Table of Contents
Özet
Hesaplama Güçlüğü Testi, orijinal bir ölçme aracının Türkçe diline adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla Birgül Damla Baber tarafından 2016 yılında gerçekleştirilen bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, temel işlem becerilerini ölçmeyi hedeflemekte ve özellikle öğrencilerin hesaplama yeteneklerindeki zorlukları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Testin geçerlik ve güvenirlik analizleri, betimsel istatistik, madde analizi (güçlük ve ayırıcılık indeksleri) ve iç tutarlılık hesaplamalarını içermektedir. Elde edilen bulgular, testin Türkçe formunun yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Hesaplama Güçlüğü, Psikometrik Uyarlama, Temel İşlem Becerisi, KR20, İç Tutarlılık, Madde Analizi, Ankara Üniversitesi.
Yazarlar
Birgül Damla Baber
[quads id=5]
Amaç
Bu uyarlama çalışmasının temel amacı, orijinal formu bulunan bir temel işlem becerisi testinin Türkçe diline aktarılması ve Türk örneklem grubu üzerindeki psikometrik niteliklerinin belirlenmesidir. Test, bireylerin temel aritmetik ve hesaplama becerileri düzeylerini ölçmek ve olası hesaplama güçlüklerini (diskalkuli eğilimlerini) saptamak için tasarlanmıştır.
Çalışma, MBAB testlerinde yer alan bölümlerin güvenirlik ve geçerlik çalışmalarını detaylandırarak, Türk eğitim sistemi ve dil yapısına uygun, güvenilir bir ölçme aracı kazandırmayı hedeflemiştir. Bu sayede, öğrencilerin matematiksel öğrenme zorluklarının erken teşhisi ve uygun müdahale programlarının geliştirilmesi için sağlam bir zemin oluşturulmuştur.
Yapı
Hesaplama Güçlüğü Testi, ölçülen yapının temel aritmetik ve matematiksel işlem becerileri olduğu varsayımı üzerine kurulmuştur. Test, homojen bir yapıyı ölçtüğü kabul edilen, benzer maddelerden oluşmaktadır. Güvenirlik analizleri, maddeler arasındaki yüksek ilişkinin tek boyutlu (unidimensional) bir yapıyı işaret ettiğini desteklemektedir.
Ölçülen yapı, bireylerin dört temel aritmetik işlemi (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) hızlı ve doğru bir şekilde gerçekleştirme yeteneği ile ilgilidir. Bu beceri, matematiksel yeterliliğin temelini oluşturur ve eksikliği durumunda Hesaplama Güçlüğü (Diskalkuli) olarak adlandırılan öğrenme zorluklarına yol açabilir.
Geçerlik
Testin geçerlik çalışmaları, verilerin analiz edilmesine ilişkin kapsamlı bulgular sunmuştur. Geçerlik çalışmalarının temel amacı, testin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü belirlemektir.
-
Madde Analizleri: Geçerliğin bir parçası olarak, MBAB testlerinin madde analizlerine yer verilmiştir. Bu analizlerde, her bir maddenin güçlük indeksi ve ayırıcılık indeksi tüm sınıf düzeylerinde ayrı ayrı incelenmiştir. Bu, test maddelerinin ölçülen yapıyı ayırt etme yeteneğini göstermektedir.
-
Kapsam ve Dilsel Eşdeğerlik: Geçerlik çalışması için ayrıca kapsam geçerliği ve dilsel eşdeğerlik çalışmaları yapılmıştır. Dilsel eşdeğerlik, orijinal testin kültürel ve dilsel olarak Türkçeye doğru bir şekilde aktarıldığını doğrulamayı amaçlamıştır.
-
Betimsel İstatistik: Verilerin analizine ilişkin bulgular, test bölümlerinin güvenirlik çalışmaları ve betimsel istatistik analizleri hakkında çizelge ve açıklamalarla desteklenmiştir.
Güvenilirlik
Güvenirlik analizi, testin tutarlı ve kararlı ölçme sonuçları verebilme gücünü değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada iç tutarlılığın belirlenmesine odaklanılmıştır, çünkü iç tutarlılık, ölçme aracının homojen bir yapıyı ölçtüğü varsayıldığında, benzer maddelerden oluşan bir aracın tek bir uygulama ile güvenilirliğini belirler.
