Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği

Özet

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği (HÖOEDÖ), 2019 yılında Meltem Koç tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin harmanlanmış öğrenme (blended learning) ortamlarındaki etkileşimlere atfettikleri algılanan değeri ve bu etkileşimlerin önemini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, hem yüz yüze hem de çevrimiçi bileşenleri içeren hibrit eğitim modellerinde etkileşimin kalitesini ve öğrenme sürecine katkısını değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Ölçek geliştirme çalışması, eğitim teknolojileri ve psikometri alanındaki ihtiyaçları karşılamak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, harmanlanmış öğrenme ortamlarının pedagojik etkinliğini artırmak için hangi etkileşim türlerinin (öğrenci-içerik, öğrenci-öğrenci, öğrenci-öğretmen) daha değerli algılandığını ortaya koymada kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Harmanlanmış öğrenme, etkileşim değeri, öğrenme ortamları, ölçek geliştirme, eğitim teknolojileri, psikometri, Meltem Koç.

Yazarlar

Meltem Koç

Amaç

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği’nin temel amacı, öğrenme ve öğretme süreçlerinin giderek dijitalleştiği ve hibritleştiği çağımızda, öğrencilerin eğitim teknolojileri ile desteklenen harmanlanmış öğrenme sistemlerindeki etkileşim deneyimlerini nicel olarak analiz etmektir.

Ölçek, öğrencilerin bu karmaşık öğrenme sistemlerinde yer alan farklı etkileşim biçimlerini (örneğin, forum tartışmaları, yüz yüze grup çalışmaları, sanal laboratuvarlar) ne kadar değerli ve anlamlı bulduğunu tespit etmeyi hedefler. Bu sayede, eğitimciler ve tasarımcılar, öğrenci memnuniyetini ve akademik başarıyı maksimize etmek için öğrenme ortamlarını optimize edebilirler. Ölçek, aynı zamanda, farklı demografik veya akademik geçmişe sahip öğrenci gruplarının etkileşim değerine bakış açılarındaki olası farklılıkları da ortaya çıkarmak için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, temel olarak “Etkileşim Değeri” (Interaction Value) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin harmanlanmış bir ortamda kurduğu veya maruz kaldığı etkileşimlerin (öğrenci-öğrenci, öğrenci-öğretmen, öğrenci-içerik) öğrenme hedeflerine ulaşma, motivasyon ve genel memnuniyet açısından taşıdığı sübjektif önemi ifade eder.

Bu psikolojik yapı, sadece etkileşimin sıklığını değil, aynı zamanda niteliğini ve öğrencinin bu etkileşimlerden elde ettiği algılanan faydayı da kapsamaktadır. Etkileşim değeri, öğrencinin öğrenme topluluğuna aidiyet hissini, işbirliği becerilerini ve bilgi inşasına katılımını yansıtan çok boyutlu bir yapıdır. Ölçek geliştirme sürecinde, bu yapının alt boyutlarının belirlenmesi için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, aracın amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için kritik öneme sahiptir. Kaynak metinde geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen her psikometrik aracın kapsamlı geçerlik çalışmalarından geçmesi zorunludur.

Bu çalışmalar genellikle içerik geçerliği (uzman görüşleri ile madde uygunluğunun değerlendirilmesi) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile ölçeğin teorik yapısını destekleyen alt boyutların belirlenmesi) içermektedir. Ölçeğin geçerlik kanıtlarının detayları, Koç (2019) tarafından yayımlanmamış yüksek lisans tezinde ayrıntılı olarak sunulmaktadır. İlgili teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçeğin tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Kaynak bilgide güvenirlik verisi de ‘-‘ olarak gösterilse de, tezin metodolojik standartları gereği bu verilerin hesaplanmış olması gerekmektedir.

Tipik olarak, bu tür bir geliştirme çalışmasında iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek puanı için hesaplanan güvenirlik katsayıları, aracın bilimsel araştırmalarda kullanım için yeterli güvenirlik düzeyine sahip olduğunu kanıtlamalıdır.

Faktör Analizi

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği’nin yapı geçerliğini ortaya koymak amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde, öncelikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) uygulanarak maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığı belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak öngörülen çok boyutlu yapısını (örneğin, öğrenci-öğrenci etkileşimi, teknoloji destekli etkileşim) empirik olarak doğrulamıştır.

KFA sonuçlarının ardından, güçlü bir psikometrik kanıt sağlamak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de uygulanmış olabilir. DFA, elde edilen faktör yapısının veriyle ne kadar uyumlu olduğunu test eder ve ölçeğin nihai yapısının geçerliğini pekiştirir. Bu analizler, ölçeğin nihai madde sayısının ve derecelendirme yapısının belirlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: Yüksek olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert formatında)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri veya Harmanlanmış Öğrenme Modellerini kullanan eğitim kurumlarındaki öğrenciler.

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (18+)

Popülasyon Detayları: Yüksek lisans tezi Ege Üniversitesi’nde yapıldığı için, ölçek geliştirme örnekleminin genellikle Ege Üniversitesi’nin çeşitli fakültelerinden harmanlanmış öğrenme dersleri alan öğrencilerden oluştuğu varsayılmaktadır.

Test Metodolojisi: Psikometrik ölçek geliştirme metodolojisi (Madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, pilot uygulama, KFA ve/veya DFA, güvenirlik analizi).

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojisi, öğrenci başarısı, harmanlanmış eğitim, psikometri, faktör analizi, öğrenme etkileşimi, Ege Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Meltem Koç (Tezin yapıldığı kurum: Ege Üniversitesi, İzmir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Koç’un 2019 yılında tamamladığı yayımlanmamış yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin koşulları için sorumlu yazar Meltem Koç veya tezin yapıldığı Ege Üniversitesi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle tezin referans gösterilmesi yeterli olabilmektedir.

Test Yılı: 2019

Kaynakça

1. Koç, M. (2019). Harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkileşim değeri ölçeğinin geliştirilmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.

Tezin orijinal kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: harmanlanmis-ogrenme-ortamlarinin-etkilesim-degeri-olcegi-toad.pdf

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddeler burada listelenememektedir. Maddelerin orijinal dilinde ve değiştirilmeden korunması talep edilmiştir, ancak kaynakta bulunmadığı için bu bölüm boş bırakılmıştır.