Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Algılanan Etkileşim Değeri Ölçeği

Özet

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Algılanan Etkileşim Değeri Ölçeği, Koç ve Çobanoğlu (2020) tarafından harmanlanmış öğrenme ortamlarında öğrencilerin deneyimlediği etkileşim değerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin dijital platformlarla ve akranlarıyla olan algılanan etkileşimlerinin öğrenme sürecine kattığı değeri belirlemeyi hedefler. Toplam 27 maddeden ve dört alt boyuttan (Çaba Beklentisi, Kullanım Niyeti, Sosyal Etki, Performans Beklentisi) oluşan bu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, yükseköğretim öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiş olup, güçlü psikometrik özellikler sergilemiştir.

Anahtar Kelimeler

Harmanlanmış öğrenme, etkileşim değeri, Likert ölçeği, psikometri, algılanan değer, eğitim teknolojisi, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi.

Yazarlar

Mehmet Koç, Alev Ateş Çobanoğlu.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, harmanlanmış öğrenme ortamlarında yer alan öğrencilerin, bu platformlar aracılığıyla kurdukları çeşitli etkileşimlerin değerini ne ölçüde algıladıklarını belirlemek için standart, güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı sunmaktır. Bu algılanan değer, öğrenme teknolojilerinin kabulü ve etkin kullanımı açısından kritik bir gösterge niteliğindedir.

Ölçek, özellikle çevrimiçi ve yüz yüze eğitim bileşenlerinin entegre edildiği hibrit eğitim modellerinin etkililiğini, kullanıcı merkezli bir yaklaşımla değerlendirmeye olanak tanır. Elde edilen veriler, eğitim platformlarının tasarım ve uygulama süreçlerinin optimize edilmesine yönelik değerli geri bildirimler sağlamaktadır.

Yapı

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Algılanan Etkileşim Değeri Ölçeği, toplam 27 maddeden oluşan ve öğrencilerin teknoloji kabulü ve sosyal etkileşim algılarını kapsayan dört temel alt boyutta yapılandırılmıştır. Bu yapı, öğrenme teknolojilerinin benimsenmesindeki temel motivasyonları yansıtır.

• Çaba Beklentisi (9 madde): Kullanım kolaylığına, öğrenme platformlarının karmaşıklığına ve teknik destek alma yeterliliğine dair öğrencilerin algılarını ifade eder.
• Kullanım Niyeti (7 madde): Öğrenme platformlarını ders içeriğiyle etkileşim kurma, tartışmaları yürütme ve öğrenme hedeflerine ulaşma amacıyla kullanma eğilimini ölçer.
• Sosyal Etki (6 madde): Harmanlanmış ortamların akranlarla ve eğitmenlerle sosyal iletişimi ve işbirliğini ne ölçüde teşvik ettiğine yönelik algıları değerlendirir.
• Performans Beklentisi (6 madde): Platformların öğrenme başarısını ve verimliliğini artırmada ne kadar etkili olacağına dair öğrencilerin inancını ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört faktörlü yapısını desteklemiş ve tüm madde yüklerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.

DFA sonuçları, önerilen modelin kabul edilebilir ve iyi uyum değerleri aralığında olduğunu göstermiştir. Uyum indekslerinden RMSEA, S-RMR, GFI ve AFGI değerleri kabul edilebilir uyum sınırları içerisindeyken, CFI ve X²/df değerleri iyi uyum değerleri aralığında bulunmuştur. Bu istatistiksel kanıtlar, ortaya konulan dört faktörlü modelin veri seti tarafından kabul edilebilir olduğunu ve ölçeğin amaçlanan yapıyı başarıyla ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için elde edilen Cronbach Alpha katsayısı 0.97 olarak belirlenmiştir. Bu sonuç, ölçek maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Alt boyutlar bazında da yüksek güvenirlik değerleri elde edilmiştir: “Çaba Beklentisi” alt boyutu için 0.94, “Kullanım Niyeti” alt boyutu için 0.95, “Sosyal Etki” alt boyutu için 0.91 ve “Performans Beklentisi” alt boyutu için 0.89 olarak hesaplanmıştır. Bu katsayılar, ölçeğin hem genel yapısının hem de alt boyutlarının mükemmel düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 27 maddenin dört ayrı faktöre ayrıldığını göstermiştir. Tüm madde yükleri 0.594 ile 0.786 arasında değişen değerlerle yüksek düzeyde anlamlıdır:

• Birinci Faktör (Çaba Beklentisi): Madde yükleri 0.606-0.769 arasında değişen 8 maddeden oluşmaktadır.
• İkinci Faktör (Kullanım Niyeti): Madde yükleri 0.670-0.786 arasında değişen 7 maddeden oluşmaktadır.
• Üçüncü Faktör (Sosyal Etki): Madde yükleri 0.594-0.777 arasında değişen 6 maddeden oluşmaktadır.
• Dördüncü Faktör (Performans Beklentisi): Madde yükleri 0.665-0.771 arasında değişen 6 maddeden oluşmaktadır.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, modelin uyum iyiliği indeksleri (CFI, GFI, RMSEA) açısından kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstererek, dört faktörlü yapının geçerliğini desteklemiştir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 27 maddelik, dört alt boyutlu kendini değerlendirme ölçeği.

Derecelendirme: 5’li Likert ölçeği (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Tamamen Katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi popülasyonu.

Popülasyon Detayları: Harmanlanmış öğrenme (blended learning) ortamlarını kullanan üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: AFA ve DFA ile psikometrik analizler.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, harmanlanmış öğrenme, etkileşim, öğrenci algısı, psikometrik özellikler, güvenilirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Alev Ateş Çobanoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta tam adres bilgisi belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2020.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Alev Ateş Çobanoğlu) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden erişime açıktır: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: harmanlanmis-ogrenme-ortamlarinin-algilanan-etkilesim-degeri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Koç, M., ve Çobanoğlu, A. A. (2020). Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Algılanan Etkileşim Değeri ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 10(1), 51-73.

Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Algılanan Etkileşim Değeri Ölçeği Maddeleri

Çaba Beklentisi (9m): Harmanlanmış öğrenme platformlarının kullanımıyla ilgili sorun yaşarsam kolaylıkla teknik destek alabileceğimi biliyorum.

Kullanım Niyeti (7m): Harmanlanmış öğrenme platformları, derse ilişkin tartışmaları yürütmeme yardımcı olur.

Sosyal Etki (6m): Harmanlanmış öğrenme platformları, sınıf arkadaşlarımla olan iletişimimi artırır.

Performans Beklentisi (6m): Harmanlanmış öğrenme platformlarını güçlük çekmeden kullanırım.