Table of Contents
Abstract
Grup Uyumu Ölçeği, Alsancak (2010) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında, bilgisayar destekli işbirlikli öğrenme ortamlarında grup üyeleri arasındaki bağlılık ve çekicilik düzeyini ölçmek amacıyla uyarlanmış kısa bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle akademik veya proje bazlı işbirlikleri bağlamında grup üyelerinin birbirleriyle çalışma istekliliğini ve arkadaşlık düzeylerini değerlendirir. Beş maddeden oluşan bu araç, grup dinamikleri ve performans arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmalar için temel bir ölçüm sağlamaktadır.
Keywords
Grup uyumu, İşbirlikli öğrenme, Psikometri, Uyarlama, Güvenilirlik, Grup atmosferi, Geçişken bellek.
Authors
Didem ALSANCAK
Amaç
Grup Uyumu Ölçeği, grup üyelerinin birbirlerine karşı duydukları çekim kuvvetini ve grupta kalma arzusunu saptamayı amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle yüksek lisans tezi bağlamında, bilgisayar destekli işbirlikli öğrenme (BDİÖ) ortamlarında çalışan öğrencilerin grup içi uyum seviyelerini nicel olarak belirlemek için kullanılmıştır.
Bu araç, grup içi ilişkilerin kalitesini, üyelerin birbirleriyle yeniden çalışma istekliliğini ve grup atmosferinin genel olumluğunu değerlendirerek, uyumun performans ve diğer grup süreçleri üzerindeki etkilerini analiz etmeye olanak tanır. Ölçeğin temel amacı, grup dinamiklerinin akademik başarı veya görev tamamlama üzerindeki rolünü anlamaktır.
Yapı (Construct)
Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, sosyal psikolojinin merkezi konularından biri olan Grup Uyumu (Group Cohesion) kavramıdır. Grup uyumu, üyeleri grupta tutan ve onları birbirine bağlayan kuvvetlerin toplamı olarak tanımlanır. Bu uyum genellikle iki ana bileşene ayrılır: görev uyumu (grup hedeflerine ulaşma motivasyonu) ve sosyal uyum (üyelerin birbirlerine karşı duyduğu kişisel çekim).
Alsancak (2010) tarafından kullanılan bu uyarlama, özellikle sosyal uyum boyutuna odaklanmaktadır. Ölçek maddeleri, üyelerin arkadaş canlılığı ve gelecekte birlikte çalışma arzusu gibi duygusal ve sosyal bağları yansıtan unsurları ölçmeye yöneliktir. Bu, işbirlikli öğrenme ortamlarında sosyal etkileşimin başarının anahtarı olduğu varsayımını destekler.
Geçerlik (Validity)
Ölçeğin orijinal kaynakta sunulan verilerinde doğrudan bir geçerlik çalışmasına (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik) dair ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Ancak, ölçeğin bir yüksek lisans tezi kapsamında (Alsancak, 2010) kullanılmış olması, tezin metodolojik incelemelerden geçtiğini ve ölçülen yapıyı temsil etme yeteneğinin akademik çevrelerce kabul gördüğünü düşündürmektedir.
Geçerlik çalışmalarının rapor edilmemesi, ölçeğin ileri araştırmalarda kullanılmadan önce kapsamlı yapı geçerliği analizlerine (örneğin, doğrulayıcı faktör analizi) tabi tutulması gerektiği anlamına gelebilir. Ölçeğin uyarlaması, genellikle orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini korumasına dayanır.
Güvenilirlik (Reliability)
Güvenilirlik katsayısı, ölçeğin tutarlılığını gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Alsancak (2010) tarafından yapılan çalışmada, güvenilirlik katsayısı (Cronbach Alfa değeri) 0.92 olarak bulunmuştur.
0.92 değeri, bu kısa ölçek için oldukça yüksek bir iç tutarlılık düzeyine işaret eder. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı, yani grup uyumunu ölçtüğünü göstermektedir. Bu düzeydeki bir güvenilirlik, ölçeğin ilgili popülasyonlarda güvenle kullanılabileceğini destekler.
Faktör Analizi (Factor Analysis)
Grup Uyumu Ölçeği, toplamda 5 maddeden oluşmaktadır ve çalışmada herhangi bir alt boyutunun bulunmadığı belirtilmiştir. Bu durum, ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini göstermektedir; yani tüm maddeler tek bir temel yapı olan grup uyumunu ölçmektedir.
5 maddelik kısa bir ölçek yapısı, genellikle tek boyutluluğu destekler. Ölçeğin uyarlama sürecinde keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizinin yapılıp yapılmadığına dair detaylı bilgi kaynakta belirtilmemiştir; ancak alt boyut eksikliği, araştırmacının bu ölçeği bütüncül bir grup uyumu skorunu elde etmek amacıyla kullandığını işaret eder.
Ölçek Bilgileri (Instrument)
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: 5 maddelik tek boyutlu bir ölçektir. Derecelendirme, 5’li Likert ölçeği formatındadır.
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri, özellikle bilgisayar destekli işbirlikli öğrenme ortamlarında çalışan gruplar.
Age Group: Genç yetişkinler (Tipik olarak üniversite öğrencileri, 18-30 yaş aralığı).
Population Details: Ölçek, Hacettepe Üniversitesi’nde Bilgisayar Destekli İşbirlikli Öğrenme ortamlarında yer alan öğrenciler üzerinde uygulanmıştır.
Test Methodology: 5’li Likert ölçeği kullanılmıştır. Cevap seçenekleri şu şekildedir: 1=Çok, 5=Çok Hiç. Bu derecelendirme, yüksek skorun düşük uyumu veya tersini göstermek üzere ters puanlama gerektirebilir (orijinal yönergeye bağlı olarak).
Yazarlar (Authors)
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Not available)
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi (Affiliation based on available email domain)
İzinler, Ücret ve Test Yılı (Permissions & Fee and Test Year)
Ölçek, 2010 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin ticari kullanım izni ve ücret bilgileri, sorumlu yazar Didem Alsancak ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Akademik araştırmalarda kullanım için genellikle tez yazarına atıf yapılması beklenir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: grup-uyumu-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar (Reference’s)
- Alsancak, D. (2010). Bilgisayar destekli işbirlikli öğrenme ortamlarında geçişken bellek ile grup uyumu, grup atmosferi ve performans arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Tez özeti ve detaylarına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr
Grup Uyumu Ölçeği Maddeleri (Items of the Grup Uyumu Ölçeği)
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
- Ölçek 5 maddeden oluşmaktadır.
- Alt boyut bulunmamaktadır.
- Örnek Maddeler:
- Takım arkadaşlarınız ne kadar arkadaş canlısıydılar?
- Bu takım arkadaşlarınızla yeniden çalışmayı ne kadar çok istersiniz?
Cite this article
memjavad (2026). Grup Uyumu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/grup-uyumu-olcegi/
memjavad. "Grup Uyumu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 27 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/grup-uyumu-olcegi/.
memjavad. "Grup Uyumu Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/grup-uyumu-olcegi/.
memjavad (2026) 'Grup Uyumu Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/grup-uyumu-olcegi/.
[1] memjavad, "Grup Uyumu Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Grup Uyumu Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.