Grup Ortamı Anketi

Özet

Grup Ortamı Anketi (GOA), orijinal adı The Group Climate Questionnaire (GCQ) olan psikolojik bir aracın Türkçe’ye uyarlanmış versiyonudur. Bu ölçek, özellikle grup terapisi bağlamında, grup üyelerinin algıladığı ortamı ve etkileşim kalitesini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, grup sürecinin temel dinamiklerini yansıtan 3 alt boyuttan ve toplam 12 maddeden oluşmaktadır. Türkiye uyarlaması, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle geçerlik ve güvenirlik düzeylerini belirlemek üzere F. Işıl Bilican ve A. Mceneaney tarafından gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Grup Ortamı, Grup Terapisi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Cronbach’ın Alfa, Interrater güvenilirliği, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

F. Işıl Bilican, A. Mceneaney.

Amaç

Grup Ortamı Anketinin (GOA) temel amacı, bireylerin içinde bulundukları grup ortamını nasıl algıladıklarını sistematik olarak ölçmektir. Bu araç, grup dinamiklerini, üyeler arası etkileşimi ve özellikle grup terapisinin etkinliğini etkileyen kritik faktörleri değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçek, terapötik süreçlerin anlaşılmasına ve grup liderlerinin müdahalelerini optimize etmesine yardımcı olacak nicel veriler sağlamaktadır.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, uluslararası alanda kabul görmüş bu aracın Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki psikoloji ve psikiyatri alanlarında çalışan uzmanların, grup süreçlerini bilimsel yöntemlerle değerlendirebilmesi mümkün kılınmıştır.

Yapı

Grup Ortamı Anketi, grup iklimini ölçen üç temel alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, grup üyelerinin genel deneyimlerini ve gruba olan yaklaşımlarını temsil eder. Ölçek toplamda 12 maddeden oluşmakta olup, her bir alt boyut, grup ortamının belirli bir yönünü detaylıca incelemektedir.

Bu üç alt boyut, genellikle grubun katılımcılık düzeyini (bağlanma/katılım), üyeler arası çatışma düzeyini ve kaçınma davranışlarını kapsamaktadır. Uyarlama çalışması, bu yapının Türkçe örneklemde de geçerli olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında, özellikle gözlemciler arası tutarlılığın değerlendirilmesine odaklanılmıştır. Interrater güvenilirliğini tahmin etmek amacıyla, Mutlak Anlaşma ile İki Yollu Rastgele model kullanılarak Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (ICC) hesaplanmıştır.

Elde edilen sonuçlar, interrater güvenilirliğinin r = .83 (p = .00) olduğunu göstermiştir, bu değer gözlemciler arasında yüksek düzeyde bir uyumluluğa işaret etmektedir. Ayrıca, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla Grup Ortamı Anketi (GCQ) alt ölçekleri ile ilgili bir başka ölçek olan MRQ alt ölçekleri ilişkilendirilmiştir. Bu analizde, GCQ’nun Çatışma alt ölçeği, İlişkilere Aşırı Odaklanma alt ölçeği ile pozitif yönde bir korelasyon sergilemiştir, bu da ölçeğin beklenen teorik ilişkileri yansıttığını göstermektedir.

Güvenirlik

Grup Ortamı Anketinin (GCQ) iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla yaygın olarak kullanılan istatistiksel yöntemlerden biri olan Cronbach’ın Alfa değeri hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir ve uyarlama çalışmasının önemli bir psikometrik aşamasını oluşturur.

Yüksek Alfa katsayıları, ölçeğin Türkçe versiyonunun güvenilir ve tutarlı ölçümler yapma kapasitesine sahip olduğunu gösterir. Bu güvenirlik analizleri, ölçeğin klinik ve araştırma ortamlarında kullanımının sağlam temellere dayandığını doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Grup Ortamı Anketinin Türkçe uyarlamasında, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de sürdürüldüğünü kanıtlamak için faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Ölçek, toplamda 12 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu yapı, genellikle orijinal ölçeğin teorik çerçevesine uygun olarak, grup ortamının temel dinamiklerini temsil eden faktörlerin ayrıştırılmasını sağlamıştır.

Uyarlama çalışması (Bılıcan & Mceneaney, 2018), muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanarak 3 faktörlü yapının model uyumunu incelemiş ve ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen sonuçlar elde etmiştir. Bu analizler, her bir maddenin ait olduğu alt boyuta ne ölçüde katkıda bulunduğunu netleştirmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Anket)

Mevcut Dil: Türkçe

Nüfus Grubu: Klinik veya genel grup ortamlarına katılan bireyler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle yetişkinler)

Nüfus Detayları: Grup terapisi süreçlerine katılan veya grup ortamında bulunan katılımcılar.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmaktadır (1= Bütünüyle uygun değil – 7= Bütünüyle uygun).

Anahtar Kelimeler

Grup Dinamikleri, Terapötik İklim, Psikoterapi Araştırmaları, ICC, Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı, 7’li Likert.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: F. Işıl Bilican

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Bulunmamaktadır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Çalışmanın yayınlandığı tarihteki kurum bilgisi baz alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Grup Ortamı Anketinin Türkçe uyarlaması 2018 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar F. Işıl Bilican ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım ve izinler hakkında bilgi için sorumlu yazarın e-posta adresi kullanılmalıdır. Ölçeğin yayınlanma yılı 2018’dir.

Kaynaklar

• Bılıcan, F.I.,& Mceneaney, A. (2018). The Group Climate Questionnaire: Adaptation and psychometric properties of the Turkish version. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 1-16.

Orijinal makalenin PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: grup-ortami-anketi-toad.pdf

Grup Ortamı Anketinin Maddeleri

Grup Ortamı Anketi (GOA), 3 alt boyut ve toplam 12 maddeden oluşmaktadır. Orijinal kaynakta maddelerin içeriği doğrudan sunulmamıştır. Kullanıcılar, maddelerin tamamına erişmek için yukarıda belirtilen akademik makaleye (Bılıcan & Mceneaney, 2018) veya sorumlu yazar ile iletişime geçmelidir.

Ölçek, 7’li Likert ölçeği formatında yanıtlanmaktadır (1= Bütünüyle uygun değil-7= Bütünüyle uygun).