Harmanlanmış Öğrenme Ortamların Etkililiğini Ölçme Ölçeği

Özet

Harmanlanmış Öğrenme Ortamların Etkililiğini Ölçme Ölçeği, 2013 yılında Cabı ve Gülbahar tarafından, akademik bağlamlarda uygulanan harmanlanmış öğrenme ortamlarının algılanan etkililiğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin deneyimlerini dört farklı boyutta (Yüz Yüze Öğrenme Ortamı, Çevrimiçi Öğrenme Ortamı, Harmanlanmış Öğrenme Ortamı ve Teknik Boyutlar) değerlendirmektedir.

Toplam 55 maddeden oluşan bu ölçek, yanıtlayıcıların tutumlarını 5’li Likert ölçeği (1=hiçbir zaman – 5=her zaman) formatında derecelendirmesine olanak tanır. Ölçek geliştirme sürecinde, psikometrik yeterliliğin sağlanması için madde toplam korelasyonları ve Cronbach Alfa gibi güvenirlik analizleri titizlikle uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Harmanlanmış öğrenme, öğrenme ortamı, öğrenme etkililiği, ölçek geliştirme, çevrimiçi öğrenme, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Emine Cabı, Yasemin Gülbahar

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin harmanlanmış öğrenme deneyimlerinin farklı bileşenlerindeki etkililik algılarını sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Ölçek, hem geleneksel yüz yüze etkileşimlerin hem de dijital çevrimiçi materyallerin öğrenme sürecine olan katkısını ayrı ayrı analiz edebilme imkanı sunar.

Geliştirme çalışması, eğitim teknolojileri alanında çalışan araştırmacılara ve eğitimcilere, hibrit öğrenme yaklaşımlarının akademik başarıya, öğrenci memnuniyetine ve katılımına olan etkilerini değerlendirmek için sağlam bir psikometrik araç sağlamayı hedeflemiştir. Ölçeğin sonuçları, harmanlanmış öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi ve daha etkili hale getirilmesi için somut veriler sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkililiğini, öğrencilerin deneyimlerini kapsayan dört ana alt boyutta inceleyen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu boyutlar, öğrenme sürecinin hem pedagojik hem de teknik yönlerini kapsamaktadır. Toplam 55 maddeden oluşan bu yapı, öğrenci algılarının bütüncül bir değerlendirmesini sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde sayıları şunlardır:

• Yüz Yüze Öğrenme Ortamı (10 madde): Öğrencinin yüz yüze etkileşimlerden elde ettiği faydayı ve öğrenme deneyimini ölçer.
• Çevrimiçi Öğrenme Ortamı (20 madde): Ders içeriğinin dijital ortamdaki sunumunun ve interaktifliğinin öğrenci ilgisine etkisini değerlendirir.
• Harmanlanmış Öğrenme Ortamı (20 madde): Öğretim elemanının tutumu ve genel öğrenme ortamının entegrasyonuna dair algıları içerir.
• Teknik Boyutlar (5 madde): Kullanılan teknolojik altyapının yeterliliğini ve öğrencinin bu ortamda hissettiği rahatlığı ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, madde toplam korelasyonları ve faktör analizi kullanılarak detaylıca incelenmiştir. Madde toplam korelasyonları, her bir test maddesinden alınan puanın, testin toplam puanıyla olan ilişkisini göstermektedir. Bu korelasyonun pozitif ve yüksek olması, maddelerin ölçülmek istenen özelliği yeterince temsil ettiğini ve iç tutarlılığın yüksek olduğunu gösterir.

