Table of Contents
Özet
İdeal Öğretim Elemanı Anketi, eğitim fakültelerinde görev yapan öğretim elemanları ile öğrencilerin, ideal bir akademik personelde bulunması gereken niteliklere dair görüşlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, sadece ideal niteliklerin belirlenmesiyle kalmaz, aynı zamanda mevcut kurumlarındaki öğretim elemanlarının bu ideal niteliklere ne ölçüde uygun olduğunu karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi hedefler. Araç, H. Akgöl tarafından 1994 yılında hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olup, yükseköğretim bağlamında akademik personel kalitesinin algılanışını inceleyen önemli bir psikometrik çalışmanın ürünüdür.
Anahtar Kelimeler
İdeal Öğretim Elemanı, Öğretim Elemanı Nitelikleri, Öğrenci Algısı, Akademik Performans, Eğitim Fakültesi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
H. Akgöl
Amaç
İdeal Öğretim Elemanı Anketi’nin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında, özellikle eğitim fakültelerinde çalışan öğretim elemanları ve öğrencilerin gözünden, bir akademik personelin sahip olması gereken ideal nitelikleri ortaya koymaktır. Ölçek, bu ideal nitelikler listesinin oluşturulmasının yanı sıra, katılımcıların kendi kurumlarındaki mevcut öğretim elemanlarının bu belirlenen ideal özelliklere ne kadar uyduğunu değerlendirmelerine olanak tanır.
Bu karşılaştırmalı analiz, algılanan ideal durum ile mevcut durum arasındaki farkları belirleyerek, akademik gelişim ve personel eğitimine yönelik stratejilerin belirlenmesine bilimsel bir temel sağlamayı amaçlamıştır.
Yapı
Ölçek, ideal bir öğretim elemanı profilini oluşturan birden fazla boyutu ölçmektedir. Bu boyutlar genellikle üç ana kategori altında toplanır: Mesleki Yeterlilikler (alan bilgisi, araştırma ve yayın yapma becerisi), Pedagojik Yeterlilikler (öğretim yöntemleri, öğrenci motivasyonu, ders materyali hazırlama) ve Kişisel/Sosyal Nitelikler (iletişim becerileri, etik tutum, öğrencilere rehberlik etme ve adalet).
Anket, bu niteliklerin her birine dair hem öğretim elemanlarının hem de öğrencilerin algılarını ayrı ayrı sorgulayarak, ideal akademik personelin çok yönlü bir psikolojik yapısını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir.
Geçerlik
Kaynak referans olarak sunulan doktora tezi çalışmasında geçerlik analizlerinin yapılmış olması beklenmekle birlikte, özet kaynakta spesifik geçerlik sonuçlarına dair bir bilgi sunulmamıştır. Ölçek geliştirme çalışması olduğu için, büyük ihtimalle kapsam geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) gibi temel geçerlik yöntemleri kullanılmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik verileri, özet kaynakta belirtilmemiştir (-). Tipik bir ölçek geliştirme sürecinde, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) gibi yöntemlerle güvenirlik analizinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği, ideal niteliklerin algılanmasında tutarlı sonuçlar üretme kapasitesi açısından kritik öneme sahiptir.
Faktör Analizi
Bu anket, bir ölçek geliştirme çalışması kapsamında oluşturulduğundan, maddelerin ideal öğretim elemanı niteliklerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla faktör analizinin (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı) kullanıldığı tahmin edilmektedir. Ancak tezin özetinde bu faktör yapılarına veya analiz sonuçlarına dair detaylı bilgi sunulmamıştır.
Araç
Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: Anket (Questionnaire) / Derecelendirme (Rating Scale) formatında maddeler içermesi muhtemeldir.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri ve öğretim elemanları.
Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (genellikle 18+) ve yetişkin akademik personel.
Popülasyon Detayları: Eğitim fakültelerinde görev yapan ve öğrenim gören bireyler.
Test Metodolojisi: Karşılaştırmalı anket yöntemi. Katılımcılar hem ideal durumu hem de gözlemlenen mevcut durumu değerlendirirler.
Anahtar Kelimeler
Akademik Kalite, Öğrenci Değerlendirmesi, Yükseköğretim, Akademik Etik, Doktora Tezi, Personel Nitelikleri, Psikometrik Ölçek.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor
Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (1994 yılındaki bağlılık).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, bir üniversite bünyesinde tamamlanmış doktora tezi çalışması (Akgöl, 1994) kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gerekmese de, ticari veya geniş çaplı uygulamalar için yazar veya ilgili üniversite biriminden izin alınması önerilir. Ölçeğin geliştirildiği yıl 1994‘tür.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
ideal-ogretim-elemani-anketi-toad.pdf
Kaynaklar
- Akgöl, H. (1994). Eğitim fakültelerindeki öğretim elemanları ve öğrencilerin ideal bir öğretim elemanının nitelikleri hakkındaki görüşleri ile kendi kurumlarındaki öğretim elemanlarının bu niteliklere uygunluklarının karşılaştırılması (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Tezin orijinal kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir:
tez.yok.gov.tr
İdeal Öğretim Elemanı Anketinin Maddeleri
ÖNEMLİ: Bu bölüme ait ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Bu nedenle maddeler buraya eklenememiştir.
Cite this article
memjavad (2026). İdeal Öğretim Elemanı Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ideal-ogretim-elemani-anketi/
memjavad. "İdeal Öğretim Elemanı Anketi." Turkish Psychological Scales, 13 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ideal-ogretim-elemani-anketi/.
memjavad. "İdeal Öğretim Elemanı Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ideal-ogretim-elemani-anketi/.
memjavad (2026) 'İdeal Öğretim Elemanı Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ideal-ogretim-elemani-anketi/.
[1] memjavad, "İdeal Öğretim Elemanı Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İdeal Öğretim Elemanı Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.