Hemşirelerin Benlik Kavramı Anketi

Özet

Hemşirelerin Benlik Kavramı Anketi (HBKA), hemşirelerin mesleki benlik kavramı düzeylerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Gülbanu Zencir, Mehmet Zencir ve Leyla Khorshid tarafından 2019 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, hemşirelik mesleğinin gerektirdiği çeşitli boyutlardaki öz algıyı ve yetkinliği ölçmeyi hedefler. Türk kültürüne özgü dilsel ve psikometrik uygunluğun sağlanması için titiz bir uyarlama çalışması yapılmıştır. Bu araç, hemşirelik eğitimi ve uygulamaları alanında araştırmacılar ve yöneticiler için önemli bir değerlendirme aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Benlik Kavramı, Mesleki Öz Algı, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlaması, Öz Yeterlilik, Türkçe.

Yazarlar

Gülbanu Zencir, Mehmet Zencir, Leyla Khorshid.

Amaç

Hemşirelerin Benlik Kavramı Anketinin temel amacı, hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin mesleki rollerine ilişkin kişisel yetkinlik ve öz saygı düzeylerini bilimsel olarak ölçmektir. Bu araç, bireylerin mesleklerine dair ne kadar olumlu veya olumsuz bir algıya sahip olduğunu belirleyerek, eğitim programlarının ve çalışma ortamlarının geliştirilmesine yönelik veriler sunar.

Ölçeğin uyarlama çalışmasındaki spesifik amaç, orijinal ölçeğin psikometrik yapısını Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir şekilde yeniden tesis etmek ve böylece Türkiye’deki hemşirelik araştırmalarına standart bir ölçme aracı kazandırmaktır. Elde edilen veriler, hemşirelerin iş memnuniyeti ve kariyer gelişimleri arasındaki ilişkileri incelemek için kritik öneme sahiptir.

Yapı

HBKA, bireyin hemşirelik mesleği içindeki rolüne dair sahip olduğu inançlar, değerlendirmeler ve algılar bütünü olan mesleki benlik kavramını ölçmektedir. Bu yapı genellikle çok boyutludur ve özgün ölçeğin boyutlarını koruması beklenir. Mesleki benlik kavramı, hemşirelik uygulamalarının kalitesini, hasta sonuçlarını ve profesyonel bağlılığı etkileyen merkezi bir psikolojik yapıdır.

Ölçek, muhtemelen klinik uygulama, iletişim becerileri, liderlik, eğitim ve profesyonel değerler gibi hemşirelik rolleriyle doğrudan ilişkili alt boyutlardan oluşmaktadır. Uyarlama çalışması, bu alt boyutların Türk kültüründe de geçerliliğini koruyup korumadığını araştırmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, genellikle yapı geçerliği ve içerik geçerliği üzerine odaklanmıştır. Yapı geçerliğinin değerlendirilmesi, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile desteklenip desteklenmediğini içerir.

Zencir ve arkadaşları (2019) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin maddelerinin kültürel bağlama uygunluğu dilsel eşdeğerlik çalışmalarıyla sağlanmıştır. Yapı geçerliği sonuçları, ölçeğin Türk hemşirelerin benlik kavramını temsil eden teorik boyutları yeterince ölçtüğünü göstermelidir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmeyi amaçlar. Bu bağlamda, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlı olduğunu gösterir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca, bazı uyarlama çalışmalarında test-tekrar test güvenirliği de incelenerek ölçek puanlarının zaman içinde ne kadar kararlı kaldığı test edilmektedir.

Faktör Analizi

Hemşirelerin Benlik Kavramı Anketinin Türkçe adaptasyonunda, ölçeğin orijinal yapısının korunup korunmadığını incelemek için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk hemşirelik popülasyonunda da geçerli olduğunu doğrulamıştır.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin faktör yapısının teorik modele uygunluğunu test etmek için kullanılmıştır. Uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.), modelin veriyle iyi bir uyum sergilediğini ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü koruduğunu belirtmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak genellikle 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme ile kullanılan, öz bildirime dayalı bir anket formatındadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Genellikle İngilizce).

Popülasyon Grubu: Hemşireler ve Hemşirelik Öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Mesleğini icra eden veya eğitim gören bireyler).

Popülasyon Detayları: Çalışan hemşireler veya hemşirelik eğitimi alan öğrenciler. Uyarlama çalışması genellikle farklı demografik özelliklere sahip geniş bir hemşire örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Uygulama bireysel veya grup halinde, kağıt-kalem veya dijital ortamda yapılabilir. Benlik kavramı ölçekleri tipik olarak bireylerin kendi algılarını işaretlemesini gerektiren, puanlaması standartlaştırılmış öz bildirim araçlarıdır.

Anahtar Kelimeler

Profesyonel Gelişim, Hemşirelik Eğitimi, Öz Değerlendirme, Psikometri, Cronbach Alfa, Faktör Yapısı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Gülbanu Zencir

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir).

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2019.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya eğitim amaçlı kullanımı için orijinal ölçek sahiplerinden ve uyarlama çalışmasını yapan yazarlardan izin alınması gerekebilir. Kullanım ücretleri veya izin koşulları için sorumlu yazar Gülbanu Zencir ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynakça

Zencir, G., Zencir, M., & Khorshid, L. (2019). Adaptation of the Turkish version of Nurses’ Self Concept Questionnaire. International Journal of Nursing Sciences, 6(1), 43-49.

Makalenin akademik bağlantısı: scholar.google.com

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: hemsirelerin-benlik-kavrami-anketi-toad.pdf

Hemşirelerin Benlik Kavramı Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, telif hakları nedeniyle bu akademik girişte sağlanamamaktadır. Maddelerin tam içeriği ve derecelendirme yönergeleri için lütfen Zencir ve arkadaşları (2019) tarafından yayımlanan orijinal uyarlama makalesine başvurunuz. Ölçek, öz bildirime dayalı çok maddeli bir ankettir.