Literatürdeki genel kabul görmüş standartlara (Büyüköztürk, 2006) uygun olarak, madde toplam korelasyonu 0.30 ve daha yüksek olan maddelerin bireyleri ölçülen özellik açısından iyi derecede ayırt ettiği kabul edilmiştir. 0.20-0.30 aralığındaki maddeler, zorunlu görülmesi veya düzeltilmesi şartıyla tutulabilirken, 0.20’den daha düşük korelasyona sahip maddeler ölçekten çıkarılmıştır. Bu titiz madde analizi, ölçeğin yapısal bütünlüğünü güçlendirmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, test puanları arasındaki iç tutarlılığı incelemek amacıyla yapılmıştır. Ölçek maddelerine verilen cevapların 5’li Likert ölçeği formatında olması nedeniyle Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Dört faktörün Cronbach Alfa katsayılarının 0.70 ile 0.93 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Büyüköztürk (2006) tarafından belirtildiği gibi, 0.70 ve üzeri güvenirlik katsayıları, test puanlarının güvenirliği için yeterli kabul edilmektedir.

İç tutarlılığın ek bir kanıtı olarak, Spearman Brown iki yarı test korelasyonu da hesaplanmıştır. Tavşancıl (2005), bu yöntemin, bir ölçeğin iki eşdeğer yarıya bölünmesiyle elde edilen güvenirlik katsayısı olduğunu ve ölçek güvenirliğini saptamak için en çok kullanılan yöntemlerden biri olduğunu belirtmektedir. Ölçeğin alt boyutları için de bu analizler ayrı ayrı gerçekleştirilerek her bir alt boyutun kendi içindeki tutarlılığı sağlanmıştır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışması, yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi yöntemini kullanmıştır. Analiz sonucunda, ölçekten bazı maddeler çıkarılmış ve kalan maddeler yeniden numaralandırılarak dört temel faktör altında gruplandırılmıştır. Bu dört faktör, harmanlanmış öğrenme ortamının farklı yönlerini temsil etmektedir.

Faktörlere isim verilirken, ilgili faktör altında toplanan maddelerin içerikleri ve temsil ettikleri öğrenme deneyimi boyutu dikkate alınmıştır. Bu faktörler, yüz yüze öğrenme, çevrimiçi öğrenme, harmanlanmış öğrenme ortamının genel algısı ve teknik boyutlar olarak adlandırılmıştır. Bu yapılandırma, ölçeğin teorik temellerle uyumlu olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 5’li Likert Ölçeği (1=hiçbir zaman – 5=her zaman)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri

Age Group: Yetişkinler (Üniversite öğrencileri)

Population Details: Harmanlanmış öğrenme ortamlarında ders alan üniversite öğrencileri.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği; madde toplam korelasyonları, Cronbach Alfa ve Spearman Brown iki yarı test korelasyonu kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, öğrenci algısı, hibrit öğrenme, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Emine Cabı)

Correspondence Address: Başkent Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Varsayılan)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Cabı ve Gülbahar tarafından 2013 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için izinler konusunda sorumlu yazar Emine Cabı ile e-posta yoluyla iletişim kurulması önerilmektedir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Cabı, E. ve Gülbahar, Y. (2013). Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkililiğinin Ölçülmesi İçin Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(3), 11-26. Makale bağlantısı: pegegog.net

Büyüköztürk, Ş. (2006). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Pegem A Yayıncılık.

Tavşancıl, E. (2005). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Nobel Yayın Dağıtım.

Orijinal makalenin PDF dosyası şu adresten indirilebilir: harmanlanmis-ogrenme-ortamlarin-etkililigini-olcme-olcegi-toad.pdf

Harmanlanmış Öğrenme Ortamların Etkililiğini Ölçme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Yüz yüze Öğrenme Ortamı (10 m): daha iyi öğrendiğimi düşünüyorum
• Çevrimiçi Öğrenme Ortamı (20 m): ders içeriğinin etkileşimli sunulması derse olan ilgimi arttırdı.
• Harmanlanmış Öğrenme Ortamı (20 m) : öğretim elemanı ders vermeye istekliydi.
• Teknik Boyutlar (5 m): kendimi yalnız ve mutsuz hissettim.