Hemşirelik Yüksekokulları için Örgüt Kültürü Ölçeği

Özet

Hemşirelik Yüksekokulları için Örgüt Kültürü Ölçeği (HYÖKÖ), F. Kantek tarafından 2008 yılında geliştirilmiş spesifik bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle Türkiye’deki akademik Hemşirelik Yüksekokulları ortamlarında var olan örgüt kültürü algılarını ve boyutlarını derinlemesine incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, hemşirelik eğitimi kurumlarının kendine has dinamiklerini, değerlerini, normlarını ve liderlik yaklaşımlarını ölçmeyi hedefler.

Ölçek geliştirme çalışması, bu özel eğitim kurumlarının yönetim ve akademik yapılarının kültürel özelliklerinin belirlenmesi ve böylece kurumsal gelişim alanlarının tespit edilmesi için sağlam bir psikometrik araç sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür, ancak kaynak bilgide bu değerler detaylı olarak belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Örgüt Kültürü, Hemşirelik Yüksekokulları, Ölçek Geliştirme, Kurumsal Değerler, Akademik Ortam, Hemşirelik Eğitimi.

Yazarlar

F. Kantek.

Amaç

Hemşirelik Yüksekokulları için Örgüt Kültürü Ölçeği’nin temel amacı, hemşirelik eğitimi verilen yükseköğretim kurumlarının kültürel yapısını nicel olarak ölçebilecek, geçerli ve güvenilir bir araç oluşturmaktır. Bu amaç doğrultusunda, ölçek, kurum içindeki çalışanların (akademisyenler ve idari personel) örgüt kültürü algılarını değerlendirerek, kurumsal kimliğin ve işleyişin temel özelliklerini ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.

Ölçeğin geliştirilmesi, hemşirelik yüksekokullarının misyon, vizyon ve değerlerinin personel tarafından ne ölçüde benimsendiğini, karar alma süreçlerinin şeffaflığını ve kurum içi iletişimin kalitesini belirlemeye yardımcı olur. Bu sayede, yöneticilerin kurumsal kültürü iyileştirmeye yönelik stratejik kararlar almasına zemin hazırlanmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojide ve yönetim bilimlerinde merkezi bir kavram olan örgüt kültürü yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle kurumu diğerlerinden ayıran, üyeler tarafından paylaşılan inançlar, normlar, değerler ve varsayımlar bütünü olarak tanımlanır. Hemşirelik yüksekokulları bağlamında, bu yapı; akademik özgürlük, öğrenci odaklılık, araştırma teşviki, etik değerlere bağlılık ve ekip çalışmasına verilen önem gibi alt boyutları içerebilir.

Geliştirme çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiği varsayılmıştır. Bu boyutlar, yükseköğretim kurumlarının çift odaklı görevine (eğitim ve araştırma) ve sağlık sektörünün gerektirdiği profesyonel değerlere özgü kültürel unsurları kapsayacak şekilde belirlenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, genellikle yapı geçerliği ve kapsam geçerliği yöntemlerini içerir. Yapı geçerliğinin belirlenmesinde en yaygın kullanılan yöntem Faktör Analizidir. Kaynak bilgide geçerlik değerleri eksi (-) olarak belirtilmiş olsa da, Kantek (2008) tarafından yürütülen bir ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde yansıttığını belirlemek amacıyla çeşitli istatistiksel analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Bu süreçte, hemşirelik yönetimi ve eğitim bilimleri alanındaki uzmanlar tarafından ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen örgüt kültürü boyutlarını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Bir ölçek geliştirme çalışmasının olmazsa olmazı olan güvenirlik analizleri, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ile raporlanır. Kaynak bilgide bu değerler belirtilmemiş olsa da, ölçeğin bilimsel bir dergide yayınlanması, kabul edilebilir düzeyde yüksek bir iç tutarlılık katsayısına sahip olduğunu düşündürmektedir.

Ek olarak, güvenirlik testleri arasında test-tekrar test güvenirliği de yer alabilir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda aynı sonuçları verip vermediğini kontrol ederek, ölçümün zamana karşı istikrarını değerlendirir.

Faktör Analizi

Hemşirelik Yüksekokulları için Örgüt Kültürü Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi (FA) kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak maddelerin altında yatan boyutlar (faktörler) belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak desteklemeyi amaçlamaktadır.

Faktör yüklerinin yüksek olması ve maddelerin teorik olarak beklenen faktörlere ayrılması, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu gösterir. Analiz sonuçları, hemşirelik yüksekokullarının örgüt kültürü yapısının kaç temel bileşenden oluştuğunu netleştirmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynak bilgide derecelendirme bilgisi eksi (-) olarak verilmiştir, ancak tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: 5’li veya 7’li Likert).

Language Available: Türkçe

Population Group: Akademisyenler ve İdari Personel

Age Group: Yetişkin (Yükseköğretim Kurumu Çalışanları)

Population Details: Türkiye’deki Hemşirelik Yüksekokulları veya Fakültelerinde görev yapan akademik ve idari personel.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale), nicel araştırma yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal Gelişim, Hemşirelik Yönetimi, Yükseköğretim, Psikometri, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Kantek, F.’nin çalışmanın yayınlandığı tarihteki kurumsal adresi (Muhtemelen Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri için doğrudan yazara başvurulması gerekmektedir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi’nde yayımlanmıştır.

Kaynaklar

Kantek, F. (2008). Hemşirelik yüksekokulları için örgüt kültürü ölçeğinin geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirellik Yüksekokulu Dergisi, 11(2), 29-37.

Makalenin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hemsirelik-yuksekokullari-icin-orgut-kulturu-olcegi-toad.pdf

Makalenin akademik bağlantısı: http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunihem/article/download/1025000648/1025000640

Hemşirelik Yüksekokulları için Örgüt Kültürü Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Orijinal maddeler için Kantek (2008) referansına başvurulması gerekmektedir.