Table of Contents
Özet
Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği (HİPÖ), hizmet sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlarda içsel pazarlama uygulamalarının algılanan düzeyini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Zeki Yüksekbilgili tarafından 2018 yılında Türkçe’ye kazandırılan bu ölçek, orijinal yapısının geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını Türkiye bağlamında doğrulamıştır. Ölçek, çalışanların ve yöneticilerin içsel pazarlama faaliyetlerine yönelik görüşlerini 10 madde ve tek boyut üzerinden değerlendirmektedir.
Uyarlama çalışması sonucunda, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa (α = 0.959) sahip olduğu belirlenmiştir. Derecelendirme formatı olarak 7’li Likert Ölçeği kullanılmaktadır (1=tamamen katılmıyorum, 7= tamamen katılıyorum). Bu ölçek, hizmet işletmelerinin çalışanlarını birer iç müşteri olarak görme ve motive etme stratejilerini analiz etmede önemli bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
İçsel Pazarlama, Hizmet İşletmeleri, Ölçek Uyarlama, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Geçerlik.
Yazarlar
Zeki Yüksekbilgili (Sorumlu Yazar)
Amaç
Ölçeğin temel amacı, hizmet işletmelerinde uygulanan içsel pazarlama stratejilerinin çalışanlar tarafından ne ölçüde algılandığını ve deneyimlendiğini belirlemektir. İçsel pazarlama, çalışanların memnuniyetini, motivasyonunu ve hizmet kalitesini artırmayı hedefleyen yönetim uygulamalarını kapsar.
Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası geçerliliği kanıtlanmış bir içsel pazarlama aracını Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanıma sunmaktır. Bu sayede, Türkiye’deki hizmet sektörüne yönelik akademik araştırmalara ve yönetim stratejilerine katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Yapı
Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği, tek bir temel psikolojik yapıyı, yani İçsel Pazarlama Algısını ölçmektedir. İçsel pazarlama, bir kuruluşun kendi çalışanlarını müşterileri olarak görmesi ve işleri “içsel ürünler” olarak tasarlaması prensibine dayanır.
Bu tek boyutlu yapı, yöneticilerin personele verdiği değeri, eğitim fırsatlarını ve çalışanların kaliteli hizmet sunma yeteneklerine olan inancını yansıtan maddelerden oluşur. Ölçek, toplamda 10 madde ile bu yapıya ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunar.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik çalışmaları detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Türkçeye çevrilen soru formunun genel geçerlilik değeri **0.959** olarak rapor edilmiştir.
Bu yüksek geçerlilik değeri, ölçeğin gerçekten içsel pazarlama yapılarını ölçtüğünü ve kültürel adaptasyon sürecinin başarılı olduğunu göstermektedir. Geçerlik analizleri, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve maddelerin teorik yapıyla tutarlılığını desteklemektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (tutarlılık) analizi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin 10 maddesinin tamamına ilişkin hesaplanan iç tutarlılık katsayısı **α = 0.959** olarak belirlenmiştir.
Psikometrik standartlara göre 0.90 üzerindeki Alfa değerleri mükemmel güvenirlik düzeyini işaret ettiğinden, HİPÖ’nün Türkçe versiyonunun son derece güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda güçlü bir homojeniteye sahip olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısal özellikleri incelenmiş ve ölçek, **10 madde** ve **tek boyuttan** oluşmaktadır. Bu bulgu, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe bağlamında da korunduğunu ve İçsel Pazarlama yapısının tekil bir faktör olarak ölçülebileceğini desteklemektedir. Detaylı faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ilgili referans makalede sunulmuştur.
Araç
Test Tipi: Uyarlama
Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Anket Tipi)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Hizmet İşletmeleri Çalışanları ve Yöneticileri
Yaş Grubu: Çalışan Yetişkin Popülasyon
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli hizmet sektörlerinde (örneğin, turizm, bankacılık, sağlık) görev yapan personel.
Test Metodolojisi: Ölçek, 7’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirilmektedir (1=tamamen katılmıyorum – 7= tamamen katılıyorum). Yüksek puanlar, ilgili hizmet işletmesinde içsel pazarlama faaliyetlerinin daha olumlu algılandığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Hizmet Sektörü, İçsel Pazarlama, Çalışan Memnuniyeti, Personel Eğitimi, Ölçek Geliştirme, İç Tutarlılık Katsayısı.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değil.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı (Uyarlama): 2018
İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Zeki Yüksekbilgili ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
Yüksekbilgili, Z. (2018). Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 225-230.
Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek 10 madde ve tek boyuttan oluşmaktadır.
Yöneticilerimiz, personel eğitimlerinin çok önemli olduğunu düşünüyor dolayısı ile personelimiz, kaliteli müşteri hizmeti verecek yeteneklere sahiptirler
Ölçeğin orijinal PDF dokümanı buradan indirilebilir: hizmet-isletmelerinde-icsel-pazarlama-olcegi-toad.pdf
Referans Bağlantısı: toad.halileksi.net
Cite this article
memjavad (2026). Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/hizmet-isletmelerinde-icsel-pazarlama-olcegi/
memjavad. "Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/hizmet-isletmelerinde-icsel-pazarlama-olcegi/.
memjavad. "Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/hizmet-isletmelerinde-icsel-pazarlama-olcegi/.
memjavad (2026) 'Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/hizmet-isletmelerinde-icsel-pazarlama-olcegi/.
[1] memjavad, "Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Hizmet İşletmelerinde İçsel Pazarlama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.