

İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı Ölçeği (İKDÖ), kadınların kendilerine yönelik kültürel olarak yerleşmiş negatif algıları, önyargıları ve cinsiyetçi tutumları ne ölçüde içselleştirdiğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal İngilizce versiyonunun Türkiye bağlamına uygunluğunu test etmek üzere uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, Şengül Yaman Sözbir, Gülten Vural ve Funda Ünal Toprak tarafından 2020 yılında gerçekleştirilmiştir.

Ölçeğin temel amacı, kadınların kendi cinsiyetlerine yönelik olumsuz inançları kabul etme düzeylerini belirleyerek, bu içselleştirilmiş baskının ruh sağlığı ve sosyal davranışlar üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı, Cinsiyetçilik, Kadın Sağlığı, Psikolojik Yapı, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Sosyal Psikoloji.

Yazarlar

Şengül Yaman Sözbir, Gülten Vural, Funda Ünal Toprak

Amaç

İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı Ölçeği’nin temel amacı, kadınların toplumsal ve kültürel normlar aracılığıyla kendilerine yöneltilen olumsuz cinsiyetçi kalıp yargıları ve düşmanca tutumları ne derece benimsediğini ve bu tutumları kendi cinsiyetlerine veya bizzat kendilerine karşı uyguladığını nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, içselleştirilmiş cinsiyetçiliğin yaygınlığını ve şiddetini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve diline adapte ederek korumak, böylece Türkiye’deki akademik araştırmacılara ve klinisyenlere bu önemli yapıyı incelemek için geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu sayede, içselleştirilmiş kadın düşmanlığının psikopatoloji ve refah üzerindeki etkileri derinlemesine incelenebilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı (Internalized Misogyny) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, kadınların ataerkil sistemin kendilerine dayattığı aşağılayıcı ve sınırlayıcı inançları eleştirel bir süzgeçten geçirmeden kabul etmeleri ve bu inançları kendi değerleri, yetenekleri veya diğer kadınların davranışları hakkında yargı oluşturmak için kullanmaları sürecini ifade eder.

İçselleştirilmiş kadın düşmanlığı, genellikle iki ana boyutta incelenir: 1) Kadınların diğer kadınları yargılama ve onlarla rekabet etme eğilimi, ve 2) Kadınların kendi yetenekleri, bedenleri veya rolleri hakkında taşıdığı olumsuz ve sınırlayıcı inançlar. Bu yapının ölçülmesi, özellikle özsaygı, depresyon, anksiyete ve toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili çatışmaların anlaşılmasında kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Türkçe uyarlama çalışmasında (Yaman Sözbir, Vural & Ünal Toprak, 2020), ölçeğin yapısal geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yoluyla incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısıyla tutarlı bir faktör yapısını desteklediğini göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin ölçtüğü yapının diğer ilgili psikolojik yapılarla beklenen yönde ilişkilenip ilişkilendiğini tespit etmek amacıyla yakınsak ve ıraksak geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, İKDÖ’nün, özsaygı ve depresyon gibi kavramlarla teorik beklentilere uygun korelasyonlar sergilediğini ve böylece ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığını ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Yaman Sözbir ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülen çalışmada, İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı Ölçeği’nin genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu ve kabul edilebilir sınırlar içinde yer aldığı rapor edilmiştir. Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı stabilitesini değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği analizleri de yapılmıştır. Bu analizler, farklı zamanlarda uygulandığında ölçek puanlarının tutarlılığını koruduğunu ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek için Faktör Analizi kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA sonuçları, Türkçe formun orijinal ölçekteki faktör yapısını koruduğunu ve Türk örnekleminde iyi bir model uyumu sağladığını göstermiştir. Bu, ölçeğin kültürel adaptasyon sürecinde yapısal bütünlüğünü sürdürdüğünü ve içselleştirilmiş kadın düşmanlığı kavramının Türk kültürel bağlamında da geçerli bir şekilde ölçülebileceğini işaret etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendini Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Kadınlar (Women)

Age Group: Yetişkin Popülasyon (Adult Population)

Population Details: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin kadın örneklemi üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Test Methodology: Derecelendirme formatı (Likert Tipi) kullanılmaktadır. Derecelendirme sistemi hakkında detaylı bilgi kaynak makalede yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

İçselleştirme, Misogyny, Kadın Düşmanlığı, Psikolojik Ölçek, Güvenirlik, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Toplumsal Cinsiyet.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şengül Yaman Sözbir

Author ORCID Identifier: Kaynakta Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Kaynakta Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar Şengül Yaman Sözbir ile iletişime geçilerek alınmalıdır. Ölçeğin ticari kullanımına dair ücret bilgisi için yazarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: icsellestirilmis-kadin-dusmanligi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Yaman Sözbir, Ş., Vural, G., & Ünal Toprak, F. (2020). A study for testing the validity and reliability of the Turkish version of the Internalized Misogyny Scale. International Journal of Mental Health and Addiction. DOI: https://doi.org/10.1007/s11469-020-00257-5
2. Makalenin tam metnine erişim için bağlantı: 0210nr31a-y-https-link-springer-com.proxy2.marmara-elibrary.com

İçselleştirilmiş Kadın Düşmanlığı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. Ölçek maddeleri, telif hakları nedeniyle bu alanda sunulmamaktadır. Maddeler, yukarıda belirtilen kaynak makaleden veya sorumlu yazardan talep edilmelidir.