Hemşirelik Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Bakım Algıları Ölçeği

Özet

Hemşirelik Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Bakım Algıları Ölçeği (HÖÖEBAÖ), hemşirelik öğrencilerinin, öğretim elemanlarının kendilerine yönelik gösterdikleri bakım davranışlarını ve tutumlarını nasıl algıladıklarını ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, hemşirelik eğitimi bağlamında öğrenci-öğretim elemanı etkileşiminin kalitesini ve eğitimin duygusal boyutunu değerlendirmek için kritik öneme sahiptir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu, geçerliğini ve güvenirliğini bilimsel yöntemlerle test etmiştir.

Ölçek, öğrencilerin akademik başarıları ve mesleki yeterlilik algıları üzerinde büyük etkiye sahip olan öğretim elemanı bakımının boyutlarını kapsamaktadır. Ölçeğin orijinal İngilizce versiyonu, öğrenci merkezli bir eğitim ortamının teşvik edilmesinde kullanılan temel bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Öğretim Elemanı Bakımı, Bakım Algısı, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik özellikler, Hemşirelik Eğitimi, Öğrenci Algıları

Yazarlar

Yeter Durgun Ozan, Meryem Duman, Özlem Çiçek, İsmail Boz

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, hemşirelik öğrencilerinin öğretim elemanlarından aldıkları veya algıladıkları bakım miktarını ve niteliğini sistematik olarak değerlendirmektir. Öğretim elemanının bakım davranışları, öğrencilerin öğrenme motivasyonunu, klinik yeterliliğe olan inançlarını ve genel akademik memnuniyetlerini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle, ölçek, eğitim kalitesini artırmaya yönelik müdahalelerin tasarlanmasında temel bir teşhis aracı olarak hizmet eder.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kavramsal yapısının Türk hemşirelik öğrencisi popülasyonunda da geçerli olup olmadığını araştırmayı hedeflemiştir. Elde edilen veriler, eğitim programlarının, öğrencilerin duygusal ve profesyonel ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yeniden yapılandırılmasına olanak tanır.

Yapı

Ölçek, öğretim elemanının öğrenciye yönelik gösterdiği ve öğrenci tarafından algılanan “bakım” kavramını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle şu alt boyutları içerir:

• Empati ve Duyarlılık: Öğretim elemanının öğrencinin duygusal ihtiyaçlarına ve zorluklarına karşı gösterdiği anlayış.
• Destekleyici Davranış: Öğrencinin akademik ve kişisel gelişimine yönelik pratik yardım ve teşvik sağlama.
• Profesyonel Rehberlik: Etkili geri bildirim, net beklentiler belirleme ve mesleki rol model olma.
• Ulaşılabilirlik ve Saygı: Öğretim elemanının öğrenciye kolay ulaşılabilir olması ve öğrencinin birey olarak değer görmesi.

Geçerlik

HÖÖEBAÖ’nün Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, Durgun-Ozan ve arkadaşları (2020) tarafından yapılmıştır. Bu çalışmalar kapsamında yapı geçerliği ve kapsam geçerliği incelenmiştir.

Yapı geçerliğini değerlendirmek için, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin alt boyutlarının teorik modele iyi uyum sağladığını göstermiş ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin genel puanı ve alt boyutları için yüksek düzeyde iç tutarlılık değerleri rapor edilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu teyit etmektedir. Bu, ölçeğin hem klinik hem de akademik araştırmalarda güvenle kullanılabileceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, uyarlama çalışmasında incelenmiştir. Orijinal ölçek genellikle çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve bu boyutlar, öğretim elemanının bakım davranışlarının farklı yönlerini temsil eder.

Durgun-Ozan ve arkadaşları (2020) tarafından gerçekleştirilen analizlerde, ölçeğin Türk kültürüne özgü veya evrensel olarak kabul gören faktör yapısının incelenmesi sağlanmıştır. Bu analizler, ölçeğin kavramsal olarak sağlam olduğunu ve öğrencilerin algıladığı bakımın farklı bileşenlerini ayrıştırabildiğini doğrulamıştır.

Ölçek Bilgileri

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak cevaplanır (Örn: Hiç Katılmıyorum – Tamamen Katılıyorum).

Kullanılabilen Dil: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Hemşirelik öğrencileri

Yaş Grubu: Üniversite düzeyindeki yetişkin öğrenciler

Popülasyon Detayları: Lisans düzeyinde hemşirelik eğitimi alan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama ölçeği. Öğrencilerden, öğretim elemanlarının kendilerine yönelik bakım davranışlarını ne sıklıkta veya ne derecede algıladıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Elemanı, Öğrenci Memnuniyeti, Geçerlik, Güvenirlik, Adaptasyon, Psikoloji, Bakım Kuramı, Hemşirelik

Yazarlar ve İletişim

Sorumlu Yazar: Yeter Durgun Ozan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki kurum adresi (Detaylı bilgi için referansa bakınız).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanım için genellikle yayıncıdan (Wiley) veya orijinal telif hakkı sahibinden izin gerektirebilir. Türkçe uyarlama için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

• Uyarlama Yılı: 2020
• Yayıncı: Wiley (Perspectives in Psychiatric Care)

Bu ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hemsirelik-ogrencilerinin-ogretim-elemani-bakim-algilari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Durgun-Ozan, Y., Duman, M., Çiçek, Ö., & Boz, İ. (2020). The Turkish version of the Nursing Students’ Perceptions of Instructor Caring Scale: An assessment of psychometric properties. Perspectives in Psychiatric Care 56, 194‐200. doi: 10.1111/ppc.12411

Makalenin resmi bağlantısı: onlinelibrary.wiley.com

Hemşirelik Öğrencilerinin Öğretim Elemanı Bakım Algıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam ve güncel listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye (Durgun-Ozan et al., 2020) başvurulması gerekmektedir.