Güreş Sporuna Yönelik Guttman Tutum Ölçeği Geliştirilmesi

Özet

Bu çalışma, bireylerin güreş sporuna yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla Guttman Ölçekleme tekniği kullanılarak geliştirilen bir ölçme aracının sunumunu içermektedir. Ölçek, güreş sporunun önemi, sevilirliği ve gerekliliği gibi farklı düzeylerdeki olumlu ve olumsuz tutumları hiyerarşik bir düzende yakalamayı hedeflemektedir. Geliştirme çalışması, ölçeğin tek boyutlu yapısını ve ölçeklenebilirlik özelliklerini psikometrik açıdan incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, spor bilimleri ve sosyolojisi alanlarında güreşe yönelik algıları ve tutumları standardize edilmiş bir yöntemle değerlendirmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Güreş, Güreş Sporu, Tutum, Guttman Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Sosyal Bilimler.

Yazarlar

S. Barcakçı, Çağdaş Caz

Amaç

Bu çalışmanın temel amacı, güreş sporuna yönelik tutumları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, Guttman modelinin kümülatif yapısına uygun tek boyutlu bir ölçek geliştirmektir. Ölçek, bireylerin güreşe karşı değişen düzeylerdeki kabul veya reddini sıralı bir hiyerarşi içinde tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, tutumun şiddeti ve yönü hakkında kesin yargılara varılması hedeflenmiştir.

Geliştirilen bu ölçek, özellikle spor psikologları ve eğitimcileri için, güreş sporunun popülaritesini artırmaya yönelik stratejilerin belirlenmesinde ve hedef kitlelerin tutum profillerinin çıkarılmasında kullanılabilecek değerli veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin güreş sporuna yönelik sahip olduğu genel tutumu ölçen tek bir psikolojik yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, Guttman Ölçekleme (Scalogram Analizi) mantığına dayanır; yani maddeler, zorluk ya da yoğunluk açısından sıralanmıştır. Bir bireyin bir maddeye katılması, o maddeden daha “kolay” veya daha az yoğun olan tüm maddelere de katıldığı anlamına gelir (kümülatif özellik). Ölçülen tutum, en basit sevgiden (çok severim) en karmaşık öneme (çok önemlidir) veya en güçlü nefrete (nefret ederim) kadar sıralanabilir.

Geçerlik

Kaynak referansta geçerlik bilgisi bulunmamaktadır. Ancak, bir Guttman ölçeğinin geçerliği, öncelikle yapısal geçerlik kriterleri üzerinden değerlendirilir. Bu kapsamda, ölçek maddelerinin tek bir boyutu tutarlı bir şekilde ölçüp ölçmediği incelenir. Guttman modelinde geçerlik, genellikle maddelerin ve bireylerin sıralamasının ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Ölçeklenebilirlik Katsayısı (Coefficient of Scalability) ve Tekrarlanabilirlik Katsayısı (Coefficient of Reproducibility) gibi istatistiklerle belirlenir. Yüksek tekrarlanabilirlik katsayısı (genellikle %90 üzeri), ölçeğin yüksek yapı geçerliğine sahip olduğunu gösterir.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik bilgisi bulunmamaktadır. Guttman ölçeklerinde güvenirlik, geleneksel iç tutarlılık katsayıları (örneğin Cronbach’s Alpha) yerine, genellikle ölçme hatasının belirlenmesi yoluyla dolaylı olarak değerlendirilir. Psikometri literatüründe, Guttman ölçeklerinin güvenilirliği, hataların oranına ve kümülatif modelin ne ölçüde bozulmadan korunduğuna bağlıdır. Hata oranı ne kadar düşükse, ölçek o kadar güvenilir kabul edilir. Bu tür bir ölçek için güvenirlik, maddelerin belirlenen hiyerarşiye ne kadar iyi uyduğu ile yakından ilişkilidir.

Faktör Analizi

Güreş Sporuna Yönelik Guttman Tutum Ölçeği, Guttman modelinin temel varsayımı gereği doğası gereği tek boyutludur. Bu nedenle, geleneksel Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri yerine, ölçeklenebilirliği test etmek için özel Guttman analiz yöntemleri (Scalogram Analizi) kullanılır. Bu analiz, maddeler arasındaki sıralı ilişkinin varlığını ve tutarlılığını test ederek, ölçeğin tek bir tutum boyutunu temsil ettiğini doğrular. Bu bağlamda, faktör analizi, tek boyutluluk varsayımının istatistiksel olarak desteklenip desteklenmediğini kontrol eden bir araç olarak işlev görür.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Dichotomous (İki Seçenekli) Guttman Tipi Derecelendirme

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon veya Spor Bilimleri alanında ilgili gruplar (Detaylı bilgi kaynakta belirtilmemiştir.)

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Genellikle yetişkin veya üniversite öğrencisi popülasyonu)

Popülasyon Detayları: Çalışma, 2018 yılında sunulan bir sempozyum bildirisine dayanmaktadır. Ölçek, muhtemelen sporla ilgili bir üniversite veya genel örneklem üzerinde pilot çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Guttman Skalogram Analizi kullanılarak kümülatif tutum yapısı oluşturulmuştur. Cevaplar ikili (Katılıyorum/Katılmıyorum) formatındadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanım izni için sorumlu yazar Çağdaş Caz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı araştırmalar için izinler yazarın takdirindedir.

Test Yılı: 2018

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

• Barcakçı, S. ve Caz, Ç. (2018). Güreş Sporuna Yönelik Guttman Tutum Ölçeği Geliştirilmesi. 2. Uluslararası Bilimsel Çalışmalarda Yenilikçi Yaklaşımlar Sempozyumu içinde (s.889-892). Samsun, Türkiye.
• Sempozyumun ilgili bağlantısı: isassymposium.org

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: gures-sporuna-yonelik-guttman-tutum-olcegi-gelistirilmesi-toad.pdf

Güreş Sporuna Yönelik Guttman Tutum Ölçeği Maddeleri

Derecelendirme: 1= Katılmıyorum / 2= Katılıyorum

Katılmıyorum Katılıyorum

10. Güreş sporunu gereksiz buluyorum. ( ) ( )
9. Güreş sporu çok önemlidir. ( ) ( )
1. Güreş sporunu çok severim. ( ) ( )
2. Güreş sporu çok zevklidir. ( ) ( )
5. Güreşten nefret ederim. ( ) ( )