Güvenirlik katsayısının hesaplanmasında madde varyanslarına dayalı yöntemler kullanılmıştır. Puanlama sürecinde, her doğru yanıt 1, her yanlış yanıt ise 0 olarak puanlanmıştır. Bu dikotom (ikili) puanlama yapısı nedeniyle, güvenirlik katsayısı hesaplaması için Iteman madde analiz programında KR20 (Kuder-Richardson 20) formülü tercih edilmiştir.
Elde edilen iç tutarlılık katsayıları oldukça yüksektir:
-
Uyarlanan Form (Türkçe): KR20 iç tutarlılık katsayıları .94 ve .95 aralığında değerler almıştır.
-
Orijinal Form: KR20 iç tutarlılık katsayıları .81 ve .93 aralığında değerler almıştır.
Her iki formdaki iç tutarlılık değerlerinin benzer ve yüksek olması, alt ölçeklerin kendi içinde tutarlı olduğunu ve güvenilirliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, test maddelerinin ölçülen değişken bağlamında yüksek ilişki gösterdiğini ve tek boyutluluğu desteklediğini göstermektedir.
Faktör Analizi
Kaynak içerikte açıkça bir Açımlayıcı (EFA) veya Doğrulayıcı (CFA) Faktör Analizi yapıldığı bilgisi verilmemiştir; ancak güvenirlik bölümündeki çıkarımlar, testin yapısal bütünlüğüne dair önemli ipuçları sunmaktadır. Madde analizleri ve yüksek iç tutarlılık değerleri (KR20), testin maddelerinin birbiriyle yüksek ilişki göstererek tek boyutlu bir yapıyı ölçtüğü kararına varılmasını sağlamıştır. Bu durum, testin temel işlem becerisi gibi tek bir yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü destekler.
Ölçme Aracı
Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)
Format: Başarı/Yetenek Testi (Dichotomous scoring: 1/0)
Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan Form)
Popülasyon Grubu: Belirtilmemiş (Yüksek Lisans tezinin içeriğine göre muhtemelen okul çağı çocukları veya ergenler)
Yaş Grubu: Belirtilmemiş
Popülasyon Detayları: Belirtilmemiş
Test Metodolojisi: Test, doğru yanıtların 1, yanlış yanıtların 0 olarak puanlandığı, madde analizine dayalı bir değerlendirme metodolojisi kullanmaktadır. Güvenirlik hesaplamaları için Iteman programında KR20 katsayısı hesaplanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Temel Aritmetik, İç Tutarlılık, KR20, Madde Varyansları, Güçlük İndeksi.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Belirtilmemiş
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi (Yüksek Lisans Tezi Bağlamında)
İzinler & Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2016 (Uyarlama Çalışması)
İzinler ve Ücret: Belirtilmemiş. Ticari olmayan akademik kullanımlar için tezin referans gösterilmesi gereklidir.
Testin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hesaplama-guclugu-testi-toad.pdf
Referanslar
-
Baber, D, B. (2016). Temel işlem becerisi ve Hesaplama Güçlüğü Test uyarlaması (Yüksek Lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
-
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
-
Croceker, L., & Algina, J. (1986). Introduction to classical and modern test theory. Belmont, CA: Wadsworth Group.
-
Ercan, İ., & Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211-216.
-
Malhan, S. (2005). Sağlık alanında ölçme ve değerlendirme. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
-
Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
-
Tezbaşaran, A. A. (2008). Ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Eğiten Kitap.
[quads id=5]
Hesaplama Güçlüğü Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte bu ölçeğin maddeleri sağlanmamıştır. Maddeler, ilgili yüksek lisans tezinin (Baber, D. B., 2016) tam metninde bulunabilir.
Cite this article
memjavad (2026). Hesaplama Güçlüğü Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/hesaplama-guclugu-testi/
memjavad. "Hesaplama Güçlüğü Testi." Turkish Psychological Scales, 16 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/hesaplama-guclugu-testi/.
memjavad. "Hesaplama Güçlüğü Testi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/hesaplama-guclugu-testi/.
memjavad (2026) 'Hesaplama Güçlüğü Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/hesaplama-guclugu-testi/.
[1] memjavad, "Hesaplama Güçlüğü Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Hesaplama Güçlüğü Testi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.