Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği

Özet

Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği (AÖEDÖ), yükseköğretim öğrencilerinin öğretim elemanlarının sınıf içi ve sınıf dışı tutum ve davranışlarına yönelik algılarını sistematik olarak ölçmek amacıyla 2015 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrenme ortamının kalitesini ve öğrenci başarısı üzerindeki potansiyel etkileri değerlendirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme çalışması Kara, İzci, Köksalan ve Zelyurt (2015) tarafından yürütülmüş olup, ölçek geliştirme sürecinde geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilerek, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Ölçek, özellikle öğretim elemanlarının öğrencilere yönelik destekleyici, pedagojik ve iletişimsel yeterliklerini merkeze almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim elemanı, öğrenci algısı, yükseköğretim, öğretmen davranışları, psikometrik, Ölçek Geliştirme, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Kara, A., İzci, E., Köksalan, B., Zelyurt, H.

[quads id=5]

Amaç

Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin akademik çevrelerindeki öğretim elemanlarına dair oluşturdukları algıları objektif ve yapılandırılmış bir biçimde ölçmektir. Bu algılar, öğretim elemanlarının ders işleme yöntemleri, öğrenciye yaklaşımı, geri bildirim verme şekilleri ve genel profesyonel tutumları gibi kritik alanları kapsamaktadır.

Bu ölçek, yükseköğretim kurumlarına, eğitim kalitesini değerlendirme, öğretim elemanlarının mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirleme ve öğrenci memnuniyetini artırma konularında somut veriler sunmayı hedeflemektedir. Ölçek, öğrencilerin Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları düzeylerini belirleyerek, etkili öğretim uygulamalarına ışık tutmaktadır.

Yapı

AÖEDÖ, öğretim elemanı davranışlarının farklı yönlerini kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini destekleyen davranışsal bileşenlere odaklanır. Ölçeğin temel alt boyutları, öğretim elemanının öğrenciye rehberlik etme, motivasyon sağlama, ders içeriğini etkili sunma ve adil bir sınıf ortamı oluşturma yeterliliklerini içerir.

Ölçülen yapı, öğrencilerin subjektif deneyimlerini ve bu deneyimlerin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisini yansıtır. Ölçeğin faktör yapısı, öğretim elemanının sergilediği davranışların bütüncül bir resmini sunarak, eğitimsel araştırmalara derinlik katmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında geçerlik çalışmaları yapılmış olmasına rağmen, orijinal kaynakta spesifik istatistiksel geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Tipik bir ölçek geliştirme sürecinde, geçerlik çalışmaları iki ana başlık altında toplanır: Kapsam Geçerliği ve Yapı Geçerliği.

Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurularak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme düzeyi değerlendirilmiştir. Yapı geçerliği ise istatistiksel yöntemlerle, özellikle Faktör Analizi kullanılarak test edilmiştir. Ölçeğin Geçerlik düzeyi, öğrenci algılarını doğru ve amaca uygun bir şekilde ölçtüğünü garantilemek için temel bir gerekliliktir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgileri açıkça belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışmasının bir parçası olarak iç tutarlılık analizlerinin (Cronbach Alfa katsayısı) yapıldığı varsayılmaktadır. Güvenirlik, ölçekten elde edilen sonuçların farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlılık gösterme derecesini ifade eder.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve ölçülen yapıyı istikrarlı bir şekilde temsil ettiğini gösterir. Bu tür bir ölçeğin güvenilirliği, eğitim psikolojisi alanında yapılan araştırmaların kalitesi açısından büyük önem taşır.

Faktör Analizi

Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği’nin yapı geçerliğini desteklemek amacıyla açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin altında yatan latent boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu faktörler, öğrencilerin öğretim elemanı davranışlarını algılarken kullandıkları temel kategorileri temsil etmektedir.

Faktör analizi sonuçları, genellikle ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrular ve her bir maddenin ilgili faktöre güçlü bir şekilde yüklendiğini gösterir. Bu istatistiksel prosedür, ölçeğin teorik temellerini güçlendirmiş ve nihai madde havuzunun oluşturulmasına rehberlik etmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiştir, ancak geliştirme ölçeklerinde yaygın olarak Likert tipi format kullanılır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Tertiary Education Students)

Age Group: Genellikle 18 yaş ve üzeri

Population Details: Üniversitelerin farklı akademik birimlerinde öğrenim gören lisans öğrencileri örneklem grubu olarak kullanılmıştır.

Test Methodology: Bireysel veya grup olarak uygulanabilen, kendi kendine raporlama (self-report) yöntemiyle kullanılan bir tutum ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci başarısı, akademik algı, eğitimde kalite, öğretim üyesi, Ölçek Geliştirme, Kara (2015).

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Ahmet Kara, İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Sorumlu yazarın kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2015 yılında akademik literatüre kazandırılmıştır. Ölçeğin akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar (Ahmet Kara) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım ve telif hakları hakkında spesifik bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

Kara, A., İzci, E., Köksalan, B. ve Zelyurt, H. (2015). Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği’nin geliştirilmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 1(1), 21-32.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: algilanan-ogretim-elemani-davranislari-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynakta listelenmemiştir. Maddelere ve derecelendirme formatına ulaşmak için yayımlanan akademik makaleye (Kara vd., 2015) başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-ogretim-elemani-davranislari-olcegi/

memjavad. "Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-ogretim-elemani-davranislari-olcegi/.

memjavad. "Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-ogretim-elemani-davranislari-olcegi/.

memjavad (2025) 'Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-ogretim-elemani-davranislari-olcegi/.

[1] memjavad, "Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Algılanan Öğretim Elemanı Davranışları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF