Hizmet Ederek Öğrenme Ölçeği-Kısa Form

Özet

Hizmet Ederek Öğrenme Ölçeği-Kısa Formu, öğrencilerin hizmet-öğrenme faaliyetlerine katılım düzeylerini ve bu süreçteki derinliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, 30 maddeden ve üç ana alt boyuttan (Keşfetme, Gerçekleştirme ve İçselleştirme) oluşmaktadır. Ölçeğin Türkçe diline adaptasyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 2015 yılında Küçükoğlu ve Ozan tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu kısa form, alanda yapılan araştırmalarda öğrencilerin hizmet-öğrenme deneyimlerine yönelik bilişsel ve duyuşsal katılımını hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Hizmet Ederek Öğrenme, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Keşfetme, Gerçekleştirme, İçselleştirme, Likert Ölçeği, Katılım, Öğrenci Gönüllülüğü

Yazarlar

Küçükoğlu, A., Ozan, C.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin) hizmet-öğrenme programlarına olan katılım düzeylerini, bu programlar aracılığıyla edindikleri deneyimleri ve toplumsal meselelere yönelik farkındalıklarını ölçmektir. Ölçek, katılımın farklı boyutlarını (bilişsel, eylemsel ve içsel) ayrı ayrı değerlendirerek, hizmet-öğrenme deneyiminin kalitesini ve derinliğini belirlemeyi hedefler.

Bu kısa form, orijinal ölçeğe kıyasla daha pratik bir değerlendirme imkanı sunarak, eğitim kurumlarında ve sosyal hizmet alanlarında büyük örneklemlerle yapılacak araştırmalarda zaman ve kaynak tasarrufu sağlamak için uyarlanmıştır.

Yapı

Hizmet Ederek Öğrenme Ölçeği-Kısa Formu, hizmet-öğrenme deneyimine katılımı üç temel psikolojik yapı altında incelemektedir. Bu yapılar, bireyin hizmet sürecine dahil olma, eyleme geçme ve sonuçları kişisel değerleri ile bütünleştirme aşamalarını temsil eder.

Ölçek, toplam 30 madde ile üç alt boyutu ölçmektedir: Keşfetme (10 madde), Gerçekleştirme (10 madde) ve İçselleştirme (10 madde). Keşfetme boyutu, bireyin hizmetin gerekliliklerini ve çevresel dinamikleri anlamlandırmasını; Gerçekleştirme boyutu, aktif katılımı ve eyleme geçmeyi; İçselleştirme boyutu ise edinilen tecrübelerin kişisel değerler ve sosyal adalet anlayışı ile bütünleştirilmesini ifade eder.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, toplam 30 maddeden oluşan ve teorik beklentilerle uyumlu üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin ölçtüğü yapının boyutlarını temsil etmede yeterli bulunmuştur.

Elde edilen bu üç faktörlü yapının, ölçülen toplam varyansın %43.339’unu açıkladığı bildirilmiştir. Bu oran, psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde olup, ölçeğin yapı geçerliği açısından önemli kanıtlar sunmaktadır. Uyarlama çalışması aynı zamanda dilsel eşdeğerlik çalışmalarını da içermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin zamana karşı tutarlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen korelasyon katsayıları, ölçeğin yüksek düzeyde güvenirlik gösterdiğini ortaya koymuştur.

Test-tekrar test korelasyon katsayıları incelendiğinde, ölçeğin toplam puanı için bu değer .81 olarak hesaplanmıştır. Alt boyutlar için ise bu katsayılar sırasıyla Keşfetme için .86, Gerçekleştirme için .80 ve İçselleştirme için .84 olarak bulunmuştur. Bu yüksek korelasyon değerleri, ölçeğin farklı zamanlarda benzer sonuçlar verme yeteneğinin güçlü olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin uyarlama çalışmasında kullanılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin üç temel faktör altında toplandığını doğrulamıştır. Bu faktörler, ölçeğin teorik yapısını destekler niteliktedir.

Faktör analizi sonuçlarına göre, 30 maddelik kısa formun varyans açıklama oranı %43.339’dur. Bu analiz, hizmet-öğrenme katılımının birbirinden ayrışan ancak ilişkili olan Keşfetme, Gerçekleştirme ve İçselleştirme boyutlarına ayrıldığını istatistiksel olarak kanıtlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report)

Kullanılabilir Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yetişkin (Yükseköğretim Düzeyi)

Popülasyon Detayları: Hizmet-öğrenme uygulamalarına katılan veya bu konularla ilgili dersler alan üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert Ölçeği. Derecelendirme 1= kesinlikle katılmıyorum ile 4= kesinlikle katılıyorum arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Faktör Analizi, Test-Tekrar Test, Psikolojik Ölçek, Sosyal Adalet, Gönüllülük, Hizmet-Öğrenme Katılımı

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ceyhun Ozan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Küçükoğlu ve Ozan (2015) tarafından uyarlanmış ve yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazarın izni gerekebilir. Sorumlu yazar ile iletişim kurularak izin prosedürleri hakkında bilgi alınabilir.

Bu çalışmanın orijinal referansına ve tam metnine erişim sağlayan bir bağlantı mevcuttur. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyası da bulunmaktadır. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: hizmet-ederek-ogrenme-olcegi-kisa-form-toad.pdf

Kaynaklar

Küçükoğlu, A., & Ozan, C. (2015). The short version of service-learning involvement scale: The study of linguistic equivalence, validity and reliability. International Journal of Human Sciences, 12(1), 790- 810.

Makalenin dijital nesne tanımlayıcısı (DOI) şöyledir: http://dx.doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.2852. Makalenin tam metni ayrıca aşağıdaki bağlantıdan da erişilebilir: j-humansciences.com.

Hizmet Ederek Öğrenme Ölçeği-Kısa Form Maddeleri

Ölçek Yapısı: 3 alt boyut ve 30 madde

• Keşfetme (10 madde): Proje çalışmamı yaparken, grup üyelerinin aldıkları karara uyarım.
• Katıldığım topluma hizmet çalışmalarının kariyerim üzerinde çok fazla etkisi olacağından emin değilim.
• Gerçekleştirme (10 madde): Hizmet projeleri, topluma hizmet uygulamaları dersi için bir zorunluluk olmasaydı, bu tür faaliyetlere katılmazdım.
• Topluma hizmet çalışmalarından yararlanan kişilerden bir şeyler öğrendim.
• İçselleştirme (10 madde): Zaman zaman sosyal sorunların karmaşıklığından bunalıyorum.
• Sosyal adaletsizlikle mücadelede kararlı olduğum için, çok sayıda gönüllü çalışmaya katılırım.