Güçlendirici Liderlik Ölçeği

Özet

Güçlendirici Liderlik Ölçeği, Konan ve Çelik (2018) tarafından eğitim örgütleri bağlamında kullanılmak üzere Türkçe’ye uyarlanmış bir psikolojik ölçüm aracıdır. Ölçek, okul müdürlerinin çalışanlarına yetki verme, sorumluluk paylaşma, bilgi sağlama ve hesap verebilirliği teşvik etme gibi güçlendirici liderlik davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik analizlerini başarılı bir şekilde ortaya koymuştur.

Ölçek, yöneticilerin çalışanları üzerindeki etkileşimini ve bu etkileşimin örgütsel sonuçlarını anlamak için kritik bir araç sunar. Uygulama, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak gerçekleştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Güçlendirici Liderlik, Liderlik, Okul Yönetimi, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Örgütleri, Uyarlama, Psikometri.

Yazarlar

Necdet Konan, O. T. Çelik

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, güçlendirici liderlik yapısının eğitim örgütleri içerisindeki geçerliğini ve güvenilirliğini Türkçe dilinde test etmek ve bu yapıyı ölçmek için geçerli bir araç sunmaktır. Orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu psikometrik yöntemlerle belirlemek hedeflenmiştir.

Bu araç sayesinde, okul müdürlerinin astlarına ne ölçüde yetki ve sorumluluk devrettiği, karar alma süreçlerine katılım sağladığı ve gerekli kaynakları paylaştığı nicel olarak belirlenebilmektedir.

Yapı

Ölçek, çalışanların özerkliğini, yetkinliğini ve motivasyonunu artıran bir yönetim tarzı olan Güçlendirici Liderlik (Empowering Leadership) yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle dört temel bileşen etrafında şekillenir: yetki verme/özerklik, bilgi paylaşımı, hesap verebilirlik ve katılımcı karar verme. Ölçek maddeleri, bu liderlik davranışlarının algılanma düzeyini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Yapının geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Elde edilen uyum iyiliği değerleri, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.

• χ²/Sd değeri: 2,54
• GFI (Goodness of Fit Index): 0,92
• NNFI (Non-Normed Fit Index): 0,98
• CFI (Comparative Fit Index): 0,95
• RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation): 0,054
• SRMR (Standardized Root Mean Square Residual): 0,032

Bu değerler, modelin gözlemlenen verilerle mükemmel bir uyum sergilediğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, alt ve üst %27’lik grupların t-testi sonuçları, maddelerin geçerliklerinin yüksek olduğunu ve gruplar arasında ayırt edici nitelikte olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Faktörlere ait güvenirlik katsayıları sırasıyla .76, .82 ve .80 olarak bulunmuştur.

Bu katsayılar, psikometrik standartlara göre kabul edilebilir düzeyde yüksek olup, ölçek maddelerinin ölçtükleri yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısının veri tarafından desteklenip desteklenmediğini test etmiştir. Elde edilen uyum iyiliği istatistikleri (GFI, CFI, RMSEA vb.), uyarlanan ölçeğin eğitim örgütleri bağlamında geçerli bir faktör yapısına sahip olduğunu açıkça göstermiştir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Likert Tipi Ölçek

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Örgütleri çalışanları (Öğretmenler, idari personel)

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: İlkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki eğitim kurumlarında görev yapan çalışanlar.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Derecelendirme (1=hiçbir zaman, 5=her zaman)

Anahtar Kelimeler

Güçlendirme, Hesap Verebilirlik, Yetki Devri, Liderlik Davranışları, Cronbach Alpha, RMSEA.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Necdet Konan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Necdet Konan ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: guclendirici-liderlik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Konan, N., ve Çelik, O. T. (2018). Güçlendirici Liderlik Ölçeğinin eğitim örgütleri için Türkçe’ye uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal. 26(4), 1043-1054.

[quads id=5]

Güçlendirici Liderlik Ölçeği Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi: 1=hiçbir zaman 5=her zaman

• Okul müdürüm görevlendirdiği konularda sorumluluğuma eşit düzeyde bana yetki verir.
• Okul müdürüm, işlerin yapılışını etkileyen konular hakkında kararlar almamda bana güvenir.
• Okul müdürüm, istenen sonuçlara ulaşmam için gerekli bilgiyi benimle paylaşır.
• Okul müdürüm, görevlendirildiğim işten beni sorumlu tutar.